Ворринген шайқасы: Лимбург мұрагерлік соғысының шешуші кезеңі
Battle of Worringen
Ворринген шайқасы (1288) – Лимбург мұрагерлік соғысының шешуші шайқасы. Кёльн қаласының жанында болған бұл шайқаста Брабант, Люксембург және Кёльн архиепискалдығы қатысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лимбург мұрагерлік соғысының бір бөлігі
Part of the War of the Limburg Succession
Ворринген шайқасы 1288 жылдың 5 маусымында Ворринген қаласының (сонымен қатар Воеринген деп те жазылады) жанында өтті, қазір ол Кёльн қаласының ең солтүстік ауданы. Бұл шайқас Лимбург мұрагерлік соғысының шешуші шайқасы болды, ол бір жағынан Кельн архиепискобы Зигфрид II және Люксембург графы Генрих VI, екінші жағынан Брабант герцогы Иоанн I арасында Лимбург герцогтігін иелену үшін шайқасты.
The Battle of Worringen was fought on 5 June 1288 near the town of Worringen (also spelled Woeringen), which is now the northernmost borough of Cologne. It was the decisive battle of the War of the Limburg Succession, fought for the possession of the Duchy of Limburg between on one side the Archbishop Siegfried II of Cologne and Count Henry VI of Luxembourg, and on the other side, Duke John I of Brabant.
Кіріспе
Конфликт 1279 жылы Лимбург герцогы Валер IV, лотарингиялық Арден-Верден әулетінің ұрпағы, еркек мұрагерлері болмай қайтыс болғаннан кейін туындады. Оның герцогтігін 1270 жылдары Гелдерс графы Реджинальд I-ге үйленген қызы Эрменгард мұраға алды. Оның күйеуі Лимбург мұрасын талап етті және 1282 жылы неміс патшасы Рудольф I оның герцогтық атағын мойындады. Алайда Реджинальд пен Эрменгардтың некесі баласыз қалды, ал ол 1283 жылы қайтыс болғанда, Герцог Валереннің ағасы, Герцог Адольф VII-нің ұлы Герцог Адольф VIII Берг Лимбург герцогтығына да талап қойды. Әйел желісі бойынша мұрагерлік құқығы мойындалмағандықтан, Реджинальд өзінің талаптарын іске асыра алмады. Келісімге келу мүмкін болғандай көрінді; алайда, Бергтің Адольфы 1283 жылдың қыркүйегінде өзінің талаптарын қуатты Регинар, Брабант герцогы Иоаннға сатты, Арден әулетінен келген туыстарынан бұрын. Иоанн өзінің Брабант аумағын кеңейтіп, Киелі Рим империясының солтүстік-батысындағы бұрынғы Төменгі Лотарингия герцогтығын қайта біріктіруді жоспарлады. Лимбург экономикалық жағынан да маңызды болды, өйткені ол Рейн өзені бойындағы Аахен және Кельнге дейінгі маңызды Виа Регия сауда жолының бойында орналасқан. Иоанн 1190 жылдан бері Лотье герцогы атағын иеленгенімен, бұл тек құрметті атақ болды және мұрагерлік талаптарын білдірмеді. Сондықтан Лимбург ақсүйектері Иоаннның әскерлері герцогтыққа басып кірген кезде оның үстемдігін қабылдаудан бас тартты. 1283 және 1288 жылдар аралығындағы қақтығыс екі тарап арасындағы бірнеше ұсақ шайқастармен кейінге шегерілді, олардың ешқайсысы шешуші болған жоқ. Осы уақытта жергілікті биліктердің көпшілігі тарап таңдады. Кёльн архиепископы Зигфрид II Төменгі Лотарингиядағы Иоаннның күшейіп бара жатқан билігіне күдікпен қарады. Олардың ортақ мүдделерін ескере отырып, ол және Реджинальд Гелдерс 1284 жылдың тамызында одақ құрды, оған Люксембург графы Генрих VI және оның інісі Валер I Лигни, сондай-ақ Нассау графы Адольф қосылды. Екінші жағынан, Вестфалиялық Марк графтары Кёльн архиепископынан тәуелсіздік алу мүмкіндігін пайдаланып, Лун, Текленбург және Вальдек графтарымен бірге Брабант және Бергпен одақтасты.
The conflict arose after Duke Waleran IV of Limburg, a scion of the Lotharingian Ardennes Verdun dynasty, had died without male heirs in 1279. His duchy was inherited by his daughter Ermengarde, who had married Count Reginald I of Guelders about 1270. Her husband claimed the Limburg heritage and in 1282 had his ducal title recognized by the German king Rudolf I. The marriage of Reginald and Ermengarde, however, remained childless and when she died in 1283, Count Adolf VIII of Berg, Duke Waleran's nephew as son of his elder brother Count Adolf VII, also claimed the Limburg duchy. As far as the succession in the female line was denied, Reginald was unable to assert his claims. An agreement seemed possible; nevertheless, Adolf of Berg preceded his Ardennes relatives when in September 1283 he sold his claims to the mighty Reginar duke John of Brabant. John intended to enlarge his Brabant territory and re unite the former Duchy of Lower Lorraine in the northwest of the Holy Roman Empire. Limburg was also economically important as it stretched along the major Via Regia trade route to Aachen and Cologne on the Rhine river. Though John held the title of Duke of Lothier since 1190, it had been solely honorific and did not imply any inheritance claims. The Limburg nobles therefore refused to accept John's overlordship, when his forces invaded the duchy. Between 1283 and 1288, the conflict was delayed by several smaller confrontations between both sides, none of them decisive. Meanwhile, most of the other local powers chose sides. Siegfried II of Westerburg, the Archbishop of Cologne, suspiciously eyed John's increasing power in the Lower Lorraine lands. In view of their common interests, he and Reginald of Guelders forged an alliance in August 1284, joined by Count Henry VI of Luxembourg, and his brother Waleran I of Ligny, as well as by Count Adolf of Nassau. On the other side the Westphalian counts of Mark took the chance to affirm their independence from the Archbishop of Cologne and together with the Counts of Loon, Tecklenburg and Waldeck allied with Brabant and Berg.
Шайқас
1288 жылдың мамыр айында Люксембургтің Генрихы Кельн аймағына ірі әскерді бастап келді. Көптеген вассалдар мен одақтастар оның қатарына қосылды, ал Реджинальд Гелдерс Лимбургқа құқығын Генрихқа сатуға келісті, бұл бейбіт келіссөздерге дейін болды. Бұл Брабанттың Иоаннының ашуын тудырды, ол Реджинальдқа қарсы науқан бастады. Брюльде ай соңында ол Марк және Берг әскерлерімен кездесті. Бірлесіп, олар Рейн өзеніндегі Кельн архиепископының бақылауындағы Ворринген қамалына қарай жорық жасады. Иоанн, Кельн азаматтарының қолдауымен, қамалды қоршап алды, олар архиепископтің үстемдігінен құтылуға асығысқан. Өз қол астындағыларының наразылығын көрген Зигфрид те әскер жинады. Ол Генрих Люксембургпен бірге әскерін Нойста жинап, Браувейлер монастырына көшті. 1288 жылдың 5 маусымында таңертең олар әскерлерінің алдында Воррингенге бет алды. Шайқастың басында Брабанттың Иоанны мен Люксембургтің Генрихі қатысты, оның нәтижесінде Генрих және оның екі бауыры қаза тапты. Содан кейін Зигфрид шайқасқа қосылып, батыл шабуылмен Берг әскерлерін және Кельн жасақтарын кері тартты, бірақ резервтерінен жеткілікті қолдау алмады. Түстен кейін Берг және Марк әскерлері, Кельн азаматтарымен бірге қайта жиналып, архиепископ әскерлеріне қатыгез шабуыл жасады. Шайқас Брабанттың жеңісімен аяқталды: Реджинальд Гелдерс Даниэль ван Бухоутқа тұтқынға алынды, ал Валькенбург лорды Вальрам шегінуге мәжбүр болды. Архиепископ Зигфрид Брабанттың Иоаннына тұтқынға алынып, Бергтің Адольфіне тапсырылды.
In May 1288, Henry of Luxembourg had led a significant army into the Cologne region. Numerous vassals and allies joined his forces and Reginald of Guelders finally sold his rights to Limburg to him, just before peace talks were scheduled. This angered John of Brabant, who in turn started a campaign against Reginald. In Brühl, he met with the Mark and Berg troops by the end of the month. Together they marched against Worringen, a castle on the Rhine held by the Archbishop of Cologne. John laid siege to the fortress, supported by the Cologne citizens, who were eager to free themselves from the archbishop's rule. Siegfried, witnessing the estrangement of his subjects, likewise started marching. He and Henry of Luxembourg gathered their troops at Neuss and moved to Brauweiler Abbey. On the early morning of 5 June 1288 they departed for Worringen at the head of their troops. In the earliest phases of the battle, John of Brabant and Henry of Luxembourg met in a fierce fight, in which Henry and two of his brothers were killed. Soon after that, Siegfried entered the battle and in a bold advance was able to repel the Berg troops and the Cologne militia, however with too little support from his reserves. In mid afternoon, the Berg and Mark troops, along with the Cologne citizens, had gathered again and started a savage attack on the archbishop's forces. The battle ended in a victory for Brabant when Reginald of Guelders was captured by Daniel van Bouchout and Lord Walram of Valkenburg had to retreat. Archbishop Siegfried was taken prisoner by John of Brabant and delivered to Adolf of Berg.
Салдары
Ворринген шайқасында Гелдер тарапынан 1100 адам, ал Брабант тарапынан 40 адам қаза тапты деп есептеледі. Люксембург үйінің арасындағы қазалар ерекше көп болды: болашақ Германия императоры Генрих VII-нің көптеген ер ағалары сол шайқаста қаза тапты. Архиепископ Зигфрид граф Адольфтың талаптарына келісіп, құн төлегенге дейін Берг қамалында бір жылдан астам уақыт тұтқын болды. Ворринген қамалы және епископтың бірнеше басқа да бекіністері бұзылды. 14 тамыз 1288 жылы Адольф Дюссельдорфқа қала құқығын берді, ол Бергтің астанасы болды. Реджинальд Гелдерс Лимбург герцогтығына деген барлық құқықтарынан бас тартқаннан кейін босатылды. Ворринген шайқасы Брабант, Берг және Марк билігінің күшеюіне әкелді, ал Кельн қаласы архиепископтан тәуелсіздік алып, 1475 жылы еркін императорлық қала мәртебесін алды. 1289 жылы Лимбург герцогтығы Брабант герцогтығына қосылды, бұл келісімді король Рудольф және оның бұрынғы қарсыласы Нассаулық Адольф мақұлдады, ол 1292 жылы Рим корольі сайланды. Люксембургте Генрих VI-ның орнына тоғыз жасар ұлы Генрих VII отырды, ол 1292 жылы Джонның қызы Маргаритаға үйленіп Брабантпен болған дауды шешті. Кельн архиепископтығы Кельн қаласын жоғалтқаннан кейін қалпына келе алмады. Ян ван Хилу шайқас туралы жылнама жазды.
The number of deaths at the battle of Worringen is estimated at 1100 on the Guelders side and 40 on the Brabant side. The casualties among the house of Luxembourg was particularly high: most of the male relatives of the later German emperor Henry VII perished there. Archbishop Siegfried was imprisoned for over a year at Schloss Burg, before he paid a ransom and agreed to Count Adolf's demands. Worringen Castle and several other fortresses of the bishop were demolished. On 14 August 1288 Adolf granted city rights to Düsseldorf, which became the capital of Berg. Reginald of Guelders was released after he had renounced all claims to the Duchy of Limburg. The Battle of Worringen meant a rise in the power of Brabant, Berg and Mark, while the City of Cologne gained its independence from the Archbishopric and finally the status of a free imperial city in 1475. The Duchy of Limburg was added to the Duchy of Brabant in 1289, an arrangement approved by King Rudolph and again by his former opponent Adolf of Nassau, after he was elected King of the Romans in 1292. In Luxembourg, Henry VI was succeeded by his nine year old son Henry VII, who in 1292 settled the conflict with Brabant by marrying John's daughter Margaret. The Archbishopric of Cologne never recovered from the loss of the city of Cologne. Jan van Heelu wrote a chronicle of the battle.