Жозеф Голдбергер: Кедейлік пен аурудың байланысын зерттеген эпидемиолог
Joseph Goldberger
Жозеф Голдбергер – американдық эпидемиолог, кедейлік пен аурулар арасындағы байланысты зерттеген. Ellis Island-та инфекциялық ауруларды анықтаудағы еңбегі зор.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық эпидемиолог Джозеф Голдбергер (Joseph Goldberger, Goldberger József) (16 шілде 1874 – 17 қаңтар 1929) – АҚШ-тың қоғамдық денсаулық сақтау қызметінде (PHS) қызмет еткен американдық дәрігер және эпидемиолог. Қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы қызметкер ретінде ол кедейлік пен аурудың байланысын ғылыми және қоғамдық тұрғыдан мойындауды қолдады. Эллис аралына келген көшпенділермен жасаған алғашқы жұмыстары оны жұқпалы ауруларды анықтаудағы ерекше зерттеуші ретінде танымал етті, содан кейін ол белгілі эпидемиологқа айналды.
American epidemiologist
Joseph Goldberger (, Goldberger József) (July 16, 1874 – January 17, 1929) was an American physician and epidemiologist in the United States Public Health Service (PHS). As a public health official, he was an advocate for scientific and social recognition of the links between poverty and disease. His early work with arriving immigrants at Ellis Island made him a standout investigator for detecting infectious diseases and he became a well known epidemiologist.
Кәсіби мансап
Пенсильвания штатының Уилкс-Барре қаласында жеке медициналық практикасын ашқан Голдбергер, көп ұзамай зихиялық тұрғыдан жалықты. 1899 жылы ол АҚШ Теңіз Ауруханасының қызметіне (кейін АҚШ Халық Денсаулығы Сақтау қызметі немесе PHS деп аталды) қосылды. Алғашқы қызметтік орны Нью-Йорк порты болды, онда ол жаңадан келген иммигранттардың денсаулығын тексерді. 1902–1906 жылдары Голдбергер Мексика, Пуэрто-Рико, Миссисипи және Луизиана штаттарында PHS эпидемиологиялық бірнеше қызметтер атқарды. Ол PHS-тің сары қызба, тиф, денге қызбасы және ішек қызбасымен күресу жұмысына қатысты. Бостон қаласында (Массачусетс штаты) паразиттердің ауру таратудағы рөлі туралы ерекше көзге түсетін дәріс оқыды. 1909 жылы Голдбергер кедей, қала тұрғындары арасында кең таралған митеге негізделген паразиттік инфекция туралы зерттеулерін жариялады. Ол Джон Ф. Андерсонмен бірге қызылша және тиф ауруларының таралуын зерттеумен де айналысты. Бұл ауру бұрын АҚШ-та сирек кездесетін, бірақ 1906 жылы, негізінен Оңтүстікте эпидемия басталып, 1940 жылға дейін жалғасты. Пеллагра – тропиктік аймақтарда жиі кездесетін, қатты тері ауруы. Сол кездегі кейбір дәрігерлер бұл аурудың себебі нашар гендер, ауадағы микробалар немесе нашар санитарлық жағдайдың салдарынан туындаған миазма деп есептеді. Голдбергердің пеллаграның диетамен байланысты екендігі туралы теориясы, пеллаграның жұқпалы ауру екендігі туралы қалыптасқан медициналық пікірге қарсы келді. Аурудың микробалық теориясы соңғы кезде медицина саласында ғана емес, халықтың санасында да кең танымал болды. Осының салдарынан микробалық теория көбінесе оның нақты себептерінен гөрі көптеген ауруларға қатысты жалпыланды. Голдбергердің болжамы бойынша, диета – нағыз себепші, ол пеллаграмен ауырған науқастармен тығыз жұмыс істеген аурухана қызметкерлерінің өзі ауырмағанын байқағаннан кейін осы тұжырымға келді. Ол қайтыс болғаннан кейін, Голдбергердің әйелі оның еңбегінің құндылығын мойындаған арнайы конгресс заңына сәйкес айына 125 доллар зейнетақы алды. Голдбергер Нобель сыйлығына төрт рет ұсынылды (1916, 1925 және 1929 жылдары екі рет). 1940 жылы Джон Несбит Голдбергер туралы «Даланың жолы» (A Way in the Wilderness) деген қысқа фильм түсірді, режиссерлігін Фред Зиннеман жасады, ал басты рөлді Шепперд Струдвик ойнады. Голдбергердің пеллагра туралы зерттеулері 2008 жылы Майкл Мослидің BBC Four арнасындағы «Медициналық бұзылғандар: Өзіндік тәжірибелер тарихы» (Medical Mavericks: The History of Self Experimentation) деректі мини-сериалында және 2012 жылы Science Channel телеарнасының «Қараңғы мәселелер: Бұрылып кеткен, бірақ шын» (Dark Matters: Twisted But True) эпизодында көрсетілді. 1940 жылы Cavalcade of America радио бағдарламасында Голдбергердің пеллагра туралы зерттеулерінен шабыттанған «Қызыл өлім» (The Red Death) атты эпизод жарық көрді, онда басты рөлдерді Рей Коллинз және Агнес Мурхед ойнады. Голдбергердің құжаттары Мэриленд штатының Бетезда қаласындағы Ұлттық медицина кітапханасында сақтаулы.
Setting up a private medical practice in Wilkes Barre, Pennsylvania, Goldberger soon became intellectually restless. He joined the U. S. Marine Hospital Service (later known as the U. S. Public Health Service or PHS) in 1899, serving first post at the Port of New York, where he conducted health inspections of newly arrived immigrants. From 1902–1906, Goldberger held a number of PHS epidemiology posts—in Mexico, Puerto Rico, Mississippi and Louisiana. He was involved in PHS efforts to combat yellow fever, typhus, dengue fever, and typhoid fever. He gave a particularly noted lecture in Boston, Massachusetts on the effects of parasites in disease transmission. In 1909, Goldberger published his research on an acarine mite based parasitic infection common among poor, inner city populations. He also worked with John F. Anderson investigating the transmission of measles and typhus. Previously it had been rather rare in the United States, but an epidemic broke out in 1906, primarily in the South, and continued until the 1940s. Pellagra was a painful skin disease commonly found in tropical regions. Some physicians at the time believed that the disease arose in consequence of bad genes, airborne germs, or miasma resulting from poor sanitary conditions. Goldberger's theory that pellagra was associated with diet contradicted the most widely accepted medical opinion that pellagra was an infectious disease. The germ theory of disease had recently become popular in not only the medical field but also the public's consciousness. As a result, the germ theory was often generalized to far more ailments than it actually caused. Goldberger, in contrast, suspected that diet was the true cause, which he came to believe through his observation that hospital staff who worked closely with pellagra patients did not fall sick themselves. Upon his death, Goldberger's wife received a $125 a month pension thanks to a special congressional bill that recognized the value of his work. Goldberger was nominated four times for the Nobel Prize (1916, 1925, and twice in 1929). In 1940, John Nesbitt produced a short film about Goldberger titled A Way in the Wilderness, directed by Fred Zinnemann and starring Shepperd Strudwick. The story of Goldberger's research on pellagra was featured in the 2008 Michael Mosley BBC Four documentary mini series Medical Mavericks: The History of Self Experimentation and on a 2012 episode of the Science Channel TV show, Dark Matters: Twisted But True. The radio program Cavalcade of America in 1940 had an episode called "The Red Death" about Goldberger's research on pellagra starring Ray Collins and Agnes Moorehead. Goldberger's papers are held at the National Library of Medicine in Bethesda, Maryland.