Солтүстік Бағдар: Робертс романы және оның кейінгі тарихы

Кіріспе

Кеннет Робертстің 1937 жылғы романы, Мэтью Джеймстің "Солтүстік-батыстағы өткел" әніне негізделген 2013 жылғы кітабы – Кеннет Робертстің 1937 жылы жарық көрген тарихи роман. Романның басты кейіпкері Лэнгдон Таунның көзімен баяндалған көп бөлігі француз және үнді соғысында британдықтармен бірге шайқасқан Роберт Роджерс басқаратын рейнджерлердің ерліктері мен мінез-құлқына арналған. Құрылымдық тұрғыдан алғанда, "Солтүстік-батыстағы өткел" екі бөлікке бөлінген. Бірінші бөлігі – Роберт Роджерс рейнджерлерінің Квебек провинциясындағы Сент-Франсуа-ду-Лактағы (американдық әскерлер үшін Сент-Франсис) Абенаки тайпасының ауылына жасаған шабуылды күнделікті тіркелген, жан-жақты зерттелген суреттемесі. Романның екінші бөлігі Роджерстің Англиядағы Лондон мен Мичиган штатындағы Форт-Мичилимакинак қаласындағы кейінгі өмірін қамтиды. Робертстің роман материалдарын екі бөлек бөлікке бөлуі Роджерстің өмірінің нақты бағытына сәйкес келеді. Бұл кітап кейіннен 1940 жылы Спенсер Трейсидің басты рөлде ойнаған фильмге, ал 1958-1959 жылдары Кит Ларсен мен Бадди Эбсеннің қатысуымен NBC телеарнасындағы телешоуға негіз болды.

1- кітап

Лэнгдон Таун – Киттери қаласының (Мэн штаты) жас конгрегационалистік тұрғыны, ол Портсмут қаласындағы (Нью-Гэмпшир) англикандық пастор Артур Браунның кіші қызы Элизабет Браунға ғашық. Таун суретші болуды қалайды, бірақ тіпті Элизабеттен де бұл мақсатын жасырып отыр. Ол Гарвард колледжіне қабылданды, бірақ достары – «Тұтқыннан құтқарылған» («Кап») Хафф пен Ханкинг («Ханк») Марринердің келгені 1759 жылы оның колледжден шығарылуына себеп болды. Дегенмен, бұл оған жас суретші Джон Синглтон Коплимен танысуға мүмкіндік берді. Портсмутқа оралғаннан кейін ол Нью-Гэмпшир провинциясының губернаторы Беннинг Вентвортты сыйламайды, соның салдарынан Ханкпен бірге тұтқындалудан қашып, француз және үндістер соғысына қарсы еріктілерге қосылу үшін Краун-Пойнтқа бет алады. Жолда олар Роджерстің рейнджерлерінің мүшесі, Макнотт есімді сержантпен кездеседі. Таун мен Ханк екеуі де Роджерстің рейнджерлеріне қосылуға шешім қабылдайды. Краун-Пойнтқа келгеннен кейін Таун Солтүстік-Батыс өткелі туралы әңгімесімен майор Роберт Роджерске әсер етеді және Роджерстің көмекшілерінің бірі болып таңдалады. Рейнджерлер, Стокбридж және Мохок үндістерінен құралған жасақ өздерінің бағытын білмейді. Сэр Уильям Джонсонмен жақын байланыста болған Мохоктар Роджерстің Стокбридж үндістерін артық көретініне қызғанады және кетуге шешім қабылдайды. Ханк пен Макнотт, басқалармен бірге, Мохоктар оқ-дәрі ұрлауға тырысқанда оны жарылтып, ауыр жарақат алады және артта қалуға мәжбүр болады. Рейнджерлердің қалған бөлігі олардың баратын жері – Жаңа Англияға қарсы шабуылдар жасаушы Абенаки тайпасының Сент-Франсис қаласы екенін біледі. Таң атқанға дейін рейнджерлер қалаға шабуыл жасап, халықтың шамамен төрттен бір бөлігін өлтіреді. Бірақ тұтқындалудың алдын алу үшін рейнджерлер Квебек пен Вермонттың солтүстігінен, Мемфремагог көлінің шығыс жағалауындағы ормандар арқылы қайтуды таңдайды. Ауыр сапар алауыздық тудырады, және негізгі құрамнан бөлініп кеткен рейнджерлер француз және үнді әскерлерімен қырғынға ұшырайды. Аштықтан өлген әскерлер ақырында жоспарланған кездесу орнына – Коннектикут өзенінің бойындағы Форт-Вентвортқа аман-есен жетеді, онда оларды күш-жігерлер мен керек-жарақтар күтіп тұрды. Бірақ күш-жігерлер Роджерстің адамдары жау әскерлері деп қорқып, олар келгенге дейін азық-түлікпен бірге кері шегінеді. Роджерс пен Таунды қоса алған төрт адамдық топ, қалған компанияға тамақ жеткізу үшін Коннектикут өзенімен 4-ші қамалға дейін қиын саяхат жасайды. Олар қиындыққа ұшыраса да, компанияны құтқаруға қол жеткізеді. Соның нәтижесінде Таун энсингке көтеріледі және Портсмутқа ерлікпен оралады, дәл уақытында Ханктің жараларынан қайтыс болғанын көреді. Таун енді сурет салумен ашық айналысады, Копли оған шағын тапсырыс алуға көмектеседі және Англияға сурет зерттеуге саяхатқа шығарады. Бірақ Таун Портсмут қаласында қалып, батысты және жергілікті тұрғындарды суреттеуді және Элизабетке үйленуді қалайды. 1761 жылдың жазында Роджерс қалаға келгенде, Таунды ұзақ уақыт жоғалған досы ретінде қарсы алады және оны өзінің шаһиты болуға шақырады, өйткені ол Элизабетке ұсыныс жасады, онымен ол әріптесі Мейсон Рев. Браун арқылы танысты, және ол қабылдады. Таун Роджерске Коплидің кеңесі бойынша Англияға баратынын айтады, бұл оны қатты ренжітеді.

Langdon Towne is a young Congregationalist resident of Kittery, Maine, in love with Elizabeth Browne, the youngest daughter of Anglican minister Rev. Arthur Browne of nearby Portsmouth, New Hampshire. Towne wants to become an artist, a goal which he has kept secret from even Elizabeth. He is admitted to Harvard College, but an ill timed visit from his friends Saved from Captivity ('Cap') Huff and Hunking ('Hunk') Marriner results in his expulsion in 1759, although it does allow him to meet the young artist John Singleton Copley. Upon his return to Portsmouth, he incautiously insults Benning Wentworth, the governor of the Province of New Hampshire, and he and Hunk flee arrest and head to Crown Point to join the volunteers fighting the French and Indian War. On their way, they meet a sergeant named McNott, who is a member of Rogers' Rangers. Both Towne and Hunk decide to join Rogers' Rangers themselves. After arriving at Crown Point, Towne impresses Major Robert Rogers with a discussion about the Northwest Passage and is chosen as one of Rogers' aides. Setting out with a force of Rangers, Stockbridge Indians and Mohawk Indians, the troops are not told their destination. The Mohawks, who are closely allied with Sir William Johnson, are jealous of Rogers' preference for the Stockbridge Indians and decide to leave. Hunk and McNott, among others, are critically injured when the Mohawks detonate gunpowder after failing to steal it and have to be left behind. The rest of the Rangers are then informed that their destination is the Abenaki town of Saint Francis, a center for hostile native raiding parties into New England. In a predawn attack, the Rangers annihilate the town and kill about a quarter of the population. However, to prevent capture, the Rangers choose to return across Quebec and northern Vermont, through the forests along the eastern shore of Lake Memphremagog. The harrowing journey creates dissension, and some Rangers who choose to separate from the main body are massacred by pursuing French and Indian troops. The starving troops eventually make it safely to the planned meeting point, Fort Wentworth on the Connecticut River, where reinforcements and supplies were supposed to be waiting for them. However, the reinforcements withdrew with the food shortly before their arrival, apparently afraid that Rogers' men were enemy troops. A group of four men, including Rogers and Towne, make the arduous raft trip down the Connecticut to the Fort at Number 4 to get food for the rest of the company. They barely make it, but they succeed in saving the company. As a result, Towne is promoted to ensign, and he returns to Portsmouth a hero, just in time to witness Hunk's death from his wounds. Towne now openly works at painting, and Copley helps get him a small commission and points him toward a trip to England to study art. Towne, however, wants to stay in Portsmouth, paint natives and the West, and marry Elizabeth. When Rogers comes to town in the summer of 1761, he greets Towne as a long lost friend . and asks Towne to be his best man, as he has proposed to Elizabeth, whom he met through fellow Mason Rev. Browne, and she has accepted. Instead, a crushed Towne tells Rogers that he is going to England, as Copley had urged.

2-кітап

Лондоннан Таун ешкімнің табысқа тек "қамқорлық" арқылы, көбінесе демеуші арқылы ғана жете алмайтынын біледі. Оның демеуші іздеуі оны Бенджамин Франклинге жеткізеді, ол оған Воксхолл бақтарында Джеффри Амхерстің суретін салуға тапсырыс береді. Бұл тапсырыс өз кезегінде оған басқа жұмыстарды әкеледі, үйіне қарық болып оралудан сақтайтындықтан жеткілікті. 1765 жылдың басында, қазір 26 жастағы Таун, Роджерстің (Элизабетсіз) Лондонға келгенін біледі. Роджерстің көмегімен Таун бай дворяннан Сент-Франциск шабуылы туралы суреттер сериясын салуға тапсырыс алады. Роджерс Солтүстік-Батыс өткелін табу үшін экспедиция ұйымдастыруға шешім қабылдады және Англияға өзінің жалақысын алу үшін де, Ұлы көлдердегі британдық бекіністерінің батысындағы Мичилимакинац бекінісінің корольдік губернаторы болып тағайындалу үшін де келді. Роджерстің Натти Поттер есімді жеке хатшысы бар, ол Лондонда екі кітап пен пьеса жазуға оған көмектеседі. Поттер Таунды қызы Эннді табуға шақырады. Таун қазір 14 жастағы Энннің тоғыз жыл бұрын балаларды мүгедек сұраныштар ретінде тәрбиелейтін отбасыда қалғанын біледі және оны сол жерден алып кету үшін 15 фунт төлейді. Таңғалысының ретінде Таун Поттердің тек Энннің анасын шантаж жасағысы келгенін біледі, ол бай отбасының мүшесі, ол Флит некесін жасаған, және шантаж төленгеннен кейін Эннді қамтамасыз етуге (немесе тіпті Таунға өтеу беруге) дайын емес, сондықтан Энн Таунның жауапкершілігіне айналады. Энн талантты мимик және Таунның жалдаған ұстазынан тез арада "дұрыс" мінез-құлықты үйренеді. Чарльз Тауншендтің көмегімен Роджерс Мичилимакинақтың губернаторы болып тағайындалады, генерал Томас Гейдж бен сэр Уильям Джонсонның қарсылығына қарамастан, олар жергілікті халықпен сауданы монополиялаған. Таун суреттер сериясын аяқтағаннан кейін, ол Эннмен бірге Роджерс пен Поттермен 1766 жылы Портсмутқа оралады. Роджерс өзінің бірнеше бұрынғы рейнджерлерін сапарға шақырады, оның ішінде МакНотт (оқ-дәрі жарылысынан аяғын жоғалтқан), Джонатан Карвер және Джеймс Тут; Элизабет, Поттер және Энн де топты Мичилимакинаққа ертіп барады. Роджерс Солтүстік-Батыс өткелін іздеуді өзі басқаруға рұқсат беретін бұйрықтарды күтеді, бірақ мұндай бұйрықтар экспедицияға рұқсатпен бірге келмейді, сондықтан топ Роджерссіз (немесе Элизабет, Поттер және Энн), Тут пен Стэнли Годдард есімді саудагердің басшылығымен кетеді. Таун экспедицияға қатысу үшін өзінің ақшасын төлегендіктен, ол Туттың басшылығында емес, ол және Макнотт Янктон Дакота арасында бөлек қыстайды. Көктемде олар Тут, Годдард және Карвермен қайта қосылғанда, топтың қалған бөлігінің жабдықтары бітіп қалғанын біледі. Таун мен Макнотт қалған үшеуінің өздерінің жабдықтарын Дакотадан үлкен жер учаскесін сатып алу үшін қолданғанын біледі (Янктон Дакотасы Макноттқа Дакотаның шынымен иелік етпейтінін айтады, өйткені ол Чиппевамен даулы), және олар өздерінің миссиясынан бас тартады. Макнотт пен Таун Миссури өзенімен Солтүстік-Батыс өткеліне бара жатқан жолда оларсыз саяхаттайды, бірақ Макнотттың ауыр жарақаты оларды Мичилимакинаққа қайтуға мәжбүр етеді. 1768 жылдың көктемінде олар Чарльз Тауншендтің қайтыс болғанын, Роджерс Гейдж пен Джонсонның билігін асырып кеткені үшін тұтқындалғанын және Роджерс оған орынсыз еркіндік беруге тырысқаннан кейін Энн Англияға оралғанын біледі. Ұлы көлдердегі мұз үзілгенде, Таун Эннге ғашық болғанын түсінеді, Англияға қайта оралады, онда ол Эннді тауып, үйленеді, ол шекарадағы өмір туралы бір әйелдің пьесасын ашқан. Ол оның кейбір эскиздерін патшалық қоғамға алып барады, олар оны жергілікті мифологияға негізделген суреттер сериясын салуға тапсырыс береді. Роджерс соғыс сотында ақталғаннан кейін Англияға қайта оралады, бірақ түрмеде болғаннан кейін ауырып, көп ұзамай борышкерлер түрмесіне орналастырылады. Соңында Таун мен Энн Америкаға оралып, американдық төңкеріске қосылуға шешім қабылдайды, бірақ Роджерстің ағылшындарға қосылғанын біледі.

In London, Towne learns that no one can achieve success except through "preferment", usually through a sponsor. His search for sponsorship leads him to Benjamin Franklin, who arranges for him to get a commission to limb a panel painting of Jeffery Amherst at Vauxhall Gardens. This commission, in turn, brings him other work, more than enough to prevent him from having to return home broke. In early 1765, Towne, now 26, finds out that Rogers (minus Elizabeth) has arrived in London. With Rogers' help, Towne gets a major commission from a wealthy nobleman to paint a series of pictures of the Saint Francis raid. Rogers has decided to mount an expedition to find the Northwest Passage and has come to England both to collect his back pay and to win appointment as the royal governor of Fort Michilimackinac, the farthest west of the British forts on the Great Lakes, and he offers to include Towne in the expedition. Rogers has a personal secretary named Natty Potter, who helps him write two books and a play while in London. Potter recruits Towne to find his daughter Ann. Towne finds that Ann, now about 14, was left nine years ago with a family that trained children to act as crippled beggars, and he ends up paying £15 to take her away from there. To his surprise, Towne learns that Potter only wanted to blackmail Ann's mother, a member of a wealthy family with whom he'd had a Fleet Marriage, and is unwilling to provide for Ann (or even to reimburse Towne) after the blackmail is paid, so Ann ends up as Towne's responsibility. Ann proves to be a gifted mimic and quickly picks up "proper" behavior from the tutor Towne hires for her. With the help of Charles Townshend, Rogers is appointed governor of Michilimackinac over the objections of General Thomas Gage and Sir William Johnson, who had monopolized trade with the natives. When Towne finishes his series of paintings, he and Ann return with Rogers and Potter to Portsmouth in 1766. Rogers has arranged for several of his former Rangers to join the journey, including McNott (who lost a leg from the gunpowder explosion), Jonathan Carver, and James Tute; Elizabeth, Potter and Ann also accompany the group to Michilimackinac. Rogers expects to receive orders that permit him to appoint a deputy governor so that he can lead the search for the Northwest Passage himself, but such orders are not included with the authorization for the expedition, so the group leaves without Rogers (or Elizabeth, Potter and Ann), with Tute and a trader named Stanley Goddard in command. Because Towne has paid his own way to join the expedition, he is not under Tute's command, and he and McNott winter separately among the Yankton Dakota. In the spring, when they reunite with Tute, Goddard and Carver, they find that the rest of the group is out of supplies. Towne and McNott then learn that the other three have used their supplies to purchase a large parcel of land from the Dakota (which the Yankton Dakota inform McNott that the Dakota do not actually own, because it is contested by the Chippewa) and have abandoned their mission. McNott and Towne travel up the Missouri River on the route to the Northwest Passage without them, but a serious injury to McNott forces them to head back to Michilimackinac. When they arrive, in the spring of 1768, they learn that Charles Townshend has died, that Rogers has been arrested by Gage and Johnson for exceeding his authority, and that Ann has returned to England after Rogers tried to take improper liberties with her. When the ice on the Great Lakes breaks, Towne, who realizes that he has fallen in love with Ann, returns to England himself, where he finds and marries Ann, who has just opened a one woman play about life on the frontier. She has taken some of his sketches to a royal society that commissions him to paint a series of pictures based on native mythology. Rogers later returns to England after being acquitted at court martial but is ill from his imprisonment and is soon placed in debtors' prison. At the end, Towne and Ann decide to return to America and side with the American Revolution, although they know Rogers has sided with the British.

Әсері

"Солтүстік-батыс жолы" алғаш рет "Saturday Evening Post" журналында бөлім-бөлім жарияланды, бұл Джордж Хорас Лоримердің редакторлық қызметтен зейнеткерлікке шығар алдындағы соңғы шешімдерінің бірі болды. 1-бөлім 1936 жылы, 2-бөлім 1937 жылы жарық көрді. Бұл туынды ұлттық сенсацияға айналып, 1937 жылы АҚШ-та ең көп сатылған екінші роман атанды, "Желмен кеткендерден" кейін, ал 1938 жылы ең көп сатылған бес кітаптың қатарына кірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде кітаптың қысқартылған нұсқасы Қарулы күштерге арналған басылым ретінде жарық көрді. Робертс бұл романды көршісі Бут Таркингтонмен тығыз байланыста жазды және оған арнады. Автобиографиясында Робертс Таркингтонның осы кітапты оның бұрынғы туындыларына қарағанда әлдеқайда көп редакциялап, қайта жазғанын айтады, тіпті оның алғашқы табысын әкелген "Қоян қарулы күште" романынан да көп жұмыс істеген. Осының салдарынан Робертс жазу процесінде көңілі құрышты. Таркингтоннан жазу өнері нашарлап, кітапқа мұндай үлкен редакциялау қажет пе деп сұрауға батылдық тапқанда, Таркингтон оған керісінше айтты – кітап бұрынғы туындыларынан әлдеқайда жақсы, мұндай редакциялау оны үлкен сәттілікке жеткізеді. Романның бірінші жартысында суреттелген Сент-Франциск шабуылы 1940 жылы Спенсер Трейсидің басты рөлде ойнаған, сол аттас фильмге ұқсас шабыт берді. Продюсерлердің романның бірінші бөліміне назар аударуы фильмнің оңды аяқталуына мүмкіндік берді. Дегенмен Робертс фильмді ұнатпады, себебі Роджерс кейіпкері көңілі қалып, жылап жіберді (ал тарихи Роджерс көңілі қалып тұрғанмен, күшін жинады), 4-нөмірлі бекініске дейінгі қиын, бірақ маңызды саяхат мүлдем көрсетілмеді, сондай-ақ Таун Роджерс пен Элизабет арасындағы махаббат үшбұрышына ешқандай назар аударылмады (тіпті Элизабеттің Таунмен бірге болуына дейін барды). Осыдан кейін Робертс өзінің туындыларын Голливудқа сатудан бас тартуға шешім қабылдады. MGM компаниясының мәліметінше, Technicolor түсіріліміндегі фильмнің құны тым жоғары болғандықтан, MGM романның екінші бөлімін түсірмеуге шешім қабылдады. Бірақ Робертс продюсерлердің екінші бөлімді түсіруге ниеттері болмағанын сенді, себебі олар бірінші бөлімнің фильмінде екі бөлімде де маңызды рөл атқаратын МакНотт кейіпкерін енгізбеген. Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылында Англия мен Американың ынтымақтастығын күшейту қажеттілігі де себеп болуы мүмкін. Егер Роберт Роджерстің Американдық Революция кезіндегі лоялист екені белгілі болса, бұл сәттілікке жетпеуі мүмкін еді. Бұл кітап 1958-59 жылдардағы телесериалдың негізі болды, ол кітапқа қарағанда фильмге көбірек ұқсады.

Northwest Passage was first published in serial form in the Saturday Evening Post, in one of the last decisions made by George Horace Lorimer before his retirement as editor of the Post, with Book 1 running in 1936 and Book 2 in 1937. The story became a national sensation and was the second best selling novel in the U. S. in 1937, behind only Gone with the Wind, and was also the fifth best selling novel in 1938. A heavily condensed edition was published as an Armed Services Edition during WWII. Roberts wrote the novel in close collaboration with his neighbor Booth Tarkington, and dedicated the novel to him. In his autobiography, Roberts says that Tarkington did significantly more editing and rewriting of this book than he had ever done on any of Roberts' prior books, even Rabble in Arms, which had been Roberts' first real success. As a result, Roberts became discouraged during the writing process. When he worked up the courage to ask Tarkington whether his writing had become so much worse that the book needed so much more substantial editing, Tarkington told him that the opposite was true—the book was so much better than its predecessors that Tarkington thought it could become a smash hit with such editing. The St. Francis raid, depicted in the first half of the novel, inspired the 1940 movie with the same title, starring Spencer Tracy. The producers' decision to concentrate on the first book of the novel allowed the film to have a happy ending. Roberts, however, intensely disliked the movie, which had the Rogers character burst into tears upon a disappointment (while the historic Rogers had rallied his force to remain strong despite the disappointment), completely omitted the harrowing but pivotal journey to the Fort at Number 4, and ignored the Towne Rogers Elizabeth romantic triangle (going so far as to have Elizabeth end up with Towne). Roberts resolved to refuse to sell any more of his works to Hollywood as a result. According to MGM, the cost of making the movie in Technicolor had proven to be prohibitive, and so MGM decided not to film the second book of the novel. Roberts, though, believed that the producers had never had any intention of filming the second book because they never introduced the character of McNott, who played a key role in both books, in the movie of the first book. Another possible reason a sequel was never produced might have been the need to strengthen Anglo American cooperation during the first year of World War II. And that might not have been successful had it been revealed that Robert Rogers was an American Loyalist during the Revolutionary War. The book also served as the basis for a 1958 59 television series, which was more closely based on the movie than on the book.