Кіріспе

Заттың өзіне тән қасиеті

Ішкі қасиет – бұл заттың өзіне тән қасиеті, оның ішінде оның контексі де кіреді. Сыртқы (немесе қатынастық) қасиет – бұл заттың басқа заттармен байланысына тәуелді қасиет. Мысалы, масса – кез келген физикалық дененің ішкі қасиеті, ал салмақ – дененің орналасқан гравитациялық өрісінің күшіне байланысты өзгеретін сыртқы қасиет. Байқауға болатын заттардағы ішкілік және сыртқылық мәселесі – болмыстың негізгі табиғатын түсіндірумен айналысатын философия саласы, онтологиядағы маңызды зерттеу саласы болып табылады.

Құны

Ішкі қасиеттер Канттың деонтологиялық этикасын түсіну үшін маңызды, ол әрекеттің этика және мораль тұрғысынан оның ішкі құндылығымен (әрекеттің өзінің құндылығымен) қарастырылуы керек деген пікірге негізделген. Бұл, нәтижелерінің құндылығымен әрекетті бағалайтын пайдалылықшыл аргументтерге қарама-қарсы тұрады.

Ішкілік

Интринцизм – құндылықтың объектінің қатынасқа түспейтін қасиеті деген сенім. Яғни, бір зат кім үшін жақсы немесе жаман екеніне, сондай-ақ оның жақсы немесе жаман болу себебіне қарамастан, жақсы немесе жаман болуы мүмкін. Мысалы, кейбір жыныстық әрекеттер ешкімге зиян келтірмесе де, олардың өзі жаман екеніне сену осыған жатады.

Экстринсицизм

Экстраницизм – терең шындықтарға қарағанда сыртқы мәселелерге ерекше мән беруге бейімділік. Мораль және этика саласында, ол заңдар мен қағидаларды сырттай сақтауға баса назар аударады, ал моральдық мінез-құлықтың негізгі принциптеріне азырақ көңіл бөледі.