Джозеф Беллами: Американ дін қызметкері, теолог және педагогы
Joseph Bellamy
Джозеф Беллами (1719-1790) – американдық дін қызметкері, теолог, жазушы. Жаңа руханияттың негізін қалаушы, 50-ден астам пастор даярлаған, алғашқы күн мектебін құрған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық пастор, автор және педагог (1719–1790 жж.)
Джозеф Беллами (20 ақпан 1719 – 6 наурыз 1790) – американдық конгрегационалист пастор және 18 ғасырдың екінші жартысында Жаңа Англиядағы жетекші уағыздаушы, автор, педагог және теолог. Ол Джонатан Эдвардстың шәкірті болды, ал Сэмюэл Хопкинс, Тимоти Дуайт IV, Натаниел Уильям Тейлор және Джонатан Эдвард-кішінің қатарында "Жаңа құдайлықтың сәулетшілері" деп аталатын, Ұлы Оянудан туындаған Жаңа Нұр қозғалысының бір тармағының өкілі болды. Діни қызметкерлер мен қара халықтың білім алуын қолдаған ол, өзінің Коннектикут штатындағы Бейтлехемдегі ауылдық шіркеуінде жарты ғасыр бойы елу шамасында діни қызметкерді даярлады және Америкадағы алғашқы сенбілік немесе жексенбілік мектептің негізін қалады.
American pastor, author and educator (1719–1790)
Joseph Bellamy (20 February 1719 – 6 March 1790) was an American Congregationalist pastor and a leading preacher, author, educator and theologian in New England in the second half of the 18th century. He was a disciple of Jonathan Edwards, and along with Samuel Hopkins, Timothy Dwight IV, Nathaniel William Taylor, and Jonathan Edward Jr., one of the "Architects of the New Divinity", a branch of the New Light movement that came out of the Great Awakening. A proponent of education for both clergy and laity, for a half century out of his rural Bethlehem, Connecticut church he trained fifty ministers, and founded what was possibly the first American Sabbath or Sunday school.
Өмір
Коннектикут штатының Чешир қаласында Мэтью Беллами мен оның әйелі Сара Вудтың ұлы болып дүниеге келген ол 1735 жылы Йель университетін бітіріп, Массачусетс штатының Нортгемптон қаласында Джонатан Эдвардстың басшылығымен біраз уақыт теологияны оқыды. Ол он сегіз жасқа келгенде уағыз айтуға лицензия алды және 1740 жылдан өмірінің соңына дейін Коннектикут штатының Бейтлехем қаласындағы конгрегациялық шіркеудің пасторы болды. Оның 22 кітабының ең танымал туындысы – «Шынайы дін» (1750), ол оған теолог ретінде жоғары бедел әкелді және Англия мен Америкада бірнеше рет қайта басылды. Ұлы ояну кезеңін есептемегенде, ол бірнеше көршілес колонияларда саяхаттап уағыз айтқанмен, өзінің негізгі қызметі тек өзінің приходімен шектелді. Дегенмен, Америкадағы діни ой-пікірге оның әсері, мүмкін, оның ескі досы және ұстазы Джонатан Эдвардстың ықпалынан асып түсті. Бұл әсер тек оның жарияланымдарына ғана емес, сонымен қатар ол көп жыл бойы үйінде өткізген дін қызметкерлерін даярлау мектебіне де байланысты. Осы мектептен Жаңа Англияның және орталық колониялардың барлық аймақтарына жүздеген уағызшылар тарады. Батыс Коннектикутта «Ескі жарық» конгрегациялизмі «Жаңа жарық» бағытынан көбірек танымал болды және Беллами аймақтағы көптеген әріптестерінен қарсылық көріп, сынауға ұшырады. 1763 жылы дін қызметкері Гидеон Хоули Белламиге хат жазып, «Елде сіздің принциптеріңізге ұқсас көзқарас білдіретін екі дін қызметкерін ғана білемін» деді. Белламидің діни жүйесі Эдвардстың жүйесімен ұқсас болды. Американың Тәуелсіздік соғысы кезінде ол американдықтардың мүддесін қолдады. 1768 жылы Абердин университеті оған құрметті докторлық дәрежесін берді. Ол күшті және әсерлі уағыз айтушы еді. Беллами алғашқы әйелі ретінде Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласының тұрғыны Франсис Шерманға үйленді, олардан сегіз бала дүниеге келді, олардың ішінде белгілі жергілікті саудагер және Коннектикут заң шығарушысы Дэвид Беллами болды. 1785 жылы ол қайтыс болғаннан кейін, пастор Джозеф Беллами 1786 жылы екінші әйелі ретінде Абиа (Бурбанк) Левитт Сторрстың қолына үйленді, ол бұрын Фригрейс Левитт пен Эндрю Сторрзға үйленген болатын. 1786 жылдың 19 қарашасында ол денсаулығына қатысты ауыр соққыға ұшырады, ол оның мансабын аяқтады. Беллами үш жылдан астам уақыт бойы аурумен күресіп, 1790 жылдың 6 наурызында қайтыс болды. Джозеф Белламидің ұлы Дэвид, тағы бір белгілі жергілікті саудагер және заң шығарушы Дэвид Левиттің қызы Сайленс Левитке үйленді. Сибилла Бейли Крэйн (1851-1902), Белламидің ұрпағы, педагог, композитор және жазушы болды.
Born in Cheshire, Connecticut as the son of Matthew Bellamy and his wife Sarah Wood, he graduated from Yale in 1735 and studied theology for a time under Jonathan Edwards in Northampton, Massachusetts. He was licensed to preach when scarcely eighteen years old, and from 1740 until his death was pastor of the Congregational church at Bethlehem, Connecticut. Of his 22 books, the best known was True Religion Delineated (1750), which won for him a high reputation as a theologian and was reprinted several times both in England and America. Despite the fact that with the exception of the period of the Great Awakening, when he preached as an itinerant in several neighboring colonies, his active labors were confined to his own parish, his influence on the religious thought of his time in America was probably surpassed only by that of his old friend and teacher Jonathan Edwards. This influence was due not only to his publications, but also to the school or classes for the training of clergymen which he conducted for many years at his home and from which went forth scores of preachers to every part of New England and the middle colonies. In Western Connecticut, Old Light Congregationalism was more popular than New Light, and Bellamy faced opposition from many of his fellow ministers in the area. One minister, Gideon Hawley, wrote to Bellamy in 1763, asserting, "I don't know of but two clergymen however in the country that appear to like your principles." Bellamy's system of divinity was in general similar to that of Edwards. During the American War of Independence he was loyal to the American cause. The University of Aberdeen conferred upon him the honorary degree of D. D. in 1768. He was a powerful and dramatic preacher. Bellamy married as his first wife Frances Sherman of New Haven, Connecticut, by whom he had eight children, including David Bellamy, a prominent local merchant and Connecticut legislator. After her death in 1785, Rev. Joseph Bellamy married in 1786 as his second wife Abiah (Burbank) Leavitt Storrs, who had previously been married to Rev. Freegrace Leavitt and Rev. Andrew Storrs. On November 19, 1786, he suffered a debilitating stroke that ended his career. Bellamy lingered for more than three years, finally dying on March 6, 1790. Joseph Bellamy's son David married Silence Leavitt, daughter of another prominent local merchant and legislator, David Leavitt. Sibylla Bailey Crane (1851 1902), a descendant of Bellamy, was an educator, composer, and author.