Кіріспе

Шыны көлеңкелі шам түрі. Тиффани шамдары – Луи Комфорт Тиффани немесе, көбінесе әйелдерден құралған, шеберлер жобалаған және оның дизайн студиясында (түпнұсқаларында) жасалған шыныдан және көлеңкеден тұратын шам түрі. Шам көлеңкелерінің шыны бөліктері қорғасынмен емес, мыс фольга техникасымен біріктіріледі, бұл әдетте әсем әйнектерге қолданылатын дәстүрлі әдіс. Тиффани шамдары модерн (Art Nouveau) қозғалысының бір бөлігі саналады. 1893 жылдан бастап көптеген дизайндар жасалды. Тиффанидің стильге зор ықпалының арқасында, «Тиффани шам» немесе «Тиффани стиліндегі шам» термині көбінесе әсем әйнектерден жасалған, қорғасынмен біріктірілген шамдарды, тіпті Тиффани студиясы жасаған емес шамдарды да сипаттау үшін қолданылады.

Тарих

Тиффанидің алғашқы шамдары 1893 жылы көрмеге қойылды және сол жылы жасалған деп саналады. Әрбір шам шебер қолөнершілермен қолмен жасалған, жаппай немесе машинамен өндірілмеген. Бұл шамдардың дизайнері 100 жылдан астам уақыт бойы ойланғандай Луис Комфорт Тиффани емес, 2007 жылы Рутгерс университетінің профессоры Мартин Эйдельберг анықтаған Клара Дрисколл болды – Тиффани студиясы шығарған ең креативті және құнды қорғасынды шыны шамдардың шебері. Тиффанидің алғашқы кәсіби әрекеті Нью-Йорктегі интерьер дизайны фирмасы болды, онда ол боялған шыны терезелерді жобалады. Тиффани шамдары 1893 жылы Чикагода өткен Әлемдік Колумбия көрмесінен кейін танымал болды, онда Тиффани шамдарын византиялық стильдегі шапельде көрсетті. Оның презентациясы көптеген адамдардың назарын аударды, әсіресе Берлиндегі мемлекеттік мұражайлардың директорлары Вильгельм Боде мен Юлиус Лессингтің назарын аударды. Лессинг декоративтік өнер мұражайында көрсету үшін бірнеше туынды сатып алды, осылайша Тиффани шынысын иеленген алғашқы еуропалық мұражай аталды. Тиффанидің туындылары Германияда танымал болғанымен, Франция сияқты басқа елдер американдық қолөнермен байланысты болғандықтан оған онша қызығушылық танытпады. Тиффани француз нарығына көптеген француз суретшілерінің көмегімен, Зигфрид Бинг өндірісті өз қолына алғанда ғана қадам басты. Еуропада Бингтің мүмкіндіктері мен байланыстары болмаса, Тиффани өзінің туындыларын еуропалық көрермендерге сатуда осы деңгейде сәттілікке жете алмас еді. Тиффанидің Еуропа бойынша жетістігі негізінен оның туындыларының Германия және Австро-Мажар нарықтарындағы сәттілігіне байланысты болды, бұл 1897 жылы Дрезденде өткен Халықаралық өнер көрмесінен бастау алды. Тиффани мен Бинг арасындағы серіктестік аяқталғаннан кейін Еуропада Тиффани өнімдеріне деген қызығушылық бірте-бірте төмендеді.

Өндіріс

Әрбір шам мыс фольга әдісімен дайындалады. Біріншіден, шамның пішіні қалың картонға салынады. Содан кейін, пішінге нөмір және шыны түсі жазылады. Пішін салынғаннан және белгіленгеннен кейін, шыны оның үстіне қойылып, көшіріледі. Шыныға пішін көшірілген соң, бөліктер кесіліп, қажетті пішінге келтіріледі. Келесіде, мыс фольганы шеттеріне жағу үшін бөліктер тазалануы керек. Мыс фольга ерітіндісі бөліктердің біріктірілуін қамтамасыз етеді. Шам тиісті орналастырылғаннан және толыққандай жабысқаннан кейін, жиектері берік ұстау үшін дәнекерленеді. Соңында, шам дәнекерленгеннен кейін тазаланады.