Кіріспе

Француз ғалымы (1907–1986)

Андре де Кейо де Сенарпонт (Андре Кайе, 24 желтоқсан 1907 – 27 желтоқсан 1986) – француз палеонтологы және геологы, планеталық геология саласындағы пионер.

Мансап

Ол Париж қаласында дүниеге келді. 1942 жылы Ph.D. дәрежесін алғаннан кейін, мұздық және перигляциальды морфология саласында маман болды. Оның жер геологиясын зерттеуі бүкіл әлемге тарады: ол Америка, Гренландия, Польша, Гайана, Мавритания, Сахара және Антарктидаға экспедицияларға қатысты. 1960 жылы ол Антарктидаға америкалық полярлық экспедицияда француз үкіметін өкілдік етті. Мансабының басында математиканы зерттеу салаларына қолдануға, әсіресе планеталогияға деген қызығушылығы оны Париж-Медон обсерваториясына жеткізді. Ол 1948 жылдан бастап геологиялық ғылымды Жерден басқа планеталарға қолдануды ұсынды және Ай, Марс және басқа планеталардың геоморфологиясы мен физикасы туралы зерттеулер мен жарияланымдар жасады. Ол 20 шет елде ғылыми конференциялар өткізді, Сорбонна, Квебек Лаваль университеті және Калифорния технология институтында оқытумен айналысты, сондай-ақ геоморфология, океанография, гидрология, мұзтану, петрография, минералогия, география, палеонтология, планеталық геология және тарих салаларында 390 ғылыми еңбек жариялады.

Ағылшын тіліндегі аудармалары

Жердің анатомиясы, Нью-Йорк, МакГроу Хилл кітап компаниясы, 1968 жыл. Аударған: Дж. Муди Стюарт. Өмірдің үш миллиард жылы, Стейн мен Дей, Нью-Йорк, 1968 жыл. Аудармашы: Джойс Э. Клемоу. Климаттық геоморфологияға кіріспе, Лонгман, 1972 жыл. Аудармашы: Конрад Дж. Кривейт де Йонге.

Марапаттар мен құрметтер

Айдағы Каиль кратері Халықаралық астрономиялық одақ шешімімен оның құрметіне аталды. Андре Кайлю көптеген наградалар мен құрметті атақтарға ие болды, оның ішінде 1940 жылғы Соғыс кресі (Croix de Guerre), 1952 жылғы Құрмет легионының шавальесі (Chevalier de la Légion d'honneur) және 1953 жылғы француздық танылу медалі. Андре Кайлю атындағы медальді Квебек төртінші дәуірді зерттеу қауымдастығы (Association Québécoise pour l'étude du Quaternaire) табыстайды.