Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1979 жылы Тед Котчефф түсірген фильм
1979 film by Ted Kotcheff
«Солтүстік Даллас қырық» – 1979 жылғы американдық спорттық фильмі. Басты рөлдерді Ник Нолте, Мак Дэвис және Г. Д. Спрадлин сомдаған. Фильм 1970-жылдардың соңындағы американдық кәсіби футболдың ысырапшыл әлемінде өтеді. Режиссері – Тед Котчефф, ал сценарийі Питер Генттің 1973 жылы ең көп сатылған романы негізінде жазылған. Сценарий авторлары – Котчефф, Гент, Фрэнк Ябланс және Нэнси Доуд (авторлық құқығы көрсетілмеген). Бұл танымал кантри музыкасының орындаушысы Мак Дэвис үшін алғашқы киноролі болды.
North Dallas Forty is a 1979 American sports film starring Nick Nolte, Mac Davis, and G. D. Spradlin set in the decadent world of American professional football in the late 1970s. It was directed by Ted Kotcheff and based on the best selling 1973 novel by Peter Gent. The screenplay was by Kotcheff, Gent, Frank Yablans, and Nancy Dowd (uncredited). This was the first film role for Davis, a popular country music recording artist.
Сюжет
1970 жылдардың соңында Фил Эллиотт Техас штатының Далас қаласында орналасқан "North Dallas Bulls" кәсіби футбол командасында кең қабылдағыш болып ойнады, ол "Dallas Cowboys" командасына өте ұқсас. "Ойындағы ең жақсы қолдарға" ие деп саналғанмен, қартайған Эллиотты орындыққа отырғызды және ауырсынуды басатын дәрілерге қатты сүйенеді. Эллиотт пен танымал квотербек Сет Максвелл - керемет ойыншылар, бірақ олар сол дәуірдің есірткі, жыныстық қатынас және алкогольді той атмосферасын сипаттайды. Эллиот тек ойын ойнағысы, зейнеткерлікке шығып, өзінің қыз жолдасы Шарлоттамен бірге жылқы фермасында өмір сүргісі келеді, ол өзінің бай отбасының сенім қорына байланысты қаржылық тәуелсіз болып көрінеді және футболға мүлдем қызығушылығы жоқ. Бұл ойыншылар ойын алаңдарынан тыс жерде не оның көмекші жаттықтырушылары мен жаттықтырушылары ойыншыларды ойыннан айыру үшін қолдаған нәрселерге көз жұмған атақты жаттықтырушы Стротер үшін ойнайды. Тренер ойыншылардың "түйіндеріне" - олардың өнімділігінің сандық өлшеміне назар аударады және ойынның және ойыншылардың адамдық аспектісіне азырақ көңіл бөледі. Бір ойыншы, Шаддок, ақырында көмекші жаттықтырушы Джонсонға: "Мен оны "ойын" деп атаған сайын, сіз оны "бизнес" деп атайсыз. Ал мен оны "бизнес" деп атаған сайын, сендер оны "ойын" деп атайсыңдар". Тренерлер Елиотты жарақат алған жас жаңашылды ауыртпалықтарды емдеуге көндіру үшін манипуляциялайды. Эллиоттың конформистік емес ұстанымы жаттықтырушының ашуын бірнеше рет туғызады, ал бір сәтте жаттықтырушы Эллиотқа оның ұстанымы болашақ карьерасына әсер етуі мүмкін екенін айтады. Маусымның соңғы ойында Эллиотт уақыт біткен кезде тачдаунды ұстап, Солтүстік Далласты дивизиондық бәсекелес Чикагодан бір ұпайға дейін жеткізеді, бірақ "Буллз" қосымша ұпайға қол жеткізбеуден кейін ойынды жоғалтады. Команда иелері мен жаттықтырушы Стротермен кездесуде Эллиотт Даллас детективін оны іздеу үшін "Буллс" жалдағанын біледі. Олар оның марихуананы қолданғанын және Джоанна есімді әйелмен жыныстық қатынаста болғанын дәлелдейді, ол команданың басқарушысы Эмметт Хантермен, иесі Конрад Хантердің інісімен некеге тұруға ниетті. Ол Эметтің гей болуы мүмкін екенін білдіреді, сондықтан ол өзінің жыныстық қажеттіліктері үшін Эллиотқа барды. Детектив Футболшы Сет Максвеллдің осыған ұқсас әрекет жасағанын көргенмен, ол оны танымағанын айтады. Олар Эллиотқа лиганың тыңдауына дейін жалақысыз жұмыстан босатылуын айтады, ал Эллиот бүкіл тергеу командаға келісімшарт бойынша ақша үнемдеуге мүмкіндік беру үшін сылтау болып табылатындығына сенімді болып, командадан кетеді, Хантер бауырларына олардың ақшасына мұқтаж емес екенін айтады. Даластағы команданың штаб-пәтерінен шығып бара жатқанда, Эллиот Максвеллге тап болады, ол оны күтіп тұрған сияқты. Эллиотт оған жұмыстан кеткенін айтады, бұл Максвеллдің кездесуде оның аты шыққан-бармағанын сұрауына себеп болады. Эллиотт Максвелл тергеу туралы білетінін айтады. Эллиотт кетіп бара жатқанда, Максвелл футбол алаңында және одан тыс бірге өткізген уақыттарын қысқаша еске алады. Максвелл Эллиотты бұрылып, оған футбол шашын лақтырады, бірақ Эллиот оның көкірекке соғуына жол береді және ол екі қолын екі жаққа қарай созып, аяғын көтеріп, ойынды шынымен аяқтағанын білдіреді.
In the late 1970s, Phil Elliott plays wide receiver for the North Dallas Bulls professional football team, based in Dallas, Texas, which closely resembles the Dallas Cowboys. Although considered to possess "the best hands in the game", the aging Elliott has been benched and relies heavily on painkillers. Elliott and popular quarterback Seth Maxwell are outstanding players, but they characterize the drug , sex , and alcohol fueled party atmosphere of that era. Elliott wants only to play the game, retire, and live on a horse farm with his girlfriend Charlotte, an aspiring writer who appears to be financially independent due to a trust fund from her wealthy family and who has no interest whatsoever in football. The Bulls play for iconic Coach Strother, who turns a blind eye to anything that his players may be doing off the field or anything that his assistant coaches and trainers condone to keep those players in the game. The coach is focused on player "tendencies", a quantitative measurement of their performance, and seems less concerned about the human aspect of the game and the players. One player, Shaddock, finally erupts to assistant Coach Johnson: "Every time I call it a 'game', you call it a 'business'. And every time I call it a 'business', you call it a 'game'." The coaches manipulate Elliott to convince a younger, injured rookie on the team to start using painkillers. Elliott's nonconformist attitude incurs the coach's wrath more than once, and at one point, the coach informs Elliott that his continuing attitude could affect his future career with the Bulls. In the final game of the season, Elliott catches a touchdown pass with no time left on the clock to get North Dallas to within one point of division rival Chicago, but the Bulls lose the game due to a mishandled snap on the extra point attempt. In a meeting with the team owners and Coach Strother, Elliott learns that a Dallas detective has been hired by the Bulls to follow him. They reveal proof of his marijuana use and a sexual relationship with a woman named Joanne, who intends to marry team executive Emmett Hunter, the brother of owner Conrad Hunter. It is loosely implied that Emmett might be gay, and it is why she went to Elliott for her sexual needs. Although the detective witnessed quarterback Seth Maxwell engaging in similar behavior, he pretends not to have recognized him. They tell Elliott that he is to be suspended without pay pending a league hearing, and Elliott, convinced that the entire investigation is merely a pretext to allow the team to save money on his contract, quits the team, telling the Hunter brothers that he does not need their money that bad. As he is leaving the team's headquarters in downtown Dallas, Elliott runs into Maxwell, who seems to have been waiting for him. Elliott informs him that he quit, prompting Maxwell to ask if his name came up in the meeting. Elliott deduces that Maxwell knew about the investigation the entire time. As Elliott walks away, Maxwell briefly reminisces about their time together on and off the football field. Maxwell prompts Elliott to turn around and throws a football to him, but Elliott lets it hit him in the chest and fall incomplete as he shrugs and throws his arms out to his sides, signifying that he truly is done with the game.
Сцена артында
Драма, комедия және сатира элементтерін қамтитын «Солтүстік Даллас қырық» фильмі классикалық спорт фильмі деп есептеледі және кәсіби спортшылардың өміріне көрінеді. 1960 жылдардың соңында «Каубойс» командасының қабылдаушысы болған Питер Генттің жартылай автобиографиялық романы негізінде түсірілген бұл фильмнің кейіпкерлері сол дәуірдегі команда мүшелеріне өте ұқсайды. Сет Максвеллді жиі квотербек Дон Мередитпен, Б. А. Стротерді Том Лэндримен, ал Эллиотты Гентпен салыстырады. Мередит: «Егер Генттің өзі айтқандай жақсы екенін білген болсам, оған жиірек пастыңды жіберген болар едім», – деген еді.
Part drama, comedy, and satire, North Dallas Forty is widely considered a classic sports film, giving insights into the lives of professional athletes. Based on the semiautobiographical novel by Peter Gent, a Cowboys wide receiver in the late 1960s, the film's characters closely resemble team members of that era, with Seth Maxwell often compared to quarterback Don Meredith, B. A. Strother to Tom Landry, and Elliott to Gent. Of the story, Meredith said, "If I'd known Gent was as good as he says he was, I would have thrown to him more."
Сыни қабылдау
Фильм жақсы пікірлерге ие болды, кейбір сыншылар оны Тед Котчефтің түсірген ең жақсы фильмі деп атады. «Нью-Йорк Таймс» газетіне жазған шолуында Джанет Маслин: «Фильмдегі ең маңызды достық, керемет бейнеленген, Мистер Нолт пен Мак Дэвис арасындағы қарым-қатынас. Мак Дэвис команданың квотербегінің рөлін ойнайды, оның есептеулі мінезі мен өзіне қанағат етуі оны одан да сүйкімді етеді» деп жазды. «Time» журналының Ричард Шикель: «North Dallas Forty» түпнұсқа романның шынайылығын сақтап, күшті, бірақ қатал ойын-сауық сыйлайды» деп мәлімдеді. «Newsweek» журналының Дэвид Ансен: «Котчефф, Гент және продюсер Фрэнк Ябланс жазушыларға өздерінің оқиғаларын кейіпкерлер арқылы жаңғыртуға мүмкіндік бергені үшін құттықтауға болады, «Рокки» сияқты қиялға берілген сюжеттерден аулақ болып, ойынның қатал шындығын көрсеткені үшін мақтауға лайық. «North Dallas Forty» аса нәзік немесе ұқыпты жасалмаған, бірақ төменгі алаңдағы күшті соққы сияқты, өзінің із қалдырады» деді. Алайда, «The Globe and Mail» газетіне жазған шолуында Рик Грун: «North Dallas Forty» комедияға айналып, жеке адам мен жемқорлық жүйе арасындағы күрестің мәнін жоғалтып, шынайы әсерге қол жеткізе алмайды. Бұл спорт жанкүйерлері күткен кәсіби спорттың адал бейнесі емес» деп жазды. «Sports Illustrated» журналының Франк Дефорд: «Егер «North Dallas Forty» дұрыс болса, кәсіби ойын – бұрынғыдан да жаман, адамдарды қырқып тастайтын қанды алаң. Бұл әсердің күшін көбінесе Ник Нолтке байланыстыруға болады. Өкінішке орай, Нолттың Фил Эллиотт кейіпкері көбінесе шағылысқан сипатта суреттелген, бұл актердің жетістігін одан да керемет етеді» деді. «The Washington Post» газетіне жазған шолуында Гари Арнольд: «Романда фантазиялық кейіпкер болған Шарлотта әлі де аздап алыс және сіңірілмеген болып көрінеді. Дейл Хэддон да Нолтпен романтикалық химияны қанағаттандыру үшін тым тартымсыз және салқын болуы мүмкін: Мінездер үйлеспейді» деп жазды. 2023 жылдың қараша айына қарай, «North Dallas Forty» Rotten Tomatoes сайтындағы 26 шолу негізінде 85% рейтингке ие. Сайттың сын консенсусы: «Жалпысынан шатасқан, бірақ көреген және аяусыз реалистік «North Dallas Forty» Ник Нолт пен Чарльз Дурнингтің күшті ойынының арқасында да табысқа жетеді. Футбол жанкүйерлері үшін қызықты болар».
The film opened to good reviews, some critics calling it the best film Ted Kotcheff made behind and In her review for The New York Times, Janet Maslin wrote "The central friendship in the movie, beautifully delineated, is the one between Mr. Nolte and Mac Davis, who expertly plays the team's quarterback, a man whose calculating nature and complacency make him all the more likable, somehow." Time magazine's Richard Schickel wrote "North Dallas Forty retains enough of the original novel's authenticity to deliver strong, if brutish, entertainment". Newsweek magazine's David Ansen wrote "The writers – Kotcheff, Gent and producer Frank Yablans – are nonetheless to be congratulated for allowing their story to live through its characters, abjuring Rocky like fantasy configurations for the harder realities of the game. North Dallas Forty isn't subtle or finely tuned, but like a crunching downfield tackle, it leaves its mark." However, in his review for The Globe and Mail, Rick Groen wrote "North Dallas Forty descends into farce and into the lone man versus the corrupt system mentality deprives it of real resonance. It's still not the honest portrait of professional athletics that sport buffs have been waiting for." Sports Illustrated magazine's Frank Deford wrote "If North Dallas Forty is reasonably accurate, the pro game is a gruesome human abattoir, worse even than previously imagined. Much of the strength of this impression can be attributed to Nick Nolte Unfortunately, Nolte's character, Phil Elliott, is often fuzzily drawn, which makes the actor's accomplishment all the more impressive." In his review for The Washington Post, Gary Arnold wrote "Charlotte, who seemed a creature of rhetorical fancy in the novel, still remains a trifle remote and unassimilated. Dayle Haddon may also be a little too prim and standoffish to achieve a satisfying romantic chemistry with Nolte: Somehow, the temperaments don't mesh." As of November 2023, North Dallas Forty holds a rating of 85% based on 26 reviews on Rotten Tomatoes. The site's critical consensus states: "Muddled overall, but perceptive and brutally realistic, North Dallas Forty also benefits from strong performances by Nick Nolte and Charles Durning. Football fans will likely find it fascinating."
Кассалық жинақ
Фильмнің тұңғыш демалыс күндерінде 2 787 489 доллар табыс етті, ал АҚШ және Канадада 26 079 312 доллар жинады.
The film grossed $2,787,489 in its opening weekend. and went on to gross $26,079,312 in the United States and Canada.
Романнан айырмашылықтары
Роман кәсіби футболдың зорлық-зомбылық әлемі мен 1960 жылдардың соңындағы американдық өмірдің әлеуметтік құрылымдары мен мәдени нормаларындағы зорлық-зомбылық арасындағы байланысты көрсетеді, Американың командасының имитациясы және АҚШ-тағы ең танымал спорт метафоралық орталық назар ретінде пайдаланылады. Телевизия мен радио жаңалықтарындағы зорлық-зомбылық қылмыстар, соғыс және қоршаған ортаның жойылғандығы туралы хабарлардың қайталама көріністері әртүрлі сахналарға шашырап жатыр, бірақ фильмде сол сахналарды қайта жасайтын кезде олар жоқ. Роман бойынша, фильмдегідей ойнақылық жоқ, графикалық сексуалдық және зорлық-зомбылық, сондай-ақ есірткі және алкогольге тәуелділік кеңінен сипатталған; мысалы, фильмде күлкі үшін көрсетілген кеште еріксіз қызға жасалған мазақтау романдық нұсқада оргия кезіндегі қатыгез зорлауға айналады. Романның соңында Фил Шарлоттаға футболдан кетіп, оның ранчосында олардың қарым-қатынасын жалғастыру үшін оралғандағы күтпеген бұрылыс орын алады, бірақ ол және қара нәсілді досы (Дэвид Кларк, ол фильмде жоқ) ұзақ уақыттан бері жасырын махаббаттас екенін және олар зорлықпен өлтірілгенін біледі. Қылмыскер – Шарлоттаның бұрынғы жігіті және футбол жанкүйері Боб Бодро (ол да фильмде жоқ); Бодро роман бойы оны қуалап жүрген. Роман бойынша, Шарлотта күйеуі Вьетнамда қаза тапқан әскери офицер болған жесір еді; Шарлотта Филге күйеуінің қызметтен кетуге шешім қабылдағанын, бірақ өтініш қарастырылып жатқанда қаза тапқанын айтқан.
The novel highlights the relationship between the violent world of professional football with the violence inherent in the social structures and cultural mores of late 1960s American life, using a simulacrum of America's Team and the most popular sport in the United States as the metaphorical central focus. Recurring scenes of television and radio news reporting violent crimes, war and environmental destruction are scattered throughout various scenes, but left out in the same scenes recreated in the movie. Throughout the novel there is more graphic sex and violence, as well as drug and alcohol abuse without the comic overtones of the film; for instance, the harassment of an unwilling girl at a party that is played for laughs in the movie is a brutal near rape at an orgy in the novel. At the end of the novel, there is a shocking twist ending in which Phil returns to Charlotte to tell her he has left football and to presumably continue his relationship with her on her ranch, but finds that she and a black friend (David Clarke, who is not in the movie) have been regular lovers, unknown to Phil, and that they have been violently murdered. The murderer is Charlotte's ex boyfriend and football groupie Bob Boudreau (who is also not in the movie); Boudreau has been stalking her throughout the novel. In the novel, Charlotte was a widow whose husband was an Army officer who had been killed in Vietnam; Charlotte had told Phil that her husband had decided to resign his commission, but had been killed in action while the request was being processed.