Кіріспе

Шегін күшейту – кескіннің немесе бейненің шегінің контрастын арттыруға бағытталған бейне өңдеу сүзгісі. Сүзгі кескіндегі анық жиек шекараларын, мысалы, нысан мен контрастты түсті фон арасындағы жиекті анықтап, жиектің төңірегіндегі кескін контрастын арттырады. Бұл кескіндегі кез келген жиектің екі жағындағы айқын жарқын және қараңғы түстерді – overshoot және undershoot құруға әсер етеді, нәтижесінде жиектерді қалыпты көру қашықтығынан қарағанда анығырақ көрінеді. Бұл процесс бейне саласында кең таралған, көптеген телеарналар мен DVD-де оның белгілі бір деңгейде қолданылуын көруге болады. Қазіргі заманғы теледидардың "қалыптылық" реттегіші – шегін күшейтудің мысалы. Ол сондай-ақ компьютерлік принтерлерде, әсіресе шрифттер мен/немесе графика үшін жақсырақ басып шығару сапасын алу мақсатында кеңінен қолданылады. Көптеген цифрлық камералар да шегін күшейтуді жасайды, оны кейбір жағдайларда реттеу мүмкін болмайды. Шегін күшейту аналогтық немесе цифрлық процесс болуы мүмкін. Аналогтық шегін күшейту, мысалы, қазіргі заманғы CRT теледидарлары сияқты барлық аналогтық бейне жабдықтарында қолданылуы мүмкін.

Шегін арттырудың әсері

Суретті қайратудың кейбір түрлерінен өзгеше, жиектерді күшейту суреттің біркелкі аймақтарында көрінетін нәзік бөлшектерді, мысалы, текстураны немесе жазық немесе тегіс аймақтардағы дәнділікті арттырмайды. Бұл әдістің артықшылығы – суретті көшіру кезіндегі түйіршіктер, шуыл сияқты қателер немесе адам терісіндегі табиғи кемшіліктер сияқты ақаулар осы процесте көбірек көзге түспейді. Бірақ кемшілігі – сурет жасанды көрінуі мүмкін, себебі жалпы суреттің көрінетін қалыптылығы артады, бірақ тегіс, тегіс аймақтардағы егжей-тегжейлілік деңгейі жоғарыламайды. Басқа суретті қайрату түрлері сияқты, жиектерді күшейту суреттің қабылданатын қалыптылығын немесе өткірлігін жақсартуға ғана қабілетті. Күшейтуді толыққанды кері қайтару мүмкін емес, сондықтан сүзгілену нәтижесінде суреттегі кейбір егжей-тегжейліліктер жоғалады. Соның салдарынан, алынған суреттегі одан әрі күшейту операциялары егжей-тегжейліліктердің жоғалуын күшейтеді, бұл «қоңырау» сияқты артефакттарға алып келеді. Мысалы, DVD бейнесіндегі сурет сияқты, жиектері күшейтілген суретті DVD ойнатқышымен ойнатқанда және мүмкін, оны көрсетіп тұрған теледидар арқылы қосымша күшейтуге болады. Негізінен, бірінші жиектерді күшейту сүзгісі барлық жиектердің екі жағында жаңа жиектер жасайды, содан кейін олар одан әрі күшейтіледі.

Көрініс шарттары

Көлбеуді жақсартудың ең қолайлы деңгейі, жағымды әрі анық келіп көрсететін бейне алу үшін, көп мәліметтерді жоғалтпай, бірнеше факторға байланысты өзгереді. Бейнеге жақын қашықтықтан, үлкен экранда, бастапқыда "ашық" немесе көру қабілеті жақсы адамға көрсетілсе, кішкентай экранда, алыс қашықтықтан, бастапқыда "жұмсақ" немесе көру қабілеті нашар адамға көрсетілген бейнеге қарағанда, көбінесе азырақ көлбеуді жақсарту қажет болады. Сондықтан, үлкен, жоғары сапалы экрандарға инвестиция жасайтын үй кинотеатрының жанкүйерлері, коммерциялық DVD бейнелеріндегі көлбеуді жақсартуларға жиі шағымданады, мұндай жақсартулар кішкентай, сапасы нашар теледидар экрандарында көрсетуге бағытталған дейді, бірақ көлбеуді жақсартудың нәтижесінде мәліметтердің жоғалуы олардың көру жағдайларында айқынрақ байқалады.