Кіріспе

Дипа Мехтаның 2005 жылғы фильмі «Су» – 2005 жылы түсірілген драмалық фильм. Фильм сценарийін Анураг Кашьяп жазған, режиссерлік жұмысын Дипа Мехта жүзеге асырған. Оқиға 1938 жылы Үндістандағы ашрамдағы жесірлердің өміріне арналған. Бұл фильм Мехтаның «Элементтер» трилогиясының үшінші және соңғы бөлігі. Трилогияға «От» (1996) және «Жер» (1998) фильмдері кіреді. Автор Бапси Сидхва 2006 жылы фильм негізінде «Су: Роман» атты роман жазды, оны Milkweed Press баспасы шығарды. Сидхваның бұрынғы романы «Индияны қирату» – трилогияның екінші фильмі «Жер» үшін негіз болды. «Су» – 1940 жылдардағы ауылдық үнді жесірлерінің тағдырына терең үңіліп, балалардың некесі, әйелге деген жеккөрушілік және оқшаулану сияқты күрделі мәселелерді қамтиды. Фильм 2005 жылғы Торонто халықаралық кинофестивалінде көрсетілді, онда ашылу кешінің гала-премьерасымен марапатталды және сол жылдың қараша айында Канадада кеңінен көрсетілді. Үндістанда бұл фильм алғаш рет 2007 жылдың 9 наурызында шықты. Басты рөлдерде Сема Бисвас, Лиза Рэй, Джон Абрахам және Сарала Кариявасам, ал қосалқы рөлдерде Манорама, Кулбхушан Харбанда, Вахида Рехман, Рагхувир Ядав және Винай Патак ойнады. Фильмге әндерді А.Р. Рахман жазды, ал лирикасын Сухвиндер Сингх және Рақиб Алам жазды. Рахман фильмнен үлкен дау туғаннан кейін жобадан бас тартқаннан соң, фонограмманы Майкл Данна жазды, бірақ Рахманның бұрын жазған әндері сақталды. 2008 жылы Дилип Мехта бұл фильмден шабыт алып, Үндістандағы жесірлер туралы «Естен кеткен әйел» атты деректі фильмін түсірді. Фильм сценарийін Дипа Мехта жазды. «Су» 79-шы «Оскар» сыйлығының «Үздік халықаралық көркем фильм» номинациясына Канададан ұсынылды, бірақ жеңіске ие болмады.

Сюжет

1938 жылы Үндістанда сегіз жасар Чуйя (Сарала Кариявасам) күйеуінің кенеттен қайтысымен күреседі. Жесірлік дәстүрі бойынша, оған ақ сари кигізіліп, шашы қырқылады және қалған өмірін тақуалықпен өткізу үшін ашрамға жіберіледі. Сақтандырылмаған үйде он төрт әйел тұрады, олар жаман кармаларын тазарту үшін және отбасыларын жесірлерге күтім жасаудың қаржылық және эмоционалдық ауыртпалығынан босату үшін жіберілген. Ашрамды 70-тен астам жастағы Мадумати (Манорама) басқарады. Оның жалғыз досы – Гулаби (Рагхувир Ядав), хиджра, ол Мадуматиді марихуанамен қамтамасыз етеді. Екеуінің қосалқы бизнесі де бар: Гулаби Мадуматиге әдемі, жас жесір Қалианиді (Лиза Рей) жезөкшелікпен айналысуға көмектеседі, оны Ганг арқылы клиенттерге жеткізеді. Қалиани ашрамды асырау үшін жасөспірім кезінде жезөкшелікке мәжбүр болды. Шакунтала (Сима Бисвас) бұл әйелдердің арасында ең жұмбақ. Ол тартымды, тапқыр және өткір, сонымен қатар оқи алатын сирек жесірлердің бірі. Ол соншалық ашуға толы, тіпті Мадумати оны жалғыз қалдырады. Шакунтала Құдайға қорқатын, шын ниетті индуист және жесір болуды жек көру арасында қысылып қалған. Ол Саданандадан (Кулбушан Харбанда) діни қызметкерден кеңес сұрайды, ол оған оның әділетсіз және кияметтік емес жағдайын түсіндіреді. Ашрамға келгеннен кейін ол Чуйяға жақын болады. Чуйя өзінің уақытша тұрғанына және анасы оны алып кетуге келетіндігіне сенімді, бірақ ол жаңа өміріне тез бейімделеді. Ол Қалианимен дос болады және Қалианидің Махатма Гандидің адал ізбасары Нараянмен (Джон Абрахам) туған романтикасына куә болады. Бастапқыда қарсы болғанына қарамастан, Қалиани ақырында оның некеге тұру және Калькуттада жаңа өмір сүру арманына ие болады. Ол онымен бірге кетуге келіседі. Бірақ, Чуйя Мадуматиге олардың қарым-қатынасын жасырып жібергенде, оның жоспары бұзылады. Кірістің бір көзін жоғалтып, әлеуметтік ұятқа қалудан қорқып, Мадумати Қалианиді құлыптап қояды. Бәрін таңғалдырғандай, Құдайға қорқатын Шакунтала Қалианиді Нараянмен кездесуге жібереді, ол оны өз үйіне апару үшін өзеннен өткізеді. Алайда, Қалиани Нараянның үйін танып, оның бұрын оны жезөкшелікке сатқан адамдардың бірінің ұлы екенін түсінеді. Ол қатты шошып, оны қайта қабылдауын талап етеді. Нараян әкесімен бетпе-бет келіп, Қалианидің іс-әрекетінің себебін біледі. Ашуға мініп, ол әкесімен бірге Махатма Гандиге (Мохан Жангиани) қосылуға шешім қабылдайды. Ол Қалианиді өзімен бірге алып кетуге ашрамға келеді, бірақ Қалиани өзенге батып, өзін-өзі өлтіргенін көреді. Мадумати Чуйяны Қалианидің орнына жезөкшелікке жібереді. Шакунтала бұны біліп, ең жаман жағдайдың алдын алуға тырысады, бірақ тым кеш болады. Шакунтала Чуйяны тапқанда, ол қатты күйзеліп, жансыз жағдайда болады. Шакунтала Чуйяны құшақтап, түнін өзен жағасында өткізеді. Ол қалада Чуйяны құшақтап жүргенде, қаладан кетуге дайын тұрған Гандидің пойыз бекетінде сөйлегенін естиді. Ол бата алу үшін көпшілікпен бірге жүрді. Пойыз жолға шыққанда, Шакунтала пойыздың қасына жүгіріп келіп, адамдарды Чуйяны өздерімен бірге алып кетуді сұрайды. Ол пойызда Нараянды көріп, оған Чуйяны тапсырады. Пойыз Шакунталаның көз жасына алғанда, Чуйяны алып кетіп, жолға шығады.

Өндіріс

Суды Канада, Үндістан және АҚШ бірлесіп жасады. Фильм бірдей (екі тілді) актерлермен екі рет түсірілді, бір рет хинди тілінде, бір рет ағылшын тілінде.

Шығару

Фильм 2005 жылдың 8 қыркүйегінде Торонто халықаралық кинофестивалінде тұңғыш рет көрсетілді. Үндістанда фильмге байланысты туған бірнеше даулардан кейін, Үндістанның цензуралық органдары фильмді "U" санатымен рұқсат етті. Фильм 2007 жылдың 9 наурызында Үндістанда экранға шықты.

Кассалық жинақ

Шри-Ланка көрсетілімінде фильм 38 күн ішінде 42 миллион рупий жинады.

Даулар

Мехта бастапқыда 2000 жылдың ақпан айында «Су» фильмін түсіруге ниеттенген еді, оған Шабана Азми, Нандита Дас және Аксхей Кумар актерлері қатысуға тиіс болған. Алайда, оның бұрынғы «От» фильмі консервативті оңшыл ұйымдардың наразылығын тудырған еді, олар фильмнің тақырыбына және консервативті отбасыларды жағымсыз бейнелегеніне қарсы болды. Наразылар фильм көрсетілген кинотеатрларға шабуыл жасап, көрсетілімдерді тоқтатуға тырысты. «Су» фильмінің түсірілімі басталар алдындағы күні түсіру тобына түсіруге рұқсат алуда қиындықтар туындағаны туралы хабарланды. Ертесі күні 2000-ға жуық адам фильмнің мазмұнына қатысты негізсіз айыптауларға наразылық білдіріп, фильмнің негізгі декорациясын қиратып, өртеп, қалдықтарын Ганг өзеніне тастағанын білді. Соның салдарынан туған шиеленіс пен экономикалық қиындықтар Мехтаның бірнеше жыл бойы күресуіне әкелді, нәтижесінде ол «Су» фильмін Үндістанда емес, Шри-Ланкада түсіруге мәжбүр болды.