Кіріспе
Жыныстық бағдар теориясы
Аға бауырлардың туу реті, сондай-ақ «үлкен аға әсері» деп белгілі, ерлердің жыныстық бағдарымен байланыстырылған. Көптеген зерттеулер ер адамның анасынан туған үлкен ағаларының саны неғұрлым көп болса, оның гомосексуалды бағдарға ие болу ықтималдығы соғұрлым жоғары екенін көрсетті. Рей Бланшард пен Энтони Богарт бұл байланысты алғаш рет 1990 жылдары анықтап, оны аға бауырлардың туу реті әсері деп атады. Ғалымдар бұл әсерді жатыр ішіндегі биологиялық механизмге байланыстырады, себебі бұл байланыс тек биологиялық ағалары бар еркектерде ғана байқалады, ал әкесі басқа адам болған немесе асырап алынған ағалары бар еркектерде байқалмайды. Бұл механизм ананың еркек ұрығына иммундық реакциясы деп есептеледі, онда антиденелер даму кезінде жыныстық ерекшеленуде рөл атқаратын еркек Y протеиндерін бейтараптайды. Бұл мидың жыныстық бағдармен байланысты аймақтарын «әйелге тән» орналасуда қалдыруы мүмкін – яғни, ер адамдарға тартылу. Бұл гипотезаның биохимиялық дәлелі 2017 жылы табылды, гей ұлы бар аналар, әсіресе үлкен ағалары бар аналар, гетеросексуал ұлы бар аналарға қарағанда NLGN4Y Y протеиніне қарсы антиденелердің жоғары деңгейіне ие болды. Әрбір қосымша еркек балаға жүктілік кезінде бұл көрсеткіш 38–48% артады. Бұл бірнеше еркек бала туғаннан кейін барлық немесе көптеген ұлдардың гей болатынын білдірмейді, керісінше, гей ұлдың болу ықтималдығы бірінші туған ұл үшін шамамен 2% болса, екіншісі үшін 3%, үшіншісі үшін 5% және т.б. құрайды. Әдетте, ананың бұл реакциясы тұңғыш туған гей ұлдарға қатысты емес деп есептеледі және олар өз бағдарларын басқа механизмдерге қарыстыруы мүмкін.
Шолу
Туғаннан туғанға дейінгі әсер, оның жақтастарының бірі оны "еркектердің сексуалдық бағдарының ең тұрақты биодемографиялық корреляты" деп сипаттаған. 1958 жылы гомосексуал ерлердің гетеросексуал ерлерге қарағанда көбінесе үлкен ағалары мен апа-сіңлілері бар екендігі хабарланды (яғни, "кейінгі/жоғары туған тәртібі") және 1962 жылы осы нәтижелер егжей-тегжейлі жарияланды. 1996 жылы Рей Бланшард пен Энтони Богарт гомосексуалдардың кейінгі туған тәртібінің тек қана үлкен ағаларының санына байланысты екенін, ал үлкен апа-сіңлілеріне емес, көрсетті. Олар сондай-ақ, әр үлкен ағасы кейінгі туған ағасының гомосексуализмге бейімделу мүмкіндігін 33%-ға арттыратынын көрсетті. 1998 жылы жарияланған зерттеуде Бланшард осы құбылысты туғаннан туғанға дейінгі әсер деп атады. Бірнеше зерттеулерге сәйкес, әр үлкен ағасы ер баланың табиғи түрде гомосексуалды бағдарға ие болу мүмкіндігін 28–48%-ға арттырады. refn|name=chances|group=note|Ешқандай үлкен ағасы жоқ ер баланың гомосексуалды болу мүмкіндігі 2% деп бағаланады. Туғаннан туғанға дейінгі әсердің нәтижесінде, бір үлкен ағасы бар ер баланың табиғи мүмкіндігі 2,6%-ға дейін көбейеді; екі үлкен ағасы бар ер баланың гомосексуалистік болу мүмкіндігі 3,5%-ға дейін болады; үш және төрт үлкен ағасы бар ер баланың мүмкіндігі тиісінше 4,6% және 6,0%-ға дейін көбейеді. Әйелдердің сексуалдық бағдарына туған тәртібінің әсері жоқ сияқты. Қолдың оң және сол жаққа бейімділігі жүктілік кезеңінде дамитындықтан, бұл нәтиже туғаннан туғанға дейінгі әсердің негізінде жатқан жүктілік кезеңіндегі механизмдер бар екенін көрсетеді. Туылған кездегі салмақ, сөзсіз, жүктілік кезеңінде анықталады, сондықтан туғаннан бұрын әрекет ететін жалпы даму факторы туғаннан туғанға дейінгі әсердің және еркектердің сексуалдық бағдарының негізі болып табылады. Үшіншіден, туғаннан туғанға дейінгі әсер әртүрлі этникалық топтардағы, әртүрлі мәдениеттердегі, әртүрлі тарихи кезеңдердегі және қашық географиялық аймақтардағы гомосексуал ерлер сияқты әртүрлі үлгілерде көрсетілген. Бұл әсер гомосексуал ерлердің ыңғайлы және өкілдік үлгілерінде де көрсетілген. 2017 жылғы зерттеуде зерттеушілер аналардың нейролигин 4 Y байланысқан белокқа (NLGN4Y) иммундық жауабы мен олардың ұлдарының сексуалдық бағдары арасындағы байланысты тапты. NLGN4Y еркектердің миының дамуында маңызды рөл атқарады; ананың оған иммундық жауабы, анти-NLGN4Y антиденелері түрінде, еркек ұрығының сексуалдық бағдарына жауапты ми құрылымдарын өзгертеді деп есептеледі. Зерттеу көрсеткендей, әйелдердегі анти-NLGN4Y деңгейі еркектерге қарағанда айтарлықтай жоғары. Нәтиже сондай-ақ, гей ұлдарының аналары, әсіресе үлкен ағалары бар аналар, гетеросексуал ұлдарының аналарын қоса алғанда, әйелдердің бақылау тобына қарағанда анти-NLGN4Y деңгейі айтарлықтай жоғары екенін көрсетті. 2020 жылы қайта талдау FBO әсерін растады, бірақ отбасы мөлшерін және басқа бұрынғы шектеулерді ескере отырып, Бланшардтың қорытындыларын одан әрі нақтылады. Туғаннан туғанға дейінгі әсер жас, туған жыл және әлеуметтік-экономикалық жағдай сияқты ықтимал бұрмалаушы факторларға тәуелсіз. Сонымен қатар, туғаннан туғанға дейінгі әсерді анықтау үшін гомосексуалды және гетеросексуалды топтардың отбасы мөлшері әртүрлі ата-аналық стратегияларға (бір баладан кейін, бір ер баладан кейін немесе әр жыныстың баласынан кейін ұрпақты тоқтату сияқты) күшті әсер етуі керек емес, өйткені осы жағдайларда гомосексуалды немесе гетеросексуалды еркектердің салыстыру үшін жеткілікті үлкен ағалары болмайды. Мысалы, Қытай материгінде жасалған зерттеуде туғаннан туғанға дейінгі әсер табылмады, авторлар оны бір бала саясатына байланысты деп есептеді. Үлкен ағалар саны мен еркектердің гомосексуализмі арасындағы байланыс анасының немесе әкесінің бала туған кездегі жасының жоғары болуының артефактісі емес. Ешқандай бауырластың түрі (яғни үлкен ағалар, үлкен апа-сіңлілер, кіші ағалар немесе кіші апа-сіңлілер) әйелдердің сексуалдық бағдарымен сенімді байланысты емес.
Туғаннан туғанға дейінгі кезек механизмін қолдану уақыты
Тікелей және жанама дәлелдер туғаннан кейінгі уақыт немесе психоәлеуметтік емес, туылу алдындағы және биологиялық сипаттағы туысқандық тәртіп әсерінің механизмі екенін көрсетті. Жанама дәлелдер алғаш рет туғандағы салмақпен туысқандық тәртіп әсерінің өзара әсері анықталғанда табылды. Содан кейін Богарт (2006) туысқандық тәртіп механизміне тікелей дәлел келтірді. Келесі зерттеулер осы тұжырымдарды одан әрі нығайтты. Туысқандық тәртіп механизмі ананың жатырында еркек баланың туа біткендегі дамуы кезінде жұмыс істейтіндігі жыныстық бағдар, туысқандық тәртіп және туылу салмағы туралы зерттеуде күтпеген жерден пайда болды. Бланшард пен Эллис (2001) 3229 ересек, гомосексуалдық және гетеросексуалдық ерлер мен әйелдерді (пробанттарды) зерттеді, олардың аналары пробанттан бұрын жүкті болған әрбір баланың (немесе ұрықтың) жынысын білген. Бала туғандағы салмақ, ананың жүктілігі және басқа демографиялық факторлар туралы ақпарат пробанттардың аналары толтырған сауалнамаларда көрсетілген. Кейіннен тағы бір зерттеу туысқандық тәртіп әсерінің тек орташа дәрежеде оң қолды еркектерге ғана қатысты екенін анықтады, өйткені өте оң қолды адамдар туысқандық тәртіп әсерін көрсетпеді.
Биологиялық ағалар мен биологиялық емес ағалар
1990 жылы Саймон ЛеВей 19 гомосексуал және 16 гетеросексуал ер адамның миын, олардың ішіндегі жасуша топтарын анықтау үшін бөліп, өлшеді. Сонымен қатар, жыныстық бағдары белгісіз 6 әйел де зерттеуге қатысты. Ол INAH3 деп аталатын жасуша тобы ерлерде әйелдерге қарағанда екі еседен астам үлкен екенін тапты. Ең маңыздысы, INAH3 гетеросексуал ерлерде гомосексуал ерлерге қарағанда екі-үш есе көп болды. Гомосексуал ерлер мен әйелдердегі INAH3 көлемінің арасында айтарлықтай ерекшелік байқалмады, бұл ерлердің жыныстық бағдары мен жыныстық қатынас арасындағы жыныстық диморфизмнің бір түрін көрсетеді. Богаерт (2006) туылғанға дейінгі және туылғаннан кейінгі (әлеуметтік/тәрбиелік сияқты) механизмдерді тікелей салыстырып, бауырластық туылма тәртібінің әсерін қамтамасыз ететін факторды анықтауға тырысты. Ол ерлердің жыныстық бағдары мен биологиялық туыстар (бір анадан туған) және биологиялық емес туыстар (асырап алынған, өгей немесе әкеден туған жартылай туыстар) арасындағы байланысты зерттеді. Сондай-ақ, қатысушылардың осы туыстармен бірге өскен-өспегені және қанша уақыт бойы өскені де қарастырылды. Бразилия, Гватемала, Тәуелсіз Самоа, Филиппин, Таиланд және Түркияда жүргізілген ретроспективті зерттеулер осы Батыс емес мәдениеттерде өскен гомосексуал ерлерде де осыған ұқсас нәтижелер байқалғанын көрсетті. Балалық шақтағы мінез-құлықтағы осындай мәдени ұқсастықтар мәдени айырмашылықтардан асып түсетін ұқсас биологиялық факторлар еркек гомосексуализмінің дамуында маңызды рөл атқарады деген пікірді қолдайды. Бұл идея, егер себептік биологиялық факторлар, мысалы, бауырластық туылма тәртібі механизмі (биологиялық сипатта) Батыс емес мәдениеттердегі еркек гомосексуализмінің дамуына әсер ететіні дәлелденсе, одан да нығайтылар еді. Осылайша, Батыс емес мәдениетте бауырластық туылма тәртібінің әсерін анықтау – бауырластық туылма тәртібі механизмінің болжамды нәтижесі – мәдениеттердегі гомосексуализмнің дамуына ұқсас биологиялық факторлар жататыны туралы аргументтерді одан әрі нығайтар еді. Батыс және Батыс емес мәдениеттердегі зерттеулер еркек гомосексуализміне қатысты бауырластық туылма тәртібінің (сондай-ақ фертильділік әсерлерінің) бар екенін көрсетті. Бұл әсерлердің кросс-мәдени тұрақтылығы мәдени инвариантты, биологиялық процестер еркектердегі гомосексуализмнің дамуына жауапты деген тұжырымға сәйкес келеді. Нидерланды, Тәуелсіз Самоа, Түркия, Ұлыбритания және АҚШ. Бұл әсер Ұлыбритания, Нидерланды және Полинезияда балалық және ересек жастағы қатысушылар арасында да байқалды. Үш зерттеу жыныстық бағдар физикалық жасы келмеген еркектерге тартылатын еркектерде бауырластық туылма тәртібімен байланысты ма, жоқ па, соны зерттеді. Бланшард пен Богаерт (1998) жүргізген тағы бір зерттеу жасқа толмаған ұлдарға немесе қыздарға қарсы қылмыс жасаған ерлерде кейінгі бауырластық туылма тәртібін растамады, бірақ жасөспірім ұлдарға немесе қыздарға қарсы қылмыс жасаған ерлерде растады. Педофильдерде жыныстық бағдар мен бауырластық туылма тәртібі арасындағы байланыстың осы нәтижелердегі айырмашылығы екі зерттеудегі әдістемелік проблемалармен байланысты болуы мүмкін. Бірінші зерттеу жыныстық қылмыскерлерді ретроспективті зерттеу болды, онда клиникалық карталарында туылған реті туралы деректер бар субъектілер ғана қатысты, сондықтан зерттеу нәтижелері іріктеу қателігіне ұшырауы мүмкін. Екінші зерттеу 1965 жылғы жыныстық қылмыскерлер туралы классикалық зерттеуден алынған деректерді қайта талдау болды. Зерттеуге қатысушылардың қылмыс тарихы туралы ақпарат шектеулі болды және зерттеудегі педофильдердің жыныстық бағдары қол жетімді ақпараттан дұрыс жіктелмеген болуы мүмкін. Бланшард және басқалар. (2000) гомосексуалды, бисексуалды және гетеросексуалды педофильдерде жыныстық бағдарға бауырластық туылма тәртібінің қатысын зерттеу мақсатымен деректерді жинады. Педофилиялық топтың әрбір түрі гинефилиялық еркектерден тұратын бақылау тобымен салыстырылды (яғни ересек әйелдерге қызығушылық танытатын еркектер). Зерттеуге сәйкес, гомосексуалды педофильдердің гинефилиялық бақылау тобына қарағанда ағалары көп болды, ал бисексуалды және гетеросексуалды педофильдерде ағалары жоқ. Бұл нәтижелер педофильдердегі бауырластық туылма тәртібі жыныстық бағдармен байланысты екенін растайды, телеифильдердегідей (яғни ересектерге ғана қызығушылық танытатын адамдар). Педофильдердегі бауырластық туылма тәртібі туралы зерттеулерін қате түсіну немесе дұрыс қолданбау үшін зерттеушілер гомосексуалды педофилияның андрофилиямен этиологиялық факторды бөлісетіні туралы кез келген қорытынды, гетеросексуалды педофилияның гинефилиямен этиологиялық факторды бөлісетіндігі туралы қорытынды әдеттегі гетеросексуалды ерлердің (гинефильдер) қыздарға зорлық көрсетуі мүмкін дегенді білдіргендей, қарапайым гомосексуалды ерлердің (андрофильдер) ұлдарға зорлық көрсетуі мүмкін дегенді білдірмейді. NLGN4X және NLGN4Y мутацияларының аутизм спектрінің жағдайларымен байланысты екенін көрсететін дәлелдер бар және мұндай жағдайлар сексуалды қабілеті жоқ адамдарда көбірек кездеседі. Осылайша, NLGN4X/Y басқалармен әлеуметтік байланыстарды құруға, оның ішінде жыныстық/романтикалық байланыстарға қатысты неврологиялық функцияларға әсер етуі мүмкін.
Turkey, the United Kingdom, and the United States. The effect has additionally been observed in participants examined during childhood as well as adulthood the United Kingdom, the Netherlands, and Polynesia. Three studies have investigated whether sexual orientation also correlates with fraternal birth order in men attracted to physically immature males. Another study (Blanchard and Bogaert, 1998) did not confirm a later fraternal birth order for men with sexual offenses against prepubescent boys or girls, but did confirm it for men with offenses against pubescent boys or girls. The inconsistency of these findings regarding the correlation of sexual orientation and fraternal birth order in pedophiles may be related to methodological problems in the two studies. The first study was a retrospective study of sex offenders, which included only those subjects whose clinical charts happened to contain birth order data so the results of the study may have been affected by selection bias. The second study was a reanalysis of archived data from a classic study of sexual offenders from the year 1965. There was minimal recoverable information regarding the subjects' offense histories, and there is a possibility that the sexual preferences of the pedophiles in the study were not accurately classified from the available information. Blanchard et al. (2000) therefore conducted a study in which data were collected with the specific purpose of examining the relation of fraternal birth order to sexual orientation in homosexual, bisexual and heterosexual pedophiles. Each type of pedophilic group was compared with a control group that consisted of gynephilic men (i. e., men attracted to adult females). The study found that homosexual pedophiles had more older brothers than the gynephilic control group while the bisexual and heterosexual pedophiles did not. These results confirm that fraternal birth order correlates with sexual orientation in pedophiles, as it does in teleiophiles (i. e., people exclusively attracted to adults). To prevent misunderstanding or misuse of their studies on fraternal birth order in pedophiles, researchers have stressed that any conclusion that homosexual pedophilia shares an etiological factor with androphilia does not imply that ordinary homosexual men (androphiles) are likely to molest boys, any more than the conclusion that heterosexual pedophilia shares an etiological factor with gynephilia would imply that ordinary heterosexual men (gynephiles) are likely to molest girls. There is evidence that mutations in NLGN4X and NLGN4Y are linked to autism spectrum conditions and such conditions may be elevated in asexual people. Thus, NLGN4X/Y may affect neurological functioning associated with, broadly, the forming of social connections to others, including sexual/romantic ones.
Басқа қорытындылар
Bearman және Brückner (2002) ағайынды туысқандық әсерін көрсететін зерттеулер өкілдік емес үлгілерді және/немесе бауырластардың сексуалдық бағдары туралы тікелей емес мәліметтерді пайдаланғанын айтты. Олардың екі жынысты егіздерге қатысты талдауында "бір жынысты адамдарға тартымдылық пен үлкен аға-інілердің, апа-сіңлілердің санының" арасында байланыс табылмады. Осы зерттеулердің туғандық ретінің әсерін көрсетпеуі олардың әдістемелік қателіктеріне байланысты деп есептеледі. Үлкен жасөспірімдер үлгілерін қолданғанмен, популяциядағы бір жынысты тартымдылық пен мінез-құлқының сирек кездесуі туғандық реті мен сексуалдық бағдардың арақатынасын бағалау үшін жеткіліксіз үлгі көлеміне әкелді. Рэй Бланшард ағайынды туысқандық әсерін көрсетудің шарттарының бірі – гомосексуалдық және гетеросексуалдық зерттеу топтарының орташа отбасы мөлшерінің сәйкес келуі екенін түсіндірді және жоғарыда аталған екі зерттеуде гомосексуалдық топтардың орташа отбасы мөлшері гетеросексуалдық топтарға қарағанда айтарлықтай кішірек болғанын атап өтті. Гомосексуалдық зерттеу тобы гетеросексуалдық зерттеу тобымен салыстырғанда аз бауырлары болса, гомосексуалдық топта аға аға-інілер санында айырмашылық болмайды және басқа бауырлардың (көбінесе кіші аға-інілер мен кіші апа-сіңлілер) жетіспеушілігі байқалуы мүмкін. Гомосексуалдық зерттеу тобында көп бауырлары болса, күтілетіндей аға аға-інілердің артықшылығы ғана емес, сонымен қатар басқа бауырлардың (көбінесе үлкен апа-сіңлілердің) артықшылығы да болуы мүмкін. Бланшард үш бөлімді мақаласында жоғарыда аталған нәтижелерді мұрағатталған деректер жиынтығынан әдейі сәйкес келмейтін топтарды таңдап алып көрсетті. Екінші бөлімінде Бланшард бауырластардың шикі деректерін түрлендірудің екі әдісін ұсынды. Екі әдіс те "негізгі аға-інілер, үлкен апа-сіңлілер, кіші аға-інілер және кіші апа-сіңлілер" төрт өлшемді ескере отырып, отбасы мөлшеріне түзетулер енгізуге бағытталған. Currin және авторлар тобы (2015) сексуалдық бағдардың түрлі өлшемдеріндегі ағайынды туысқандық әсерінің болуын зерттеген зерттеу жүргізді, атап айтқанда, жекелік, тартымдылық, қиялдар және мінез-құлық, ал бұрынғы зерттеулер тек бір өлшемді (жекелікті) зерттеді. Зерттеуге қатысушылар екі топқа бөлінді: "гетеросексуалдық топ" және "гетеросексуалдық емес" топ. Қатысушылардың сексуалдық бағдарын анықтау үшін, қатысушылардан "Сексуалдық бағдарыңызды қалай сипаттар едіңіз?" деп сұралып, бес нұсқаның бірін таңдаулары сұралды (гетеросексуалдық, көбінесе гетеросексуалдық, бисексуалдық, көбінесе гей/лесбияндық, гей/лесбияндық). "Гетеросексуалдық" деген жауап бергендер гетеросексуалдық топқа, ал "гей/лесбияндық" деген жауап бергендер гетеросексуалдық емес топқа енгізілді. Сексуалдық тартымдылықты бағалау үшін қатысушылардан "Ер адамдарға қаншалықты сексуалдық тартымдысыз?" деп сұралып, 1 (ешқандай емес) мен 7 (өте күшті) аралығындағы 7 балдық Лайкерт шкаласы бойынша жауап берулері сұралды. Сондай-ақ, қатысушылардан "Әйелдерге қаншалықты сексуалдық тартымдысыз?" деп сұралып, сол Лайкерт шкаласы ұсынылды. Бір жынысты сексуалдық тартымдылық туралы сұраққа жауап бергенде 1 (ешқандай емес) деген жауап бергендер гетеросексуалдық топқа, ал 2 немесе одан жоғары жауап бергендер гетеросексуалдық емес топқа енгізілді. Сексуалдық мінез-құлқыны бағалау үшін қатысушылардан "Қанша ер адаммен сексуалдық қатынас жасадыңыз?" және "Қанша әйелмен сексуалдық қатынас жасадыңыз?" деп сұралды. Сексуалдық серіктес – қатысушының жыныстық мүшелік қатынас, оралдық секс, анальдық секс және/немесе қолмен секс жасаған адамы ретінде анықталды. Бір жынысты сексуалдық серіктесі бар (яғни 1 немесе одан көп) деп мойындағандар гетеросексуалдық емес топқа, ал бір жынысты сексуалдық серіктесі бар екенін мойындамағандар гетеросексуалдық топқа енгізілді. Сексуалдық қиялдарды бағалау үшін қатысушылардан "Мастурбация кезіндегі сексуалдық қиялдарыңыздың қанша пайызы еркектерге қатысты?" деп сұралып, жауабын 0% -дан 100% -ға дейін бағалаулары сұралды. Сондай-ақ, әр қатысушыдан "Мастурбация кезіндегі сексуалдық қиялдарыңыздың қанша пайызы әйелдерге қатысты?" деп сұралып, сол шкала бойынша жауабын бағалаулары сұралды. Егер адам бір жынысты сексуалдық қиялдарының бар екенін (яғни 1% немесе одан жоғары) көрсетсе, ол гетеросексуалдық емес топқа, әйтпесе гетеросексуалдық топқа енгізілді. Осы критерийлерді қолдана отырып, Currin және авторлар тобы (2015) 722 оң жақтағы ер адамдардың үлгісінде (оның 500-і гетеросексуалдық деп жіктеліп, 122-сі гетеросексуалдық емес деп жіктелген) ешбір өлшемде әсерді көрсетуге қол жеткізбеді, бірақ зерттеу екі топ арасындағы отбасы мөлшерінің айырмашылықтарын ескерді. Рэй Бланшард Фриштің деректерін ағайынды туысқандық әсерін зерттеген бұрынғы зерттеулерде қолданылған процедураларды пайдаланып қайта талдады. Оның талдауына сәйкес, "бұрынғы зерттеулерден алынған деректерге ұқсас деректерге ие болған жалғыз топ – гомосексуалдық некеде тұрған еркектер" болды, бұл туғандық ретінің әсерін растады. Ол сонымен қатар үйленген адамдардың деректерінен қорытынды жасауды сынады, өйткені гетеросексуалдық некеде тұрған адамдардың да "сексуалдық бағдары жоғарырақ гетеросексуалдық адамдарға қарағанда ерекше түрде әртүрлі аға-інілер арақатынасы" бар.
Тууының бауырмалдық тәртібі туралы теориялар
Энтони Богарттың асырап алынған балаларға қатысты жұмысы бұл әсердің үлкен ағаларымен бірге өсуімен байланысты емес екенін көрсетеді, бірақ анасының денесінде ұл бала күткен кезде болатын өзгерістерге байланысты болуы мүмкін деген гипотеза бар. Бұл әсер үлкен ағалары баламен бір отбасында өскен-өспегеніне қарамастан байқалады. Аға-інілер саны асырап алынған немесе әкесінен туған аға-інілердің көбеюімен өзгергенде бұл әсер көрінбейді. Бұл ананың ішек ішіндегі иммундық реакциясынан туындауы мүмкін, атап айтқанда, ананың иммундық жүйесі еркек омыртқалы жануарлардың жыныстық дамуына қатысатын H Y антигендеріне сезімтал бола бастайды. Атап айтқанда, еркек ұрықтың ми дамуына маңызды Y хромосомасының NLGN4Y нейролигин протеиніне қарсы аналық антиденелердің табылуы, бұл әсерге қатысты екені анықталды.