Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Терезелердің бірін-бірі жаппай баспайтын фреймдермен терезе менеджері
Window manager with non overlapping frames
Информатикада, плиткалы терезе менеджері – бұл экранды өзара жаппаспайтын фреймдерге ұйымдастыратын терезе менеджері. Бұл, кең таралған тәсілге (үстемелі терезе менеджерлерінде қолданылады) қарама-қарсы, координаттар негізінде бірін-бірі жабатын объектілерді (терезелерді) үйлестіру арқылы жұмыс үстелі метафорасын толықтай имитациялауға тырысады.
In computing, a tiling window manager is a window manager with an organization of the screen into mutually non overlapping frames, as opposed to the more common approach (used by stacking window managers) of coordinate based stacking of overlapping objects (windows) that tries to fully emulate the desktop metaphor.
Xerox PARC компаниясы
Алғашқы Xerox Star жүйесі (1981 жылы шығарылды) қосымша терезелерін тізімдеп орналастырды, бірақ әңгімелік терезелер мен қасиеттер терезелерінің бір-бірінің үстіне шығуына рұқсат берді. Кейіннен Xerox PARC CEDAR-ды (1982 жылы шығарылды) дамытты, ол тізімделген терезе менеджерін қолданатын алғашқы терезе жүйесі болды.
The first Xerox Star system (released in 1981) tiled application windows, but allowed dialogs and property windows to overlap. Later, Xerox PARC also developed CEDAR (released in 1982), the first windowing system using a tiled window manager.
Түрлі сатушылар
1983 жылы Эндрю WM толықтай плиткаланған терезелер жүйесімен бірге келді, кейіннен ол X11-мен алмастырылды. Microsoft-тың Windows 1.0 (1985 жылы шығарылған) да плиткалауды қолданды (төмендегі бөлімдерге қараңыз). 1986 жылы Digital Research компаниясы CP/M үшін GEM 2.0 терезелік жүйесін шығарды, ол әдепкі бойынша плиткалауды қолданды. 1988 жылы құрылған алғашқы плиткалы WM-нің бірі Siemens RTL болды, ол автоматтандырылған терезелерді өлшеу, орналастыру және реттеу, сондай-ақ иконаға айналдыру/иконадан шығару алгоритмдерінің арқасында бүгінгі күнге дейін оқулық мысалы болып табылады. RTL X11R2 және R3 жүйелерінде, негізінен Siemens-тің "туған" жүйелерінде, мысалы, SINIX-та жұмыс істеді. Оның мүмкіндіктері жарнамалық бейнеде сипатталған. Эндрю жобасы (AP немесе tAP) – X үшін үстел клиенттік жүйесі (алғашқы GNOME сияқты), плиткаланған және бір-бірін жабатын терезе менеджерімен жабдықталған. 2015 жылдың қыркүйек айында шыққан MacOS X 10.11 El Capitan терезенің жоғарғы сол жақ бұрышындағы толық экран батырмасын ұстап тұрып, екі қолданба терезесін қатар толық экранда көрсетуге мүмкіндік беретін жаңа терезелерді басқару мүмкіндіктерін ұсынады.
Next in 1983 came Andrew WM, a complete tiled windowing system later replaced by X11. Microsoft's Windows 1.0 (released in 1985) also used tiling (see sections below). In 1986 came Digital Research's GEM 2.0, a windowing system for the CP/M which used tiling by default. One of the early (created in 1988) tiling WMs was Siemens' RTL, up to today a textbook example because of its algorithms of automated window scaling, placement and arrangement, and (de)iconification. RTL ran on X11R2 and R3, mainly on the "native" Siemens systems, e. g., SINIX. Its features are described by its promotional video. The Andrew Project (AP or tAP) was a desktop client system (like early GNOME) for X with a tiling and overlapping window manager. MacOS X 10.11 El Capitan released in September 2015 introduces new window management features such as creating a full screen split view limited to two app windows side by side in full screen by holding down the full screen button in the upper left corner of a window.
Microsoft Windows-тың жүйелік жүйесі
Microsoft Windows терезесі менеджері Windows 2.0-дан бері әдеттегідей дәстүрлі жинақтау әдісін қолданып келеді. Ол сонымен қатар қарапайым плиткалық терезе менеджері ретінде де жұмыс істей алады. Терезелерді плиткалау үшін пайдаланушы оларды тапсырмалар панелінен таңдап, контексттік мәзірдегі «Тік плиткалау» немесе «Көлденең плиткалау» опциясын таңдайды. «Тік плиткалау» опциясын таңдағанда терезелер көлденең орналасады, бірақ тік пішінге ие болады, ал «Көлденең плиткалау» опциясын таңдағанда терезелер тік орналасады, бірақ көлденең пішінге ие болады. Бұл опциялар кейін Windows Vista-да «Терезелерді қатар көрсету» және «Терезелерді жинақтау» деп өзгертілді. Windows 7 «Aero Snap» мүмкіндігін қосты, ол терезелерді экранның екі жағына сүйреп, қарапайым қатар орналасуды жасауға немесе экранның жоғарғы жағына сүйреп толық экранға айналдыруға мүмкіндік береді. Windows 8 Windows Store қолданбаларын енгізді; десктоптық қолданбалардан айырмашылығы, олар терезеде жұмыс істемейді және тек толық экранда немесе басқа қолданбамен немесе десктоп ортасымен қатар «жапсырылған» күйде жұмыс істей алады. Windows Store қолданбаларын дәстүрлі терезеде орындауға мүмкіндік берумен қатар, Windows 10 Windows 7-де енгізілген жапсыру мүмкіндіктерін жақсартты, терезелерді экранның бұрыштарына сүйреп экранның төрт бөлігіне плиткалауға және «Жапсыру көмекшісін» (Snap Assist) қосты, ол терезені экранның бір жағына жапсырғанда экранның екінші жартысын толтыру үшін қолданбаны таңдауға шақырады, сондай-ақ пайдаланушыға экранның ортасындағы тұтқаны сүйреп екі терезені бірден өзгертуге мүмкіндік береді. Windows 10 сонымен қатар FancyZones-ті қолдайды, бұл Microsoft PowerToys арқылы конфигурацияланатын, теңшелген плиткалық аймақтарды және пайдаланушының бақылауын арттыратын толыққанды плиткалық терезе менеджері.
The built in Microsoft Windows window manager has, since Windows 2.0, followed the traditional stacking approach by default. It can also act as a rudimentary tiling window manager. To tile windows, the user selects them in the taskbar and uses the context menu choice Tile Vertically or Tile Horizontally. Choosing Tile Vertically will cause the windows to tile horizontally but take on a vertical shape, while choosing Tile Horizontally will cause the windows to tile vertically but take on a horizontal shape. These options were later changed in Windows Vista to Show Windows Side by Side and Show Windows Stacked, respectively. Windows 7 added "Aero Snap" which adds the ability to drag windows to either side of the screen to create a simple side by side tiled layout, or to the top of the screen to maximize. Windows 8 introduced Windows Store apps; unlike desktop applications, they did not operate in a window, and could only run in full screen, or "snapped" as a sidebar alongside another app, or the desktop environment. Along with allowing Windows Store apps to run in a traditional window, Windows 10 enhanced the snapping features introduced in Windows 7 by allowing windows to be tiled into screen quadrants by dragging them to the corner, and adding "Snap Assist" — which prompts the user to select the application they want to occupy the other half of the screen when they snap a window to one half of the screen, and allows the user to automatically resize both windows at once by dragging a handle in the center of the screen. Windows 10 also supports FancyZones, a more complete tiling window manager facility allowing customized tiling zones and greater user control, configured through Microsoft PowerToys.
Тарих
Бірінші нұсқа (Windows 1.0) плиткалы терезе басқарушысымен келді, ішінара Apple компаниясының терезелерді бірінің үстіне бірін қою арқылы жұмыс үстелі метафорасына меншік құқығын талап етуге байланысты сот процесі болғандықтан. Бірақ наразылықтардың нәтижесінде келесі нұсқа (Windows 2.0) жұмыс үстелі метафорасын қолданды. Операциялық жүйенің барлық келесі нұсқалары осы тәсілді стандартты әдепкі режім ретінде сақтап келді.
The first version (Windows 1.0) featured a tiling window manager, partly because of litigation by Apple claiming ownership of the overlapping window desktop metaphor. But due to complaints, the next version (Windows 2.0) followed the desktop metaphor. All later versions of the operating system stuck to this approach as the default behaviour.
Windows үшін терезелерді басқару тізімі
AquaSnap – Nurgo Software компаниясы жасаған. «Профессионалдық» лицензиясы бар тегін бағдарламалық қамтамасыз ету. Amethyst for windows – MacOS үшін Amethyst сияқты динамикалық плиткалы терезе менеджері. bug. n – ашық кодты, конфигурацияланатын плиткалы терезе менеджері, AutoHotKey скрипті ретінде құрылған және GNU GPL лицензиясымен лицензияланған. MaxTo – баптамалы тор, жаһандық ыстық пернелер. Жоғары дәрежедегі қолданбалармен, 32 биттік және 64 биттік қолданбалармен, сондай-ақ бірнеше монитормен жұмыс істейді. WS Grid+ – терезелерді жылжыту және/немесе өзгерту үшін торлы таңдау жүйесін пайдаланады, қамқорлық, жинақтау және плиткалаудың артықшылықтарын біріктіреді. Терезені жылдам жылжыту және өзгерту үшін пернетақта/тышқан комбинацияларын ұсынады. Stack – баптамалы тор (XAML), жаһандық ыстық пернелер және/немесе тышқанның ортаңғы түймесі. HiDPI және бірнеше мониторларды қолдайды. Plumb – Windows-тың бірнеше нұсқасын қолдайтын жеңіл плитка менеджері. HiDPI мониторларын, пернетақтаның ыстық пернелерін және ыстық пернелерді (XAML) баптауды қолдайды. workspacer – Windows 10 үшін MIT лицензиясы бар, жылдам және үйлесімді болуға бағытталған плиткалы терезе менеджері. C# тілінде жазылған және конфигурацияланатын. dwm win32 – dwm-нің негізгі функционалдығын win32-ге көшіру. MIT лицензиясымен лицензияланған және dwm стиліндегі конфигурациялық файлды өңдеу арқылы конфигурацияланады. GlazeWM – i3 және Polybar-дан шабыт алған Windows үшін плиткалы терезе менеджері. Komorebi – Microsoft Windows операциялық жүйесі үшін Rust тілінде жазылған терезе менеджері. bspwm сияқты, ол кілттерді өздігінен байламайды, сондықтан пайдаланушылар түйіндемелерді басқару үшін AHK немесе WHKD пайдалануы керек. Komorebi-де Komorebi UI деп аталатын қолданушыға ыңғайлы GUI нұсқасы бар. Whim – WinUI 3 және .NET фреймворкі арқылы құрылған плиткалы терезе.
AquaSnap made by Nurgo Software. Freeware, with an optional "Professional" license. Amethyst for windows dynamic tiling window manager along the lines of amethyst for MacOS. bug. n – open source, configurable tiling window manager built as an AutoHotKey script and licensed under the GNU GPL. MaxTo — customizable grid, global hotkeys. Works with elevated applications, 32 bit and 64 bit applications, and multiple monitors. WS Grid+ – move and/or resize window's using a grid selection system combining benefits of floating, stacking and tiling. It provides keyboard/mouse shortcuts to instantly move and resize a window. Stack – customizable grid (XAML), global hotkeys and/or middle mouse button. Supports HiDPI and multiple monitors. Plumb — lightweight tiling manager with support for multiple versions of Windows. Supports HiDPI monitors, keyboard hotkeys and customization of hotkeys (XAML). workspacer — an MIT licensed tiling window manager for Windows 10 that aims to be fast and compatible. Written and configurable using C#. dwm win32 — port of dwm's general functionality to win32. Is MIT licensed and is configured by editing a config header in the same style as dwm. GlazeWM — a tiling window manager for Windows inspired by i3 and Polybar. Komorebi — a window manager for Microsoft Windows SO written in Rust. Like bspwm it does not handle key binding on its own, so users have to use AHK or WHKD to manage the shortcuts. Komorebi also has a GUI User Friendly version called Komorebi UI. Whim a tiling window that is built using WinUI 3 and the NET framework.
X терезесі жүйесі
X терезесі жүйесінде терезе менеджері жеке бағдарлама болып табылады. X-тің өзі ешқандай нақты терезе басқару тәсілін қолданбайды және терезе менеджері болмаса да қолданылуы мүмкін. Қазіргі X протоколының X11 нұсқасы плиткалы терезе менеджерлерінің мүмкіндігін тікелей көрсетеді. Siemens RTL Tiled Window Manager (1988 жылы жарық көрген) автоматты орналастыру/өлшемдеу стратегияларын алғаш рет іске асырды. Осы кезеңде IBM академиялық ақпараттық жүйе тобы жасаған Кембридж терезе менеджері тағы бір плиткалы терезе менеджері болды. 2000 жылы larswm және Ion өзінің алғашқы нұсқаларын шығарды.
In the X Window System, the window manager is a separate program. X itself enforces no specific window management approach and remains usable even without any window manager. Current X protocol version X11 explicitly mentions the possibility of tiling window managers. The Siemens RTL Tiled Window Manager (released in 1988) was the first to implement automatic placement/sizing strategies. Another tiling window manager from this period was the Cambridge Window Manager developed by IBM's Academic Information System group. In 2000, both larswm and Ion released a first version.
Басқалар
Цюрихтегі ЭТХ-дан шыққан Oberon операциялық және бағдарламалау жүйесі плиткалық терезе менеджерін қамтиды. Plan 9 жүйесіндегі Acme бағдарламашы редакторы / терезе жүйесі / қабықша бағдарламасы – плиткалық терезе менеджері. Android 4-тің өзгеше нұсқасын іске қосатын Samsung Galaxy S3, S4, Note II және Note 3 смартфондарында пайдаланушыға құрылғы экранында екі бағдарламаны тіркеуге мүмкіндік беретін көп терезелік мүмкіндік бар. Бұл мүмкіндік Android 7.0 "Nougat" нұсқасынан бастап стандартты Android-ке енгізілді. Pop! OS-тан шыққан Pop Shell кеңейтім GNOME-ға плиткалық терезе менеджерінің функционалдығын қосуға мүмкіндік береді. Ianyh жасаған Amethyst терезе менеджері macOS үшін терезелерді тіркеуді қамтамасыз етеді және xmonad-тан шабыт алды.
The Oberon operating and programming system, from ETH Zurich includes a tiling window manager. The Acme programmer's editor / windowing system / shell program in Plan 9 is a tiling window manager. The Samsung Galaxy S3, S4, Note II and Note 3 smartphones, running a custom variant of Android 4, have a multi window feature that allows the user to tile two apps on the device's screen. This feature was integrated into stock Android as of version 7.0 "Nougat". The Pop Shell extension, from Pop! OS can add tiling windows manager functionalities to GNOME. The Amethyst window manager by ianyh, which provides window tiling for macOS and was inspired by xmonad.
Тақталау қолданбалары
Тейллену кеңінен қолданылатын платформаларда терезе менеджерлерінің әдепкі режімі болмаса да, көптеген қосымшалар ішінде бірнеше функцияны осыған ұқсас күйде көрсетеді. Мысалға, электрондық пошта клиенттері, IDE, веб-браузерлер және Microsoft Office-тегі мәтіндік көмек жатады. Бұл қосымшалардың басты терезелері әртүрлі дисплейлер үшін "бөлімдерге" бөлінеді. Бөлімдер көбінесе өлшемді өзгертуге мүмкіндік беретін жылдаулы бөлігішпен ажыратылады. Бөлімделген терезелер – негізгі-детальды интерфейсті жүзеге асырудың жиі қолданылатын тәсілі. 1970-ші жылдардан бері дамып келе жатқан Emacs мәтіндік редакторы тейлленудің ең ерте нұсқаларының бірін қамтиды. Сонымен қатар, HTML фреймдерін тейлленуге негізделген белгілеу тілі ретінде қарастыруға болады. Тейллену терезе менеджері бұл мүмкіндікті қосымшадағы бірнеше функциядан асырып, десктоптағы бірнеше қосымшаға дейін кеңейтеді. Ішкі жинақты құжат интерфейсі тейлленуге пайдалы қосымша болуы мүмкін, себебі ол бір функция үшін экранда бірнеше терезе бөлігін пайдалануды болдырмайды.
Although tiling is not the default mode of window managers on any widely used platform, most applications already display multiple functions internally in a similar manner. Examples include email clients, IDEs, web browsers, and contextual help in Microsoft Office. The main windows of these applications are divided into "panes" for the various displays. The panes are usually separated by a draggable divider to allow resizing. Paned windows are a common way to implement a master–detail interface. Developed since the 1970s, the Emacs text editor contains one of the earliest implementations of tiling. In addition, HTML frames can be seen as a markup language based implementation of tiling. The tiling window manager extends this usefulness beyond multiple functions within an application, to multiple applications within a desktop. The tabbed document interface can be a useful adjunct to tiling, as it avoids having multiple window tiles on screen for the same function.