Кіріспе
Аделаидадағы анықтамалық кітапхана – Оңтүстік Австралия штатының мемлекеттік кітапханасы, немесе SLSA, бұрын Оңтүстік Австралияның қоғамдық кітапханасы деп аталған. Кітапхана Аделаида қаласының Солтүстік террасасында орналасқан және Оңтүстік Австралия штатының ресми кітапханасы болып табылады. Штаттағы ең ірі қоғамдық зерттеу кітапханасы болып есептелетін бұл кітапхананың жинағы Оңтүстік Австралия туралы ақпаратқа бағытталған. Заңмен бекітілген сақтау талабына сәйкес, кітапхана штатта жарияланған барлық баспа және аудиовизуалды материалдарды сақтайды. Онда Оңтүстік Австралия тарихын, еуропалықтар қоныстанғаннан бастап қазіргі күнге дейінгі кезеңді қамтитын "Оңтүстік Австралия" жинағы, сондай-ақ цифрлық форматтағы, фильмдер, дыбыс және бейне жазбалар, фотосуреттер және микрофишкалар сияқты әртүрлі форматтағы анықтамалық материалдар бар. Көптеген журналдарға, газеттерге және басқа да онлайн ресурстарға үйден қол жеткізуге болады.
The State Library of South Australia, or SLSA, formerly known as the Public Library of South Australia, located on North Terrace, Adelaide, is the official library of the Australian state of South Australia. It is the largest public research library in the state, with a collection focus on South Australian information, being the repository of all printed and audiovisual material published in the state, as required by legal deposit legislation. It holds the "South Australiana" collection, which documents South Australia from pre European settlement to the present day, as well as general reference material in a wide range of formats, including digital, film, sound and video recordings, photographs, and microfiche. Home access to many journals, newspapers and other resources online is available.
Мортлок қанаты
Қазіргі Мортлок қанаты деп аталатын ғимарат 1884 жылғы 18 желтоқсанда «Оңтүстік Австралия колониясының қоғамдық кітапханасы, мұражайы және өнер галереясы» ретінде ашылды. Оның құрылысы 1866 жылы негізгі іргетасы салынып басталып, 18 жылдан астам уақытқа созылды. (1873 жылы жоспарланған жаңа ғимараттың батыс қанатының іргетасы қаланды, бірақ жұмыс 1876 жылға дейін тоқтап тұрды. Одан кейін жаңа жоспарлар жасалып, тағы бір негіз салынды. Бірақ жұмыс 1879 жылға дейін жалғаспады, осы жылы батыс қанатының құрылысы басталды. Алдыңғы жұмыстар сынға ұшырап, қоғамдық кітапхананың құрылысын бастамас бұрын бұзылып алынды.) Негізгі тас 1879 жылғы 7 қарашада сер Уильям Джервоис салды, ал Браун мен Томпсон ғимаратты 36 395 фунт стерлинг сомасында салып, 1884 жылы ашты. Директорлар кеңесінің жұмысын хатшы Роберт Кей (1825–1904) басқарды, кейіннен ол Оңтүстік Австралияның қоғамдық кітапханасының, мұражайының және өнер галереясының бас директоры және хатшысы болды. Ғимарат француз ренессанс стилінде, мансарда шатырымен салынған. Қабырғалары кірпіштен, Сиднейдің ақ тас қаптамасымен және Манора тасының қара түсімен жасалған әшекейлермен безендірілген. Ішкі кеңістікте екі галерея бар: біріншісі тас бағаналармен, екіншісі құйма темір кронштейндермен тіреліп тұр. Балкондарда алтынмен әшекейленген темір торалар орнатылған, ал шыны күмбезді шатыр бөлмеге табиғи жарық түсуіне мүмкіндік береді. Екінші қабаттағы оңтүстік жағындағы кеңседе екі түпнұсқа газ шамдары («күн шамдары») сақталған. 1985 жылы Оңтүстік Австралияның тұрғын үй және құрылыс департаментінің кеңесшісі Данверс Архитекторлар компаниясының күшімен ғимарат қайта жаңартылды. 1,5 миллион доллар тұратын жобаны үкімет пен қоғамдық ұйымдар бірлесіп қаржылады. Джон Эндрю Теннант Мортлоктың үлкен сыйлық құрметіне Оңтүстік Австралия кітапханалар кеңесі Оңтүстік Австралия жинақтарының бір бөлігін осы қанатта орналастыруға және 1986 жылы оны Оңтүстік Австралияның Мортлок кітапханасы деп атауға шешім қабылдады. 2001 жылы басталып, 2004 жылы аяқталған мемлекеттік кітапхананың кең масштабты реконструкциясынан кейін Мортлок қанатының негізгі залы Оңтүстік Австралияның тарихы мен мәдениетіне шолу ұсынатын көрме алаңына айналды. 2014 жылдың тамызында Мортлок қанаты АҚШ-тың Travel + Leisure журналы жасаған әлемдегі ең әдемі 20 кітапхананың тізіміне енді.
Жалпы анықтамалық жинақтар
Мемлекеттік кітапханадағы жалпы анықтамалық және зерттеу материалдары 1987 жылы бұрынғы Оңтүстік Австралия Бас судьясы, доктор Джон Джефферсон Брейдің құрметіне, ол 1944 жылдан 1987 жылға дейін Оңтүстік Австралия кітапханалар кеңесінде қызмет еткендігі үшін, Брей анықтамалық кітапханасы деп аталды.
Мұралық коллекциялар
Мемлекеттік кітапхананың ұлттық міндеті – Оңтүстік Австралияның тарихи және қазіргі заманғы ақпараттарын жинау, сақтау және оған қолжетімділік беру. Оңтүстік Австралия коллекциялары Оңтүстік Австралияның еуропалықтар қоныстанғанға дейінгі және Солтүстік Территорияның 1911 жылға дейінгі тарихын көрсетеді. Заңмен міндетті түрде сақтау талаптары мен жарияланбаған материалдарды сыйға алу арқасында Оңтүстік Австралия коллекциясы әлемдегі ең толық жинақталған коллекциялардың бірі болып табылады. Белгілі бір сыйлықтың мысалы – Брэдманның крикетке қатысты естеліктер жинағы.
Йорк Гейт географиялық және отарлау кітапханасы
Йорк Гейт кітапханасы Стивен Уильям Сильвердің мүлігінен алынған. Ол Лондон қаласында орналасқан S. W. Silver and Co. (William) компаниясының иесі болған, бұл компания британдық колонияларға көшіп бара жатқандарға арналған киім, жиһаз және жабдықтар сатқан, сонымен қатар осындай көшіп бара жатқандарға қажетті ақпаратты қамтитын кітаптарды да сатқан. Уильям клиенттері көшіп бара жатқан аймақтармен байланысты заттар мен кітаптарды жинауды бастады. Бұл кітаптар оның Лондондағы 3 Йорк Гейт мекенжайындағы үйінде сақталған, сондықтан ол Йорк Гейт кітапханасы деп аталды. Ол 1905 жылдың 7 наурызында қайтыс болғанда, Австралия Корольдік географиялық қоғамының Оңтүстік Австралия бөлімшесі Австралияға жеткізілуі үшін 5000-ға жуық томдық және брошюрадан тұратын жинақты сатып алу үшін қаражат жинады. 2006 жылы, кітапхана Австралияда құрылғанына 100 жыл толуына орай, жинаққа үйден шығып кету қаупі туды. Бұл жинақ ЮНЕСКО-ның «Әлемдік жад» тізіміне енгізілген. Ол Австралияның аборигендері үшін, әсіресе Орталық Австралиядағы, Флиндерс тауларында (Адняматханха халқы), Арнем жерінде (Йолнгу халқы) және Тиви аралдарында (Тиви халқы) тұратын адамдар үшін зор мәдени маңызға ие, ал материал оның өмірін баяндайтын халықтарға құрметпен қарастырылған.
Сирек кездесетін кітаптар
Мемлекеттік кітапхананың сирек кітаптар қоры Оңтүстік Австралиядағы осындай қорының ішіндегі ең маңыздысы болып табылады. Оған Австралия мен халықаралық кітаптар кіреді, олар мазмұны немесе сирек кездесуіне байланысты ерекше қызығушылық тудырады.
Балалар әдебиеті зерттеу жинағы
Балалар әдебиеті зерттеу жинағы 1959 жылы құрылған және 65 000-нан астам кітап, мерзімді басылымдар, комикстер, үстел ойындары, тақта ойындары және ойыншықтарды қамтиды. Жинақ Оңтүстік Австралиялық жеке тұлғалар мен отбасылар, сондай-ақ ұйымдардың сыйлықтары арқасында толықтырылды. Бұл Мемлекеттік кітапхананың мұралық жинақтарының бірі және халықаралық деңгейде маңызға ие.
Ынтымақтастықтар
Кітапхана Оңтүстік Австралия Тарих қорымен бірлесіп, Солтүстік Терраса мен Кинтор даңғылының қиылысында орналасқан Демократия орталығын басқарады. Орталықтың галереясында Тарих қоры мен Мемлекеттік кітапхананың қорындағы құнды заттармен қатар, Оңтүстік Австралия Мемлекеттік архивінен, Оңтүстік Австралия Көркемдік галереясынан, Соттар органынан, Парламент үйінен, Үкімет үйінен және жеке тұлғалардан уақытша алынған экспонаттар қойылған.
Ұлттық депозиттік жүйе (NED)
Ұлттық және мемлекеттік кітапханалар Австралиясының мүше кітапханасы ретінде, ұйым Ұлттық электрондық сақтау (NED) жүйесін жасауға қатысты, бұл жүйе Австралияның кез келген өңіріндегі баспагерлерге 1968 жылғы Авторлық құқық туралы заңға енгізілген 2016 жылғы өзгерістерге және заңды сақтауға қатысты басқа аймақтық заңнамаларға сәйкес электрондық басылымдарды жүктеуге мүмкіндік береді. Бұл басылымдар қолжетімділік шарттарына байланысты, кез келген жерден Trove арқылы онлайн режимінде қолжетімді.