Кіріспе

Федералисттік қағаз Джеймс Мэдисонның өкілдерді бөлу туралы Федералисттік қағаз №54 – Джеймс Мэдисонның «Федералистік қағаздар» жинағындағы елу төртінші мақаласы. Ол алғаш рет 1788 жылдың 12 ақпанында «The New York Packet» басылымында Publius псевдонимімен жарияланды, осы атпен барлық «Федералистік қағаздар» жарық көрді. «Мемлекеттер арасындағы мүшелерді бөлу» деп аталатын мақалада АҚШ Өкілдер палатасының орындары штаттар арасында қалай бөлінетіні және салық салу және халық санағы үшін бөлудің ерекше себептері салыстырылады. Мэдисон штаттардың «қарама-қарсы мүдделерінің» өкілдік ету мақсатында халық санын арттыруға, ал салық салу мақсатында санақты азайтуға ұмтылуы оларды дәл санақ жүргізуге ынталандыратынын ұсынады. Мақаланың басты мәселесі – ұсынылған үлестірілімге құлдарды қосу. Мэдисон құлдардың мүлік екенін, сонымен қатар адамдар екенін және оларға белгілі бір деңгейде өкілдік қажет екенін айтады, Конституцияда бұл әр бес құлдың үшеуі, яки штаттағы құлдардың жалпы санының 3/5-і болуы керек еді. Осылайша Мэдисон Конституциялық конвентте қабылданған, бірақ даулы болып қалған және штаттар мен саяси партиялар арасындағы шиеленіс көзі болған Үштен бес компромисті қорғайды (ол он төртінші түзетумен жойылды). «Федералистік қағаз» №54 қате түрде Александр Гамильтонның «Федералистік қағаздардың» авторларын тізімдегенде Джон Джейге жатқызылған. Мэдисон Гамильтонның негізгі серігі болды, 29 мақала жазды, бірақ Мэдисон өзі одан да көп жазғанын мәлімдеді. Гамильтонның тізіміндегі мәлімді қате – ол №54-ті Джон Джейге дұрыс емес жатқызды, ал Джей шындығында №64-ті жазған, бұл Мэдисонның сөзін растайды. Дерлік барлық статистикалық зерттеулер даулы мақалалардың, оның ішінде №54-тің Мэдисонның авторлығында екенін көрсетеді.

Өмірбаян

Конституциядан бұрынғы Конфедерация мақалаларында салық салу үлесі әр штаттың жер құнына негізделген, бұл штаттардың жерлерінің құнын төмендетуіне алып келді, осылайша олар төлеуге міндетті салық мөлшерімен ауыртпалыққа түспеді. Штаттардың сандарды манипуляциялауына жол бермеу үшін Мэдисон салықтар мен өкілдер санының екеуі де халық санына негізделген жүйені құруды қалады. Егер штат Өкілдер палатасында көбірек орын алу үшін халық саны көп екенін мәлімдесе, олар жоғары салық төлеуге тиіс болды. Бұл ұсыныс қолдау тапса да, бір мәселеге әкелді: құл иеленуші штаттарда сайлауға құқығы жоқ көптеген құлдар болды. Егер олар халыққа есептелсе, құл иеленуші штаттарда Палатада орын көп болар еді. 1787 жылдың мамыр айында Конфедерация мақалаларын қайта қарау үшін ұлттық конвент шақырылды. Құлдарды қалай есепке алу мәселесі маңызды мәселе болды. Оңтүстік штаттары құлдарды толығымен есепке алуды қалады, себебі бұл құл иеленуші штаттарға бөлінетін өкілдер санын арттырады. Ал солтүстік штаттарының делегаттары құлдарды есепке алмауды талап етті. Олардың пікірінше, құлдар еркін азаматтар емес, тек иелерінің мүлігі саналды. Ұзақ талқылаудан кейін Мэдисон құлдарды бір адамның үштен бес бөлігі деп есептеуге келісім жасады. Үштен бес бөлік туралы ереже – АҚШ Конституциясының ең дұрыс түсінілмейтін қағидасы, себебі бұл қағидада Конгресстегі өкілдік «еркін адамдардың толық саны» және «барлық басқа адамдардың үштен бес бөлігі» негізінде болады делінген. Ал басқа адамдар – құлдар еді. Бұл қағида құл иеленуші штаттар құлдарды мүлік ретінде қараса да, құлдары үшін Конгресте қосымша өкілдік алатынын жариялады. Бұл қағида тікелей нәсілге қатысты емес, мәртебеге және саяси билікті бөлуге қатысты. Бос африкалық американдықтар ақ адамдармен бірдей есептелді. Бұл ереже құл халқын ескере отырып, Конгрестегі өкілдерді бөлуге мүмкіндік беретін математикалық формуламен қамтамасыз етілді. Елде құлдарға дауыс беруге рұхсат берілмеді, және бұл ереже құлдарға дауыс беру мүмкіндігін де бермеді. Бұл штаттар арасындағы саяси билікті бөлу туралы мәселе еді.

Мэдисонның дәлелдері

54-ші Федералист қағазында Джеймс Мэдисон АҚШ Конституциясының үш-бесіншілік келісімі деп белгілі бір бөлігінің қорғанысын және аргументтерін ашады. Мэдисон америкалық қоғамды осы келісімнің солтүстік және оңтүстік аймақтары арасындағы дауларды шешудің сәтті жолы екеніне сендіру үшін 54-ші Федералист қағазын жазды. Мэдисон Конституцияны жақтағанмен, жеке өзі құлдық идеясына қарсы болды, бұл оны үш-бесіншілік ережені қорғауға мәжбүр етті. Федералист 54-те Мэдисон құлдардың өмірі заң бойынша бастапқыда мүлік ретінде қарастырылатынын мойындайды, себебі олардың міндетті еңбегі, үздіксіз саудасы және соңында олардың бостандығы мүлік сияқты шектелген. Қысқасы, Мэдисон заң құлдардың өмірін мүлік ретінде де, адам ретінде де қорғайды дейді, өйткені құлдар өзгелерге зиян келтіргені үшін жаза алады. Мэдисон 54-ші Федералист қағазының мазмұны арқылы Конституцияны қорғау және үш-бесіншілік келісімді қолдау үшін құлдар мүліктік және жеке тұлғалық сипаттарымен бейнеленуі керек деп талас етеді.

Жарияланым

Александр Гамильтон, Джеймс Мэдисон және Джон Джей жазған, «Федералист» қағазының 54-ші саны 1788 жылдың 12 ақпанында Publius псевдонимдерімен жарияланды, осы атпен барлық «Федералист» қағаздары жарық көрді. Александр Гамильтон «Федералист» қағаздары жобасының бастамашысы болды және Джеймс Мэдисон мен Джон Джейді Publius ретінде онымен бірге жазуға шақырды. Гувернер Моррис пен Уильям Дюер де қарастырылды. Моррис ұсыныстан бас тартты, ал Гамильтон Дюердің жұмысын ұнатпады. Дегенмен, Дюер Конституцияны қорғау мақсатында Philo Publius, яки «Публиус досы» деген атпен үш мақала жариялады. «Федералист» қағаздары 1787 жылы АҚШ Конституциясын ратификациялауға Нью-Йорк азаматтарын көндіру үшін жазылды, бірақ 54-ші санның нақты мәселесі – АҚШ Өкілдер палатасының орындары штаттар арасында қалай бөлінетіні болды.