Кіріспе

Александр Гамильтонның «Федералист» қағазы

«Федералист» №68 – «The Federalist Papers» еңбектерінің 68-ші мақаласы, ол 1788 жылдың 12 наурызында жарияланды. Бұл мақаланы Александр Гамильтон «Публиус» деген псевдониммен жазған болуы мүмкін, осы атпен барлық «Федералист» қағаздары жарық көрді. Олардың бәрі осы псевдониммен жазылғандықтан, кімнің қандай мақаланы жазғанын анық тексеруге болмайды. «Президентті сайлау тәртібі» деп аталатын №68 АҚШ-тың бас атқарушысын таңдау процесіне қатысты көзқарасты сипаттайды. Бұл мақалада автор Нью-Йорк халқын ұсынылып отырған конституцияның артықшылықтарына көндіруге тырысты. 68-ші нөмір – атқарушы биліктің өкілеттіктері мен шектеулерін талқылайтын 11 мақалалық серияның екіншісі және президентті таңдау әдісін сипаттайтын жалғыз мақала.

Құл иеленуші мемлекеттердің мүдделері

Құл ұстаушы штаттардың мүдделері президентті сайлау тәсілі ретінде сайлаушылар алқасын таңдауға ықпал еткен болуы мүмкін. Джеймс Уилсон халықтың тікелей сайлауын қолдануды ұсынды, бірақ ол бұл идеяға қолдау таппады, соның салдарынан Конгресс президентті сайлайтын болады деп шешілді. Конституцияның толық жобасы қарастырылғанда, Гувернёр Моррис талқылауды қайта көтеріп, халықтың президентті сайлауын қалағанын айтты. Джеймс Мэдисон "жалпы халықтың сайлауы" оның пікірінше президентті сайлаудың ең дұрыс жолы екенін мойындады, бірақ ол халық саны аз құл ұстаушы штаттардың мұндай жүйеде ықпалды болмайтынын білгендіктен, сайлаушылар алқасын қолдады. Мұнда тағы бір маңызды фактор – "Бес үшінің келісімі", ол құл ұстаушы штаттарға сайлаушылар алқасы арқылы қосымша билік берді, оны олар тікелей дауыс берудің ешқандай түрінде алмас еді.

Вице-президентті таңдау

Гамильтон вице-президентті сайлаудың президент сайлауымен бірдей формада, яғни сайлаушылар алқасы арқылы жүргізілуі керек екенін айтады. Бірақ, сайлаушылар алқасының нәтижесі тең болған жағдайда дауыс беру Сенаттың қарауына беріледі. Гамильтон Сенатқа вице-президентті сайлау құқығы сайлаушылар алқасының орнына берілуі керек деген сынға да жауап береді. Гамильтон бұл пікірге қарсы екі маңызды аргумент бар екенін көрсетеді: біріншіден, вице-президент Сенаттың төрағасы ретінде Сенаттың шешімсіз дауысын шешетін болғандықтан, оның билігі Сенатқа қарыздар болып, нәтижесінде, қызметтен алынбау үшін немесе жазаланбау үшін қорқынышпен шешім қабылдай алмайды; екіншіден, вице-президенттің президент болу ықтималдығы халық пен сайлаушылар алқасы осы адамды сайлауы тиіс екенін білдіреді, себебі президентке берілген барлық билік вице-президенттің қолына өтуі мүмкін.

Federalist No 68-де көрсетілген еңбектер

"Бұл басылымдарда кездесетін ең ықтимал автор" Федералды фермердің (вероятно, Ричард Генри Ли) еңбегіне сілтеме жасайды. Сайлаушылар алқасы туралы пікір білдіргенде, Федералды фермер осы ұғымды қабылдап, "Бұл лауазым иесінің (вице-президенттің) және АҚШ Президентінің сайлануы тиісті деңгейде қамтамасыз етілген сияқты" деген қорытындыға келді. "Үкімет нысандары үшін ақымақтар даулассын, ең жақсы басқарылатыны – ең жақсысы" деген сөздер Александр Поуптың "Адам туралы эссесінің" (4-тарау, 3-хат, VI-бөлім) қайта айтылуы болып табылады, оны Гамильтон президент сайлау процесін жақсы басқарудың үлгісі ретінде пайдаланады. Поуптың түпнұсқасында "That which" деген сөз "Whatever" деп ауыстырылған.

Федерализмге қарсы құжаттар

Антифедералистік қағаздардың 72-сінде анонимді Демократиялық-Республикалық партияның авторы сайлау коллегиясының мәселесі президентті сайлау құқығында халық емес, сайлаушылардың өкілеттігімен байланысты екенін айтады. Оның ойынша, сайлау коллегиясы халықтың өздерінің басшысын таңдау мүмкіндігін жойып, оның орнына осы құқықты шағын топ адамдарға жүктейді. Автор бұдан әрі: "Барлық жартылай құдіретке ие болып, қоғамдық пікірмен сайланбаған, демек олар үшін жауапты емес және тәуелсіз президент, менің ойымша, Конгрестегі бірнеше тәжірибелі және бағынышты өкілдер арқылы өзінің жеке басқаруын ғана емес, сонымен қатар оны мұрагерлікке айналдыруы мүмкін емес пе?" – деп болжайды. Алғашқы демократиялық-республикалықтардың алаңдаушылығы – гипотетикалық түрде күшті атқарушы билік, оны Ұлыбританияның үшінші Георгімен салыстырды.

Катон No 4

Гамильтон сонымен қатар Cato No. 4-те айтылған талаптарға қарсы қорғанысқа түседі, онда «Вице-президенттің тағайындалуы қажетсіз ғана емес, сонымен қатар қауіпті [олардың Сенатта төрағалық етуі үшін]» делінген. Мэдисон вице-президенттің Сенат төрағасы болуының екі себебін келтірді. Біріншіден, оның тек бір дауысы болғандықтан, ол өзінің құрамымен тең. Екіншіден, егер президент қайтыс болса, вице-президент Конгресс пен президенттің мәселелерін біліп, оның орнын басуға басқа ешкімнен жақсы дайын болады.

Саяси партиялар

Гамильтон, Джеймс Мэдисон және сайлаушылар алқасын жасаған басқа да саяси қайраткерлер өз кандидаттарын бір-бірімен бәсекелесіп сайлайтын ұйымдасқан саяси партиялардың пайда болатынын күтпеген еді. 1796 жылға қарай федералистер мен республикашылар Гамильтон мен Мэдисонның жетекшілігімен қарқынды түрде ұйымдастырылып, сайлаушылар алқасын маңыздылығы шамалы қосымша құралға айналдырды. 1800 жылы Томас Джефферсон мен Аарон Бёрр бірдей дауыс алғанда кемшілік анықталды, бірақ Джефферсон нақты үміткер болып табылды. Бұл кемшілік АҚШ Конституциясына 12-ші түзету енгізіліп, тез жөнделді.