Кіріспе

Юра шараптары – Юра департаментінде өндірілетін француз шараптары. Бургундия мен Швейцарияның арасында орналасқан бұл суық климатты шарап аймағы Бургундия және Швейцария шараптарына ұқсас шараптарды өндіреді. Юра шараптары ерекше және есімді шараптар, ең танымал шарабы – vin jaune, ол шери сияқты процесте жасалады, гүл тәрізді ашытқы штаммымен дамиды. Ол жергілікті Савагнин жүзімінен жасалады. Басқа жүзім сорттарына Пулсар, Труссо және Шардоне жатады. Юра аймағында Шардоне, Пулсар және Савагниннен жасалған vin de paille, толық піспеген Шардоне жүзімінен жасалған Crémant du Jura және ашыту процесін тоқтату үшін жүзім шәрбаты қосылған Macvin du Jura сияқты шарап түрлері де кездеседі. Әйгілі француз химигі және биологы Луи Пастер Юра аймағында туып өскен және Арбуа маңында жүзім бағына ие болған.

Климат және география

Юраның климаты континенттік, Бургундияға ұқсас, бірақ, әсіресе қыс айларында, суық болуы мүмкін. Жүзімнің пісіп-жетуі аймақтың шарапшылары үшін үнемі алаңдау тудырады, сондықтан шарап жинау уақыты мүмкіндігінше кешіктіріледі (әдетте қазан айының соңына дейін), ең жоғары қант деңгейіне жету үшін. Күзгі аяздың зиянын азайту мақсатында жүзімдіктер көбінесе "Гийо" жүйесіне оқытылады. Аймақтың жүзімдіктерінің көп бөлігі Бресс жазығы мен Юра таулары арасында, 250-400 метр биіктікте орналасқан. Лон-ле-Сонье және Арбуа қалалары шарап аймағының маңызды орталықтары болып табылады. Жүзімдік топырағы көбінесе төменгі жазық жерлерде сазды, ал биік жерлерде әктасты болып келеді. Аймақ бойынша марл кен орындары шашырап жатыр, және осындай топырақта аймақтың ең құрметті жүзімдіктері өседі. Көптеген жүзімдік беткейлері тік болғандықтан, топырақ эрозиясының алдын алу қиындық тудырады. Пулсард (жергілікті атауы Плуссард), Труссо және Пино Нуар жүзімдерінен қызыл және розе шараптар, ал Шардоне және Саваньен жүзімдерінен ақ шараптар жасалады. Шато Шалон АОК – Шато Шалон ауылының маңында өндірілген шараптарға арналған тектік атау. Бұл атау бойынша тек Savagnin жүзімінен жасалған ақ шараптар ғана, "сары шарап" (vin jaune) стилінде өндірілуі мүмкін. Дегенмен, Шато Шалон шараптарын қатаң түрде "сары шарап" деп белгілемейді. Бұл шарап ұзақ сақталу қабілетімен және ондаған жылдар бойы ескіруге дайындығымен танымал. Crémant du Jura – көпіршікті шараптарға арналған тектік атау. Ақ және розе шараптар өндіріледі. Ақ шараптардың кемінде 70% Шардоне, Пино Нуар және Труссодан болуы керек, ал қалған 30% өндірушінің қалауынша құралады. Розе шараптардың құрамында кем дегенде 50% Пино Нуар, Труссо немесе Пулсард болуы тиіс. Кейде Саваньен сияқты басқа да жүзім сорттары қосылады. АОК статусы 1995 жылдан бері қолданылып келеді, бірақ өндіріс әдісі 1700 жылдардың соңына дейін жетеді. АОК стандарты жүзімді қолмен жинауды, жүзімді тотықтыратын тесіктері бар жәшіктерде тасымалдауды және жүзім шоғын қолдана отырып қысуды талап етеді. Соңғы кезде көптеген органикалық және биодинамикалық өндірушілер Шардонедан жасалған жоғары сапалы брут-натурал немесе брут-зеро шараптарын шығаруда. Côtes du Jura 1937 жылы тектік атау алды. Ол Пулсард, Труссо және Пино Нуар жүзімдерінен қызыл және розе шараптар, ал Шардоне және Саваньен жүзімдерінен ақ шараптар өндіреді. L'Étoile – Шардоне, Саваньен және Пулсард жүзімдерінен шарап өндіретін тектік атау. Шарап 4 коммунада өндіріледі: L'Étoile, Plainoiseau, Quintigny және Saint Didier. (Бұл атаудың шығу тегі туралы екі аңыз бар. Бірі ауылды қоршап тұрған бес төбеге байланысты, екіншісі – топырақта көптеп кездесетін жұлдыз тәрізді пентакрит қазбаларына байланысты.) Macvin du Jura – кеш жиналған Jura шарабын, Jura marc-ымен күшейтілген шарапқа арналған тектік атау. 1991 жылдың 14 қарашасында АОК статусын алды. Бұл Юраның соңғы АОК статусы, және осылай атау алған үшінші вин де ликер. Макуин XIV ғасырдан бері өндірісте. Ол бес рұқсат етілген жүзім сортынан жасалады және Пулсард, Труссо және Пино Нуардан жасалғанда қызыл немесе розе, ал Шардоне немесе Саваньеннен жасалғанда ақ болуы мүмкін. Жүзім маусымның соңында, қанттың ең жоғары концентрациясына жеткен кезде жиналады. Жүзім шырыны ашытылады, бірақ содан кейін Marc du Jura, шөптен жасалған спирттік сусын, әр екі литр шырынға бір литр пропорциясында қосылады. Бұл ашыту процесін тоқтатады, қанттың қалдығын қалдырады. Макуин әдетте аперитив ретінде қолданылады, бірақ қалған тәттілігі оны тамаша десерт шарабына айналдырады.

Жүзім және шарап

Аймақтың негізгі жүзімдері - Шардоне (жергілікті аталымдары Melon d'Arbois, Melon a Queue Rouge және Gamay Blanc), Саваннин (жергілікті аталымдары Naturé), Пулсард, Пино нуар және Троссо. Шардоне және Пино нуардың сабаулары орта ғасырларда Бургундиядан бұл аймаққа әкелінді, бірақ Юраның шарап жасау тарихының көп бөлігінде таралған 40-қа жуық басқа жүзім сорттары болғандықтан, олардың қолданылуы шектеулі болды. 20-шы ғасырдың соңына қарай екі жүзім де танымалдылығын арттырды, әсіресе Шардоне жүзімі қазір Юрадағы барлық жүзімдіктің шамамен 45% құрайды және оның жоғары қант деңгейі мен ерте пісіп жетілуі үшін бағаланады.

Шарап жасау

Суық климатқа байланысты Юра аймағында шарапқа қант қосуға рұқсат беріледі және кейде пісіп жетілмеген жүзімнің аз қанттылығын толықтыру үшін қажеттілік туады. Аймақтағы ақ шараптардың көпшілігі сатуға шығар алдында бірнеше ай бойы еменде сақталады, ал қызыл шараптар көбінесе тот баспайтын болаттан жасалған резервуарларда сақталып, жас бөтелкеге құйылады. Юра аймағының өндірушілеріне Гаспар Фейе, Шато Бетани, Домен Берте Бонде, Фредерик Лорне және Анри Мэр жатады.