Кіріспе

Американдық романист Хортенс Калишер (20 желтоқсан 1911 – 13 қаңтар 2009) – американдық көркем проза жазушысы және Америка өнер және әдебиет академиясының екінші әйел президенті.

Жеке өмір

Нью-Йорк қаласында туған, 1928 жылы Хантер колледжінің жоғары мектебін және 1932 жылы Барнард колледжін бітірген Калишердің анасы жас неміс еврей эмигранты болса, әкесі Вирджиниядан келген біршама ересектеу еврей болды. Ол әкесінің отбасын "жанды, терең ойлы, жемісті, көңілсіз және мінез-құлық, қоғам мен уақытқа қызығушылық танытатын адамды өндіруге бейім" деп сипаттады. 1972 жылы ол "Ms." журналының "Бізде аборт жасадық" науқанына қатысты. Бұл науқан өнімдік бостандықты шектейтін "архаикалық заңдарды" тоқтатуға шақырды және әйелдерді өздерінің оқиғаларымен бөлісуге және белсенділік танытуға үндеді.

Жазу стилі

Калишер өзінің мұқият зерттелген, терең мінезді кейіпкерлерін күрделі сюжеттерге енгізіп, олар оқырманды күтпеген жағдайлар мен тосын сыйларға толы, нәзік тілмен, ерекше қайғылы дауыспен баурап алады, кейде Эудора Велти, Чарльз Диккенс, Джейн Остин және Генри Джеймспен салыстырылады. Сыншылар Калишерді көбінесе неореалист деп санайды және кейіпкерлер мен олардың әлеуметтік ортасын жан-жақты зерттегені үшін оны сынап, мақтай да білді. Оның шығармалары 1970-ші және 1980-ші жылдардағы көркем әдебиеттегі басым минимализммен үйлеспеді, ол шектеулі, романтикалық емес стильді, артық экспрессиясыз қолданды. "Нью-Йорк Таймс" газеті оның "көз күтпеген тіркестері, зияли деңгейде қиын жағдайлар мен күрделі сюжеттері жарты ғасыр бойы оқырмандарды қызықтырып, оларды ойға қоздырды" деп жазды. Оның 23 романы мен әңгімелер жинағында махаббат, неке, қарым-қатынас, жеке бастың құлдырауы мен оқшаулану тақырыптары жиі кездеседі. Ол отбасы ішіндегі, қашу мүмкін емес, бірақ бетпе-бет келе алмайтын оқшаулануды, тіпті ең бақытты отбасыларда да туындаған, ұрпақтан ұрпаққа жалғасқан жараларды зерттеді. Бірақ оның әріптестері оның ерекше әңгіме айту өнеріне, күрделі тіліне және батыл стильдік ізденістеріне ерекше қызығушылық танытқандай болды. Романшы ретіндегі мансабы бойында оның прозалық стилі мен повесть құру тәсіліне қатысты сыншылар пікірлері екіге бөлінді – бірі оның стилі қысқа әңгімелерге көбірек сай келеді десе, енді бірі оның ерекше тілі мен қиялының шексіздігіне тәнті болды.

Құрмет пен марапаттар

1987 жылы Калишер Америка өнер және әдебиет академиясының екінші әйел президенті болды. 1986 жылдан 1987 жылға дейін ол жазушылар қауымдастығы – ПЕН Американың президенті болды. Ол Ұлттық кітап сыйлығына үш рет түсті, О. Генри сыйлығын ("Ормандағы түнгі клуб" және басқа да туындылары үшін) және 1986 жылы Джанет Хайдингер Кафка сыйлығын ("Бобби Соксер" үшін) жеңіп алды. Сонымен қатар, ол 1952 және 1955 жылдары Гуггенхайм стипендиясын алды. 1997 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды.

Өлім

2009 жылы 13 қаңтарда Манхэттенде 97 жасында дүние салды. Ол күйеуі Кертис Харнак және бірінші күйеуі Хитон Беннет Хеффелфингерден туған ұлы Питер Хеффелфингерді қалдырды. Калишер қызы Беннет Хеффелфингерден бұрын қайтыс болды.