Кіріспе

1937 жылғы Шанхай шайқасында Сиханг қоймасының шайқасы 1937 жылдың 26 қазанынан 1 қарашасына дейін өтті және екінші Қытай-Жапон соғысының алғашқы кезеңіндегі үш айлық Шанхай шайқасының аяқталуының басталуын белгіледі. Қойманы қорғағандар жапон әскерлерінің көптеген толқынына қарсы тұрып, Шанхай шайқасы кезінде батысқа қарай шегінген қытай әскерлерін жауып тастады. Сиханг қоймасын қорғау туралы қытай, жапон және батыс дереккөздеріндегі мәліметтер табиғаты жағынан айтарлықтай өзгеше, қытайлық және батыс дереккөздер қақтығысты сан жағынан басым жаудан өте жақсы қорғаныс ретінде еске алады, ал жапондық деректер қорғаныс бүкіл Шанхай шайқасында салыстырмалы түрде елеусіз оқиға екенін көрсетеді. Қытайлық естеліктер мен жапондық жауынгерлік есептер бір-біріне қайшы келетіндіктен, қорғаныс кезінде шын мәнінде не болғаны туралы пікірталас жалғасуда. Қытай мен Жапонияның мәлімдемелерінің адалдығына қарамастан, қойманы қорғау және оқиға туралы ақпарат құралдары жапондықтардың Қытайға басып кіруінен кейін қытай әскері мен халқының көңіл-күйін көтеру үшін көңіл-күйін көтеруді қамтамасыз етті. Қойманың орналасқан жері Шанхайдағы шетелдік концессиялардан Сучжоу өзенінің қарсы жағында болғандықтан, шайқас батыс державаларының көз алдында өтті.

Өмірбаян

1937 жылдың 26 қазанында Чжэбэй ауданындағы қытайлық қарсылық әлсіреп қалды. Генералиссимус Чан Кайшек Шанхайдың ауылдық батыс аймақтарын қорғау үшін аймақтағы барлық күштерді қайтарып алғысы келді және 3-ші әскери аймақтың іс-қимыл жасайтын қолбасшысы Гу Чжутонгқа 88-ші дивизияны қалдырып, уақыт сатып алу және халықаралық қолдауды алу үшін, Тоғыз державаның басқа елдеріне (олар 6 қарашада жиналатын) Қытайдың жапон агрессиясына қарсы тұру шешімі туралы көрсетуді бұйырды. Гу, Сунь және Чжан да Чянның бұйрығына мойынсұнбауды ойлаған, бірақ Сунь (Чжан арқылы) Гуге кері қашуды жабу үшін қалған әскерлердің саны мұндай шешімділікпен маңызды емес екенін айтты. Оның сөзінше, "Біз қанша адамды құрбандыққа шалатынымыз маңызды емес, бұл бір мақсатқа жетеді". 26 қазан күні сағат 22:00-де Шанхайдың солтүстік теміржол вокзалында орналасқан 524-полк Сиханг қоймасындағы дивизия штабына кері шегіну туралы бұйрық алды. Бірінші батальонның командирі Ян Руйфу екі айдан астам уақыт бойы атқарған лауазымынан кетуден қатты күйзелді.

27 қазан

Сол түні батальонның әр түрлі роталары майдан шебінде орналасты. Янг Руифу 1-ші ротаны Сиханг қоймасына жіберіп, 2-ші ротаны өзі басқарады. 3-ші рота, пулемет ротасы және 1-ші ротаның бір бөлігімен байланыс орнатылмады. Бастапқыда қорғаныстың апатты басталуы таңғы тоғызда болдырмалды, бұл компаниялар қоймаға келді, олар Жабейден кері қайтқан басқа күштердің бұйрықтарын ауызша естіді. Бұл ер адамдардың өз-өзін өлтіруші миссияға ерікті түрде қатысқанын кейіннен Чан Кай Шек үлгілі әскери мінез-құлық ретінде атап өтті. Янг солдаттан не істеп жатқанын сұрады, ол іште қытайлық солдаттар бар екенін айтты. Ол британдық солдатқа хат жазып, оны темекіге салып, ағып жіберсін деп бұйырды. Бірнеше уақыттан кейін, қоймадағы жауынгерлерге азық-түлік, оқ-дәрі және қару-жарақтарына май керектігі туралы хабар келді. Ол көпірден шығып, Шанхай сауда палатасының басшысына жалбарынды, ол бастапқыда оның әңгімесін сенбеді, оның көңілі қалды. Түскі сағат 2-де взвод басшысы Инь Цючэн (求成) бастаған қытайлық барлау әскерлері тобы елудей жапондық сарбазбен атыс жасады. Қытай қорғаныстары қойманың есіктерін, терезелерін және кіру нүктелерін бекіту арқылы қорғанысты дамытуды жалғастырды, сонымен қатар жапондық отты тарту және оқ-дәрілерді ысырып тастау үшін периметріне уақытша қалталық позицияларды салды. Көп ұзамай, автоматтар мен жеңіл артиллерияның қолдауымен 194 жаяу әскерден тұратын жапон ротасы қоймаға батыстан шабуыл жасап, соңында қорғаушыларды қойманың ішіне шегінуге мәжбүр етті. 3-ші ротаның командирі Ши Мейхаоның бетіне оқ тиді, бірақ аяғына тағы бір оқ тигенше қорғанысқа басшылық етуді жалғастырды. Жапонияның 70 сарбазы қойманың оңтүстік батысындағы көзге көрінбейтін нүктеге жасырынды. Қытай әскерлері шатырына шығып, жапондықтарға миномет пен гранаталар тастап, жеті жапондықты өлтіріп, жиырмадан отызға дейін жарақаттады. Жапонияның бір журналисі шабуыл кезінде автоматтан және гранаталардан 60 жапондықты өлтіргенін айтады.

28 қазан

Қорғаушылар түнде қамалдарды салынуға асықты. Ешкімге де ұйықтайтын уақыт берілмеді. Таңертең Ши Шанхай сауда палатасына хабарласып, Янг Хуйминнің телефонын алды. Полковый қытайлық бөлімшелер соғыс кезінде әскер немесе ұлттық туларды көтермеді, сондықтан Ян Хуймин туды қоймаға жеткізген кезде, Шие сол жердегі ең жоғары офицер ретінде туды жеке қабылдауы керек болды. Янг Хуймин солдаттардың жоспарларын сұрады, оған "Өлімге дейін қорға!" деген жауап келді. берілген. Ян Хуймин елге жариялау үшін барлық сарбаздардың есімдерін сұрады. "Қытай Республикасы ұзақ өмір сүрсін!" деп айқайлап, қуанып тұрды. Жапондықтар ашуланып, ұшақтарды шабуылға жіберді. Көрермендердің шабуыл жасауы туралы ескертілген қытайлық сарбаздар үш жақтан да қарқынды артиллериялық атысқа қарсы тұрды. Жапондық шабуыл 3-топты қойманың түбіндегі қорғаныс желісінен шығарып, оларды қойманың өзіне кіруге мәжбүр етті. Бастапқыда қойманың батыс жағында терезелер болмаған, бірақ жапондық артиллерия шабуылдары қорғаушыларға оқ ату тесіктерін ашты. Жапондық сарбаздар топтары баспалдақпен қойманың қабырғасына екінші қабатқа көтерілуге тырысты, бірақ қытай қорғаушылары оларды итеріп жіберді және мылтық пен пулеметпен атысты. Кси тек қана сатылардың бірі пайда болған терезеде болды. Ол бірінші жапондық солдаттың мылтығын ұстап алды, екінші қолымен оның жанын қысып, оны итеріп тастады, ақырында баспалдақпен басқан тағы бір жапондық солдатты атып тастады. Жауынгерлік шабуыл түнгі мезгілге дейін жалғасты, жапондық толқындар қазір қытайлық бекіністерге қарсы бронежетектер мен артиллерия отынмен жиі қолдайды, бірақ алға жылжу жоқ және ауыр зардап шекті. Ақырында, басқа барлық әрекеттер сәтсіз аяқталып, жапондықтар экскаваторды пайдаланып, қоймаға қарай туннель қазуға тырысты. танкілік шабуылдармен бірге. Бұл күнгі шайқаста өзеннің арғы жағындағы қытай азаматтары жапон әскерінің қозғалысы туралы ескерту жазған үлкен плакаттарға жазу арқылы жауынгерлерге көмектесті. 1 қарашаның түн ортасында Ши 376 адамды кішігірім топтарда алып, Жаңа Лес көпірінің арғы жағындағы британдық концессияға қарай бет алды. Соғыста кем дегенде он қорғаушы қаза тауып, тағы 27 адам ауыр жарақат алып, басқа жаққа көшірілмеді. Осылайша, олар автоматтарды басқару және қалған әскерлердің шегінуін қамтамасыз ету үшін артта қалуға келісті. Түнгі сағат 2-ге қарай шегіну аяқталды.

Жапон оқиғалары

1937 жылы 27 қазанда сағат 0505-те Жапон императорлық әскери-теңіз флотының Шанхай арнайы әскери-теңіз десанттық күштері (Шанхай СНЛФ) өз күштеріне Чжэбэйге жалпы шабуыл жасауға бұйрық берді. Чжанның қорғаушыларының аз ғана бөлігі Чжэбейде қалғандықтан, Шанхай СНФФ аудан арқылы қозғалып, бұрынғы жау бекіністерін салыстырмалы түрде оңай басып алды. Сағат 18:00-ге қарай Жабей негізінен жапондықтарға түсті, төрт банктің бірлескен қоймасын (Шихан қоймасы) қоспағанда, Шанхай СНФФ шамамен 800 жау әскерін әлі ұстап тұрғанын хабарлады. Жапондықтар бастапқыда Сиханг қоймасында ұсталған әскерлерге берілуді ұсынды, бірақ 31 қазанның таңертеңінде олардың талаптары әлі де орындалмаған және қорғаушылардың халықаралық қоныстың британдық қорғаныс секторына қашып кету белгілерімен жапондықтар қоймаға шабуыл жасауға шешім қабылдады. 31 қазанда сағат 01:15 Жапон императорлық әскери-теңіз флоты Қытай әскерлерінің Халықаралық қонысқа көшіп бара жатқанын растады және отыз минуттан кейін Шанхай СНЛФ 8-ші және 9-шы роталарының артиллерия оғымен қойманы бомбалауды бастады. Сағат 03:00-де Шанхай СНФЛ 10-шы батальонының әскерлері Сиханг қоймасына шабуыл жасап, он минут ішінде қойманы жау әскерлерінен толық тазартып, ғимаратты басып алды. Қойманы қауіпсіздігін қамтамасыз еткеннен кейін Жапон императорлық әскери-теңіз флоты оның ішінде қытай әскерлерінің 80 денесі мен бірнеше қару-жарақ бар екенін хабарлады. Жапон императорлық әскери-теңіз флотының 27-31 қазан аралығында Жабейге жасаған шабуылы нәтижесінде барлығы 42 адам жарақат алды, олардың төртеуі 31 қазанда Сиханг қоймасына шабуыл кезінде тікелей жарақат алды. Жабейдегі шабуылда жараланғандардың ішінде екі адам жарақаттан кейін қайтыс болды, оның ішінде Шанхай СНЛФ 10-батальонының взвод жетекшісі Уоррант офицер Танака 30 қазанда қойманың айналасында шайқас кезінде атылып, кейін 1937 жылы 2 қарашада қайтыс болды.

Салдары

Қытайдың соғыста қаза тапқандары туралы пікірлер айтылды; дереу газеттер мен репортерлер 100 мен 200-дің арасында қытай сарбаздары соғыста қаза тапқан деп мәлімдеді. Кси Цзиньюань 2 қарашада берген сұхбатында 410 қорғаушының 10-ы қаза тауып, 30-ы жараланды деп мәлімдеді, бірақ кейін бұл көрсеткішті 420 қорғаушыға 10 адам қаза тауып, 37 адам жараланды деп өзгертті. Жапон әскери-теңіз күштері қоймадан 80 қытайлық сарбаздың өлгенін хабарлады. 2022 жылғы күш-қуат деректерін талдаудан 377 қорғаушы шегінгенін (бұрын эвакуацияланған 10 жарақаттанған адаммен бірге) және 420 қорғаушы болғандықтан, қытайлықтардың "өлген саны 10-нан жоғары болуы мүмкін, бірақ 50 адамнан аз болуы мүмкін", 33 адам қаза тапқан немесе шегінгеннен кейін батальон тізімінен жоғалған. Шайқастан кейін бірден Ши Цзиньюань жапондықтардың 100 сарбазының қорғаушылар қолынан қаза тапқанын мәлімдеді. Қытайлықтар мәлімдеген жапондықтар соғыстан кейін өседі, ал Сун Юаньлиан кейіннен "Сиханг қоймасының маңында жау мәйіттері шамамен екі жүзден асады" деп есептейді. және Си Цзимин "200-ден астам жау әскері қаза тапты, сансыз жарақат алды. Екі жау танкісі де жойылып, тағы екеуі зақымдалды. Жаулардың саны бақылау бекеттерінің күнделікті алған санының жиынтығы болды". Қытай қорғанышы түнде жапон әскерлерін иттер сүйреп алып кететінін байқады. Чан Кай шек барлық қорғаушыларды жоғарылатып, Ши Цзиньюань мен Ян Руифуға "Көк аспан мен ақ күн" орденін берді.

Мұра

Жапондық жауынгерлік есептер мен қорғаныс кезінде болған қытай әскерлері мен журналистердің куәліктері арасындағы үлкен айырмашылыққа байланысты көптеген егжей-тегжейлері күмән тудырады. Қытай мен Жапония да, атап айтқанда, шығынға қатысты бір-біріне қайшы келетін талаптарды білдірді. Сиханг қоймасын қорғау кезінде Қытайдың 88-ші дивизиясына қосылған әйгілі қытайлық соғыс тілшісі Цао Юрен соғыстан кейінгі "соғыстағы газеттердегі жаңалықтар, оның ішінде менің баяндамаларым, бәрі де батыл және асыра сілтеу болды және нақты жағдайды көрсетпеді" деп мәлімдеген.