Кіріспе

Бұрынғы (1893–1934) Англияның Бристоль қаласындағы фуникулярлық темір жол.

Клифтон Рокс темір жолы – Англияның Бристоль қаласындағы жер асты фуникулері. Ол Клифтонды Авон шатқалының түбіндегі Hotwells және Бристоль портына байланыстырып, әктас жартастардан қазылған туннель арқылы жүргізілді. Жоғарғы станция Брунельдің әйгілі Клифтон аспалы көпіріне жақын орналасқан және бұрынғы Grand Spa қонақ үйінің (қазіргі Avon Gorge Hotel) жанында. Төменгі станция Hotwells-тегі пароходты түсіретін паромдардың, Бристоль порты темір жолы мен Пирс, Бристоль трамвайларының аялдамасы және Авон өзені арқылы қатынас құратын Роунхэм паромдарының қарама-қарсы жағында болды.

Тарих

Темір жолдың құрылысын баспагер Джордж Ньюнес қаржыландырды, ол сондай-ақ Линтон мен Линмут жартасы темір жолының иесі болды, ал Линтон мен Линмутта инженер Джордж Кройдон Маркс болды. Желі құрылысы 1891 жылдың наурыз айында басталды. 9 метрге жуық ені бар туннельді әктас жардан машинамен және қолмен бұрғылау арқылы қазып, содан кейін кірпішпен қаптады. Оның құрылысы екі жылға созылды және құны 30 000 фунт стерлингті құрады (1893 жылы 30 000 фунт стерлинг шамамен <есептелген сома> соңғы жылдары) бастапқы бағасынан үш есе көп болды. Қозғалыс су теңгерімі әдісімен жүзеге асырылды, онда әрбір жұп вагондары жоғарғы стансадағы шкивке айналып өтетін кабельмен байланыстырылды; әрбір вагондағы үлкен резервуар жоғарыдан сумен толтырылды және қосымша салмақ қозғаушы күшті қамтамасыз етті. Темір жол 1893 жылдың 11 наурызында ашылды және ашылу күні 6 220 жолаушыны, ал жұмыс істеген алғашқы жылы 427 492 жолаушыны тасымалданды. Осы сәтті бастағаннан кейін жолаушылар саны 1908 жылға дейін бірте-бірте азайды, содан кейін компания банкрот деп жарияланды, 1 500 фунт стерлингке (1912 жылы 1 500 фунт стерлинг шамамен <есептелген сомаға> тең). 1922 жылы Хотвелл жолы Портвей деп аталатын жылдам жол ретінде кеңейтілді, бұл Бристольге баратын трамвайды және Бристоль порты мен пир темір жолындағы Хотвеллс стансасын жойды. Бұл өзгерістер жолаушылар санын күрт төмендетті, ал соңғы пойыз 1934 жылдың 29 қыркүйегінде жүрді. Кейіннен туннель жергілікті тұрғындар үшін ауа шабуылынан қорғануға арналған бекініс ретінде пайдаланылды. Би-Би-Си 1960 жылға дейін туннельдің бір бөлігін пайдалануын жалғастырды.

Операциялар

Темір жолдың ұзындығы 450 фут (137 м) болды және 200 фут (61 м) биіктікке шамамен 1:2.2 (45%) еңісте көтерілді. Жүйе гравитациямен жұмыс істеді. Жоғарғы стансада су қоймасынан машинаның астындағы резервуарға су құйылды. Бұл судың қосымша салмағы төменгі стансадан жүк тиелген машинаны тартып көтеруге жеткілікті болды. Су балластымен келген машина төменгі стансаға жеткенде, су басқа резервуарға төгілді, одан циклді қайта бастау үшін жоғарғы резервуарға қайта қайнатылды. Сорғылар бастапқыда туннельдің төменгі жағында орналасқан екі Ото қозғалтқышымен қозғалтылды. 2019 жылы жоғарғы бөлікті мұражайға айналдыру туралы ұсыныс жарияланды.