Кіріспе

Элен Раскиннің 1978 жылғы балаларға арналған құпия романы. "The Westing Game" кітабы Элен Раскин жазған және 1978 жылдың 1 мамырында Dutton баспасында жарық көрген. Ол американдық балалар әдебиетіне ең үлкен үлес қосқаны үшін Ньюбери жүлдесіне ие болды. 2012 жылы School Library Journal журналы жариялаған сауалнама бойынша "The Westing Game" балалар романдарының тізімінде тоғызыншы орынды алды. 1997 жылы осы кітап негізінде "Кілт тап" (сонымен қатар "The Westing Game" деп те таралған) атты фильм түсірілді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бай кәсіпкер Сэм Вестинг қайтыс болады. Оның өсиеті оқылғанда, оның тағайындалған мұрагерлерінің барлығы Sunset Towers пәтер үйінің тұрғындары екені белгілі болады. Өсиетте оның мұрагерлерінің бірі Вестингтің өмірін қиғандығы айтылады. Өсиет 16 мұрагерді жұптарға бөліп, оларға оның өлімінің құпиясын шешуге шақыру арқылы құрастырылған, ол бір түрлі жұмбақ. Осы құпияны шешкен жұп Вестингтің 200 миллион долларлық барлық мүлкін және оның компаниясын басқару құқығын мұраға алады.

Бірінші жұп

Джейк Векслер - аяқ дәрігері, сонымен қатар қосымша табыс табу үшін тікелей ставка қабылдаумен айналысады. Ол Грейс Векслермен үйленген және Анджела Векслер мен Табита Рут Векслердің әкесі. Сунь Линь Ху ханым - Джеймс Шин Худың екінші, одан әлдеқайда жас қытай иммигранты әйелі. Ол ағылшын тілін жақсы білмейді. Оны көбінесе күйеуінің ресторанында тамақ дайындап отырған кезде табуға болады.

Екінші жұп

Табита Рут "Тортуш" (ТР) Векслер - 13 жасар ақылды қыз. Ол өте ұзын, қара шашын қатты қорғайды, кімде-кім оған тиіссе, тізесіне соққы алады және көгеріп қалады. Флора Баумбах - 60 жастағы ұялшақ тігінші, ол Тортушқа аналық фигура болады.

Үш жұп

Христос "Крис" Теодоракис - 15 жастағы бала, дегенеративті бұлшықет ауруы салдарынан омыртқа тірегінде (инвалидтік коляскада) отырады. Ол зиялы және құстарды қарауды ұнатады. Доктор Дентон Дир – медициналық интерн, Анжеламен құдаласқан. Өзін көрсету үшін ол кездесетін әр адамға диагноз қояды.

Төрт жұп

Сотшы Дж. Дж. (Жози Жо) Форд – қырық жасқа толған, ақылды және салмақты афроамерикандық әйел. Ол Сэм Вестинг жасаған ойынға күдікпен қарайды және мұрагерлердің біреуі қауіпті жағдайда болуы мүмкін деп есептейді. Александр "Сэнди" Максаузерс – "Сансет Тауэрс" үйінің қақпашысы.

Бес жұп

Грейс Уиндзор Векслер, Джейк Векслерге үйленген, Анджела мен Тасбақаның анасы. Джеймс Шин Ху – бұрынғы кәсіпкер, Ху мейрамханалар тізбегінің иесі, сондай-ақ Хоу ханымның күйеуі және Дагтың әкесі.

Жұп алты

Берт Эрика Кроу, көбінесе жай ғана Кроу деп аталады, Sunset Towers-тің тазалаушысы. Ол өте діндар және қала орталығындағы кедейлерге тамақ дайындайтын асхананы да басқарады. Оттис Амбер - 62 жастағы "жеткізуші". Ол Кроудың асханасына көмектеседі.

Жетілік жұп

Тео Теодоракис - ақылды мектеп оқушысы және отбасына өте адал. Ол інісі Кристі қорғайды және ата-анасының кофеханасында жақсы жұмыс істейді. Ол жазушы болуға қызығады, сонымен қатар Дуг Хумен дос болады. Дуг Ху, Джеймс Шин Худың ұлы, мектептегі жеңіл атлетика жұлдызы, штаттағы ең үздік бір мильге жүгірушілердің бірі. Жүгіру - оның құмарлығы, бірақ әкесі оны жеткілікті оқымағаны үшін жиі сынап тұрады. Ол көңіл көтеруге жақын, және Кемелбек Векслермен арасында бәсеке пайда болады.

Сегіз жұп

Анджела Векслер - 20 жастағы әдемі қыз: ақшыл, сары шашты, өте сүйкімді. Ол "үлгілі" қыз деп есептеледі, көбінесе әпкесі Керепақтан көбірек назар алады. Сиделл Пуласки – құпия кейіпкер, оның Мистер Вестингпен немесе басқа мұрагерлермен байланысы жоқ сияқты. Оның Сибил Пуласкимен, Кроудың досы, оның орнына мұрагер болуы тиіс болғаны қателік екені белгілі болады. Соңында Кроу кінәлі деп жаңсақ айыпталады, ал ол өзінің атын жұмбақтың шешімі ретінде жариялайды. Ол Сэм Уэстингтің бұрынғы әйелі, оның талабының нәтижесінде оның және Уэстингтің қызы Вайолет қайтыс болады, себебі ол мақұлданған күйеуіне үйленгісі келмейді. Бірақ Керепақ Сэм Уэстинг өлімін қосақтатып, бірнеше түрлі есімдермен ойынды басқарып келгенін біледі. Керепақ соңғы нұсқауға ("төртіншіге") ілесіп, Уэстингті "жол тоғысында" "Жулиан Истман" деген атпен тұрып жатқан жеріне дейін табады. Истман/Уэстинг/МакСаузерс/Нортрап Керепақты Вестинг ойынының нағыз жеңімпазы деп жариялайды, бірақ Керепақ бұл құпияны сақтайды. Уэстинг өзінің Sandy McSouthers деген есімді өзінің екінші жағы "өмірін өзінен ала" кеткен деп ойлайды. Уэстинг Керепақ Векслерге ақылшы болып, оның қымбат біліміне қаржы жұмсайды. Уэстинг ойын аяқталғаннан кейін жиырма жыл өткен соң, 4 шілдеде қайтыс болады.

Басқа медиа

The Westing Game, Дарьян Линдлдің сахналық пьесасына өңделген және Терри Брино Диннің қоюымен, алғаш рет 2009 жылы Питтсбургтегі Prime Stage театрында сахналанды. Сценарийді "Dramatic Publishing" баспасы жариялаған. Get a Clue, Дилан Келси Хэдли өңдемесімен және Теренс Х. Винклэстің режиссерлігінде, 1997 жылы теледидарға арнап түсірілді.

Қабылдау

Кітап жарық көрген кезде, Kirkus Reviews оны "Өте өткір құпия, романнан гөрі жұмбақ, бірақ еске қаларлық және кең ауқымды кейіпкерлер тобымен толықтырылған. Егер Раскиннің ерекше тапқырлығы бұрынғыдай оны басып кетпесе, мұнда күрделі ойын кейіпкерлер мен оқиғамен үйлесімді. Таң қалдыратын ептілікпен жазылған, және өте қызықты." 1976 жылдан 1985 жылға дейінгі Ньюбери медалін жеңіп алған кітаптар туралы ретроспективті эссесінде әдеби сыншы Зена Сазерленд "The Westing Game" туралы былай деп жазды: "Құпия немесе жұмбақтарды ұнататын оқырмандар арасында әлі де танымал, кейін қарағанда бұл кітап ерекше көзге түруге қарағанда көңілді көрінеді. Оның Медаль иегері болуы: "Танымал кітаптың мәртебелі болуы мүмкін бе?" деген мәселенің күрделілігін көрсетеді."