Кіріспе
1994 жылы Анн Эллисонның "Түнгі жұмыс: Токио қонақжай клубындағы сексуалдық тартым, ләззат және корпоративтік ерлік" (1994) кітабы – Жапония мәдени антропологиясы саласындағы Анн Эллисонның толыққанды зерттемесі. Бұл қатысушы бақылау этнографиясы жапон қонақжай клубтарының мәдени ортасын сипаттайды, онда әйел қызметкерлер әдетте ақ жағалы сарриман (қызметкер) клиенттеріне сүйкелеу немесе сексуалдық тартымды образ көрсету үшін жұмыс істейді. Эллисонның еңбегі Жапониядағы корпоративтік өмір мен гендерлік рөлдерге қатысты академиялық және батыс мәдениетінде сирек қарастырылатын көзқарас ұсынады.
Nightwork: Sexuality, Pleasure, and Corporate Masculinity in a Tokyo Hostess Club (1994) is a book length study in the field of cultural anthropology of Japan by Anne Allison. This participant observation ethnography describes the culture surrounding Japanese hostess clubs, which feature female servers specifically intended to flirt with or present a sexually attractive image to their typically white collar sarariiman (salaryman) clients. Allison's work presents a perspective on corporate life and gender roles in Japan infrequently considered in academia and in Western culture.
Мазмұны
Автор мұндай клубтардың мақсатын "еркектерді демалуға, өздерін "еркек" ретінде жақсы сезінуге және тартымды, құлшыныс тудыратын әйелдермен жыныстық қызығушылықты оятуға" бағытталған деп сипаттайды. Ондай клубтарға жұмыстан кейін кешкі уақытта демалуға ниеттенген жапон компанияларының еркек топтары жиі келеді. Мұндай іс-шаралар жұмыс ортасында міндетті деп есептеледі. Токио және басқа да ірі қалаларда осы мекемелерге арналған арнайы аудандар қалыптасқан. Бағалары көбінесе жоғары болады және көптеген коммерциялық салалардағыдай, баға мен эксклюзивтілікке байланысты, көбінесе қызмет көрсететін әйелдердің білім деңгейімен анықталатын, төмен және жоғары мәртебелі клубтар арасында кең ауқым бар. Мұндай клубтар жапондық "мидзу-сёбай" деп аталатын түнгі ойын-сауық индустриясының бір бөлігі болып табылады, оған проституция да кіреді. (Дегенмен, хостес клубтарында жыныстық қатынасқа түсуге қатаң тыйым салынған.) Бір сұхбатта айтылғандай, түнгі жұмыс көптеген батыстықтардың Жапония туралы "жақсы ұйымдастырылған, отбасылық бағытталған қоғам, ешқандай көзге көрінбейтін "көлеңкелі әлем" жоқ" деген түсінігіне қарсы келеді. Бұл еңбек Жапониядағы гендерлік рөлдер мен қазіргі жапон отбасының ерекшеліктері туралы да айтады. Жұмыс істейтін еркектер, әлеуметтенуге міндетті болғандықтан, көбінесе үйден қашық болады. 1980-ші жылдары Жапон үкіметі жұмыстан кейінгі ойын-сауық, мысалы, хостес клубтарына салықтан шегерімге жататын шығындар мәртебесін берді, себебі оның корпоративтік мәдениетке интеграциясы Жапонияның экономикалық жетістігіне көмектеседі деп есептелді. Ерлер әдетте тек демалыс күндері ғана үйде болатын, бұл жақсы құжатталған құбылыс, нәтижесінде қазіргі жапон қоғамында әкелер мен күйеулерді "жексенбі күнгі досымыз" деп атауға әкелді.
Зерттеу
Қазіргі уақытта АҚШ-тағы Дьюк университетінің мәдени антропология профессоры Энн Эллисон "Түнгі жұмыс" еңбегін қатысушы байқау этнографиясы арқылы жазды. 1986 жылы Чикаго университетінен антропология ғылымдарының докторы дәрежесін алған Аллисон, Токиодағы "Бижо" деп аталатын клубта зерттеу жүргізу үшін хостес қыз ретінде жұмыс істеді. Ол хостестерді, клубтағы басқа да қызметкерлерді, сондай-ақ мұндай клубтарға барушы ер адамдардың әйелдерін бақылап, сұхбат алды. Бұл еңбектегі ерекше көзқарас клубтарға әйел және феминист антропологтың көзімен қарауынан туындайды, ол күнделікті ортада жұмыс істеді. Дегенмен, кейбір сыншылар Аллисонның ақ нәсілді батыстық екендігі хостес клубындағы оның қатысуы мен байқаған әрекеттеріне қаншалықты әсер еткенін жеткілікті зертпегенін айтты. Кітап 1994 жылы жарық көрді, ал далалық зерттеулер 1980 жылдардың ортасында жүргізілді. 1990 жылдардың басында жапон экономикасының күйреуімен бірнеше әлеуметтік өзгерістер болды. Осының салдарынан, кейбір адамдар кітап алғаш жарық көрген кезде де ескірген деп санайды.