Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даңқты революция кезіндегі шайқас
Battle during the Glorious Revolution
Сондай-ақ қараңыз: Рединг шайқасы (871), Рединг қоршауы (1642–1643)
See also Battle of Reading (871), Siege of Reading (1642–1643)
Рединг шайқасы 1688 жылдың 9 желтоқсанында Беркширдегі Рединг қаласында болды. Бұл Ұлы революция кезінде Англияда болған екі маңызды әскери қақтығыстың бірі (екіншісі Винкантон шайқасы) және Вильгельм III Оранскийға адал күштердің шешуші жеңісі болды. Бұл жеңіс көп жылдар бойы Редингте тойланды.
The Battle of Reading took place on 9 December 1688 in Reading, Berkshire. It was one of only two substantial military actions in England during the Glorious Revolution (the other being at Wincanton), and was a decisive victory for forces loyal to William III of Orange. The victory was celebrated in Reading for many years.
Кіріспе
1688 жылғы 5 қарашада Голландия Республикасының Голландия, Зеландия, Утрехт, Гелдерланд және Оверайссель провинцияларының штадхолдері, Оранж князі Вильгельм III голланд армиясының басында Девонға қонды, елді бақылауға алуға тырысты. Бес аптадан кейін, 7 желтоқсанда Оранж князі және күшті әскерлер тобы Хунгерфордқа жетті. Сол жерде ағылшын жақтастары қалаға келді, олардың ішінде солтүстік лордтары бастаған бірнеше жүз атты әскер болды. Солсбериден шегінуден кейін король Джеймс II-нің бас күштері Хунслоу-Хитте орналасты. 8 желтоқсанда Джеймс лорд Галифакс, лорд Ноттингем және лорд Годольфинге Вильгельммен келісу үшін жіберді. Галифакс Джеймстің ұсыныстарын жеткізді: даулы мәселелер Парламентке ұсынылады; Парламент талқылаған кезде Вильгельмнің әскері Лондоннан 30 мильден жақын келмейді. Содан кейін Галифакс Джеймстің хатын Вильгельмге тапсырды. Вильгельм өзінің ағылшын кеңесшілерін ұсыныстарды талқылауға шақырды. Олар лорд Оксфордтың төрағалығымен кездесіп, ұзақ пікір алмасудан кейін ұсыныстан бас тартуды кеңес берді. Вильгельм келіссөздер жүргізуге және Галифакс Джеймске жеткізу үшін қарсы ұсыныстарды жазбаша түрінде дайындауға шешім қабылдады.
On Wednesday 5 November 1688, William III, then the Prince of Orange and Stadtholder of the Holland, Zeeland, Utrecht, Gelderland, and Overijssel provinces of the Dutch Republic, landed in Devon at the head of a Dutch army in an attempt to wrest control of the country. Five weeks later, on 7 December, the Prince of Orange and a strong body of troops had reached Hungerford. While there, English supporters came into the town, including several hundred cavalry headed by northern lords. After retreating from Salisbury, King James II's main force was stationed on Hounslow Heath. On Saturday 8 December, James sent Lord Halifax, Lord Nottingham, and Lord Godolphin to confer with William. Halifax presented James' proposals: that the points of dispute would be laid before Parliament; and that while Parliament deliberated, William's army would not come nearer than 30 miles from London. Halifax then handed a letter from James to William. William asked his English advisers to discuss the proposals. They met under the chairmanship of Lord Oxford and, after a long debate, advised rejection. William decided to negotiate and put counter proposals in writing for Halifax to deliver to James.
Шайқас
Джеймс Рединг қаласына Патрик Сарсфилд басқаратын 600 ирландтық католиктердің алғы шебін, голландиялықтардың Лондонға жасаған жорығын тоқтату үшін орналастырды. «Ирландиялық қорқыныш» деп белгілі болған негізсіз әңгімелер олардың қала тұрғындарын қырғынға ұшырату жоспарында екенін айтқандықтан, тұрғындар Уильямнан көмек сұрады. 9 желтоқсан күні жексенбіде Вильгельмнің 280 драгунынан тұратын көмекші күш жіберілді. Якобиттердің орналасқан жерлері туралы ескертілген олар күтпеген бағыттан шабуыл жасап, Редингтің орталығына жетті, сол жерде Брод-стрит осы шайқастың бірнеше атауларының біріне айналды. Оларға Рединг тұрғындары терезелерден оқ атып қолдау көрсетті. Джеймстің әскерлері шатасып, қорқақтап шегінді; қаза тапқандардың саны белгісіз, есептерге сәйкес, он екіден елуға дейін адам қаза тапты. Вильгельмнің әскерлерінің қаза тапқандарының саны белгісіз, бірақ кем дегенде біреуі католик офицері екені айтылады. Көптеген қаза тапқандар Сент-Джайлз шіркеуінің қорымына жерленді. Дэниел Дефо өзінің «Ұлыбритания аралдарымен саяхат» атты еңбегінде бұл шайқасты айқын пікірталаспен сипаттаған. Дегенмен, оның жазбалары сол кездегі сирек кездесетін мәліметтердің бірі болып табылады. Дефо, бұрын Джеймс II-ге қарсы Монмут герцогінің көтерілісін қолдаған және мүмкін шайқасқан, голландтардың басып кіруіне қуанды. Ол «ирланд драгундарының» эскадрильясы голландтардың «тоқтаусыз ашуымен» қалай жеңілгенін және көптеген қашқан әскерлерді жақын жердегі Туифордқа дейін қуғандарын сипаттайды.
James had posted an advance guard of 600 Irish Catholics under Patrick Sarsfield in Reading to stop the march of the Dutch towards London. As wild rumours – known as the Irish Fright – asserted they were planning to massacre the townsfolk, the inhabitants asked William for help. On Sunday 9 December, a relief force of 280 of William's dragoons was sent. Warned of the Jacobite positions, they attacked from an unexpected direction, and got into the centre of Reading, where Broad Street gives rise to one of the alternate names for this encounter. They were supported by Reading men shooting from windows. James' forces retreated in confusion; leaving an unknown number dead, with reports varying widely from twelve to fifty killed, depending on the account. The number of casualties for William's men is unknown however at least one is referred to as a Catholic officer. Many of the dead were buried in the churchyard of St Giles' Church. The battle is described with blatant bias by Daniel Defoe in his A tour thro' the whole island of Great Britain. His is, however, one of the few contemporary accounts. Defoe, who had supported, and possibly fought for, the Duke of Monmouth in his earlier rebellion against James II was welcoming of the Dutch invasion. He describes how a squadron of "Irish dragoons" was routed by the "irresistible fury" of a Dutch force who chased many of the fleeing soldiers to nearby Twyford.
Салдары
Джеймс өзін қорғау үшін тек ирланд әскерлеріне ғана сенім артуға болатынына көз жеткізген, бірақ олардың нашар күштерге жеңілуі және Рединг халқының оған қарсы протестанттық бүлікке қолдау көрсетуге дайындығы оның әлсіздігін көрсетті. 11 желтоқсанда Джеймс қашуға тырысып Лондоннан шығып кетті. Әуелде сәтті болмағанмен, ол Францияға қашып, онда XIV Людовик тарапынан қолдау тапты, содан кейін Ирландияға, онда көпшілік оны қолдады. Ирландиядағы Вильгельм соғысындағы жеңілісінен кейін оның таққа қайта оралу үміті мүлдем жойылды. Хангерфордта Джеймстен алған ұсыныстарды ескере отырып, Вильгельм Лондонға бірден бармай, Оксфорд университетінің шақыруын қабылдауға шешім қабылдады. 11 желтоқсанда Вильгельм Абингдонға аттанды. Джеймстің қашқанын естіп, ол кері бұрылып, Уоллингфорд және Хенли арқылы Темза аңғарына қарай жол тартты. Ол жолда кездескен якобит әскерлерінің бағынуын қабылдады және 1688 жылдың 14 желтоқсанында Виндзорға жетті.
James was already convinced that only Irish troops could be relied on to defend him, but their defeat by an inferior force and the willingness of the people of Reading to support a Protestant revolt against him underlined his insecurity. On Tuesday 11 December James fled London in an attempt to escape. Unsuccessful at first, he eventually escaped to France, where he found the support of Louis XIV, and then Ireland, where most of the population supported him. His last hopes of regaining the throne were dashed with his defeat in the Williamite War in Ireland. In light of proposals he had received from James while in Hungerford, William had decided not to immediately proceed to London, but to accept an invitation from the University of Oxford. On 11 December, William set off for Abingdon. On hearing of James's flight, he turned and headed down the Thames valley through Wallingford and Henley. He accepted the submission of the Jacobite troops he met on the way, arriving at Windsor on 14 December 1688.