Нюрнберг пен Вьетнам: Американ трагедиясы

Кіріспе

Нюрнберг және Вьетнам: Америка трагедиясы – 1970 жылы Нюрнберг процесінің бас прокуроры Телфорд Тейлор жазған кітап.

Кіріспе

Нюрнберг және Вьетнам: Америка трагедиясы – Вьетнам соғысындағы АҚШ-тың жүргізілген саясатын Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі нацистік Германияның іс-әрекеттерімен салыстыратын зерттеу. Тейлор кітапқа эпиграф ретінде 1946 жылы генерал Дуглас Макартурдың жапон генералы Томоюки Ямашитаға АҚШ әскери комиссиясы тарапынан бекітілген өлім жазасын растаған мәлімдемесінен үзіндіні алды:

Телфорд Тейлор 1946-1949 жылдары Германияның Нюрнберг қаласында нацистік көшбасшылардың соғыс қылмыстары бойынша сот процесінде бас прокурор қызметін атқарды. Осы лауазымында Тейлор нацистік соғыс қылмыскерлерін олардың қылмыстары үшін соттау қағидаларын орнатуға көмектесті.

Қысқаша мазмұны

Кітап соғыс қылмыстарының кең тарихымен басталады, ол ортағасырлық дәуірдегі "рыцарлық мінез-құлықпен" басталады. Бұл ережелер соғыс кезіндегі қажетсіз қатыгездіктерді азайту мақсатымен қабылданды. Ережелер азаматтық халқының қырғынға ұшырауынан және аурудың қажетсіз таралуынан қорғады. Сондықтан, соғыс кезінде жасалған кісі өлтіру үшін қылмыстық жауапкершіліктен сақтайтын иммунитет, соғыстағы зұлматтарды болдырмау үшін мұқият теңгерілген болуы керек еді. Соғыс заңдары АҚШ Президенті Авраам Линкольн 1863 жылы "АҚШ Әскерлерінің Даладағы Үкіметін Басқару Жөніндегі Нұсқаулықтарды" бекіткенге дейін көбінесе жазылмаған күйде қалды. Тыңшылар, соғыс тұтқындары және соғыс қылмыстары үшін жазалау туралы 159 баптан тұратын бұл құжат әскери трибуналдар құруға көмектесті және кейіннен соғыстың халықаралық заңдарын ресмилендіру қажеттілігіне әкелді. Осылайша, халықаралық соғыс заңдары Гаага мен Женева конвенциялары деп белгілі келісімдер арқылы кодификацияланды. Бұл келісімдердің ең маңызды салдары – барлық мемлекеттер, қол қойғандар да, қоймағандар да, халықаралық соғыс заңдарымен байланысты болды. Тейлор жетекші тұлға болған Нюрнберг процесі соғысқа қатысты халықаралық құқықта бірнеше өзгерістерге әкелді. Біріншіден, ол соғыс қылмыстарын қудалауға халықаралық юрисдикция берді; екіншіден, ол соғысқа қатысқан адамдарды өз әскерлерінің заңдарынан гөрі халықаралық мінез-құлық заңдарын сақтауға міндеттеді. Алайда, бұл кітапқа қатысты ең маңыздысы – АҚШ Нюрнберг процесінің нәтижесінде туындаған принциптерге заңды, моральдық және саяси тұрғыдан байланысты болды. Сондықтан Тейлор Нюрнберг процесінің принциптері АҚШ-тың Вьетнам соғысындағы әрекеттеріне қалай қолданылатыны туралы алаңдаушылық білдірді. "Нюрнберг және Вьетнам: Америка трагедиясы" жарық көрген кезде, АҚШ-тың Вьетнамға араласуына қолдау көрсеткендер де, қарсы болғандар да өз ұстанымдарын қорғау үшін Нюрнберг процесін жиі сілтеме етті. АҚШ-тың қатысуын қолдағандар Солтүстік Вьетнамның Біріккен Ұлттар Ұйымының хартасының 2-бабын бұзып, Оңтүстік Вьетнамға шабуыл жасады деп мәлімдеді; Оңтүстік Вьетнам мұндай шабуылды тойтару үшін күш қолдануға құқылы болды; және бұл өз кезегінде АҚШ-қа Оңтүстік Вьетнаммен бірігуге мүмкіндік берді. Дегенмен, кейбірлер АҚШ пен Оңтүстік Вьетнамның Вьетнам соғысындағы әрекеттері Нюрнберг стандарттары бойынша "агрессивті соғыс" құрайды деп санайды. Тейлор "агрессивті соғыс" анықтамасының екіұшты екенін атап өтті, бұл Вьетнам соғысына қатысқан соғысушы державалардың қайсысын "агрессор" деп санауға болатынын анықтауға кез келген тыраныстың кедергісін келтіреді. Сонымен қатар, мұндай екіұштылық Вьетнамда қызмет етуден бас тартудың заңдылығы сияқты бірнеше байланысты сұрақтарға әкеледі. Сол кезде көптеген саналы қарсылық білдірушілер өздерінің көзқарасынан заңсыз соғысқа қатысқандықтары үшін адамзатқа қарсы қылмыс жасағандары үшін кінәлі екендіктерін түсіндіре отырып, Вьетнамда қызмет етуден бас тартты. Тейлор 1968 жылғы Май Лай қырғыны ретінде кеңінен танылған Сон Ми оқиғасына қатысты ықтимал соғыс қылмыстарын келтіреді. Осы бөлімде Тейлор Нюрнберг пен Вьетнам соғысын ең толық салыстырады. Бұл бөлімде Тейлор әрқайсысы әртүрлі соғыста болған екі куәгердің айғақтарын келтіреді. Бір айғақ, 1942 жылы нацистік Германия офицерлері еврейлерді Холокост кезінде өлтіргенін неміс құрылыс инженеры баяндады. Бұл айғақ көрші беттерде Май Лай қырғынының куәгерінің айғақтарымен салыстырылды. Айғақтар ұқсас, бірақ Тейлор барлық айырмашылықтарды түсіндіреді және ерекше бейтараптықпен АҚШ қылмыс жасады ма, жоқ па, анықтаудың қиындығын көрсетеді. Тейлор АҚШ-тың Вьетнам соғысына қатысуына қатысты ішкі мәселелерді де көтереді. Тейлордың айтуынша, АҚШ Конгресі немесе үкіметтің атқарушы тармағы Вьетнамдағы әскери әрекеттерді ресми түрде жариялауға жауапты болды ма, әлі белгісіз. Тейлордың пікірінше, Президентке де, Конгреске де жауапкершілік жүктеледі және Вьетнам соғысын сот арқылы емес, ұлттық ерік күшімен ғана тоқтатуға болады.

The book begins with a lengthy history of war crimes beginning with the "knightly chivalry" of the medieval period. These rules were put into place in order to minimize unnecessary cruelties during the course of warfare. The rules protected civilian populations from massacre and the needless spread of disease. Thus, the blanket of immunity that protects soldiers from being held criminally responsible for murder committed during the course of warfare had to be carefully balanced so as to discourage wartime atrocities. The laws of war remained largely unwritten until U. S. President Abraham Lincoln approved the "Instructions for the Government of Armies of the United States in the Field", in 1863. Concerning spies, prisoners of war, and the punishment of war crimes, this document comprising 159 articles facilitated the formation of military tribunals and later led to a demand for the formalization of international laws of warfare. Thus, international laws of warfare were codified by means of a series of treaties known as the Hague and Geneva conventions. The most important consequence of these treaties is that all nations, whether signatory or otherwise, were bound by international laws of war. The Nuremberg Trials, for which Taylor served as a leading figure, gave rise to several developments in regard to international law as applied to warfare. First, it gave international jurisdiction to the prosecution of war crimes; and second, it obligated individuals engaged in warfare to adhere to international laws of conduct over and above those of their respective armies. Of greatest importance with respect to this book, however, is that the United States as a result of its participation emerged as legally, morally, and politically bound to the principles that resulted from the Nuremberg trials. Thus, Taylor is concerned by how the principles of the Nuremberg trials would apply to the United States' conduct of the Vietnam War. When Nuremberg and Vietnam: An American Tragedy was published, those in favor of and those in opposition to the United States involvement in Vietnam frequently cited the Nuremberg trials in support of their positions. Those in favor of United States involvement argued that North Vietnam attacked South Vietnam in violation of Article 2 of the United Nations Charter; South Vietnam was justified in using force to repel such an attack; and this in turn allowed the United States to join with South Vietnam as provided by Article 51. However some would claim that the US and South Vietnamese actions in the Vietnam War would constitute "aggressive warfare" by the standards of Nuremberg. Taylor points out that the definition of "aggressive warfare" is ambiguous, thus severely hindering any attempt to determine which of the belligerent powers involved in the Vietnam War could be deemed the "aggressor." What's more, such ambiguities lead to several related questions, such as the legality of refusing to serve in Vietnam. At the time, many conscientious objectors refused to serve in Vietnam on the grounds that their complicity in what they viewed as an illegal war made them, by implication, guilty of crimes against humanity. Taylor cites possible war crimes in regard to the Son My incident, which is more commonly known as the My Lai Massacre of 1968 '/m//iː//l//aɪ/. It is in this portion of the book that Taylor makes the most extensive comparison of Nuremberg to the Vietnam War. In this section, Taylor quotes two eyewitness accounts, each from a different war. One account, written by a German construction engineer, describes the killing of Jews during the Holocaust by German SS officers in 1942. This account is juxtaposed on the adjacent page by an eyewitness account of the My Lai Massacre. The accounts are similar, yet Taylor explains all of the differences, and in characteristically unbiased fashion shows the difficulty in determining whether or not crimes were committed by the United States. Taylor also raises domestic problems with regard to the United States' involvement in the Vietnam War. According to Taylor, it remains to be seen whether the United States Congress or the Executive branch of government held responsibility for officially declaring military action in Vietnam. It is the opinion of Taylor that both the President and the Congress bear responsibility, and that the Vietnam War could only be ended by an act of national will, rather than by judicial means.

Қорытынды

Нюрнберг және Вьетнам: Америка трагедиясы – халықаралық құқық тұрғысынан Вьетнам соғысын қарастыратын, осы саладағы сарапшы жазған еңбек. Бұл айыптау емес, АҚШ-тың Вьетнам соғысына қатысуының нәтижесінде туындаған ықтимал мәселелерді баяндау. Нюрнберг процесі көбінесе салыстыру үшін пайдаланылады, алайда мұның өзі Тейлордың Вьетнам соғысына қарсы болғанын көрсетеді.

Авторға қатысты сыртқы сілтемелер

Тейлордың 1946 жылғы 1 сәуірде Нюрнберг сот процесінде Жоғары командалық ісі бойынша жасаған баяндамасы. Колумбия университетінен алынған қысқаша өмірбаян.