Кіріспе

Маба адамы – 1958 жылы Қытайдың Гуандун провинциясының солтүстік бөлігіндегі Шаогуан қаласының жанындағы Маба ауылына жақын үңгірлерде табылған ежелгі адамның қалдықтары.

Сипаттамалары

1958 жылы Маба деген қытай ауылының жанынан шаруалар ежелгі Маба бас сүйегін тапты. Маба адамы Хомо эректус пен H. sapiens арасындағы аралық форма деп белгіленді; көптеген ғалымдар осы қалдықтарды архаикалық H. sapiens немесе H. heidelbergensis-тің азиялық тармағы деп санайды. Ғалымдар Маба бас сүйегін зерттегенде, ол бас сүйегінің қақпағынан және оң жақ бетінің жоғарғы бөлігінен, сондай-ақ мұрынның қалдықтарынан тұратынын анықтады. Маңдай сүйегінің қабырғалары айқын болғандықтан және әр көздің үстінен доға жасағандықтан, сонымен қатар ми қабығының сүйектері төмен және қалың болғандықтан ғалымдар оны Хомо эректуспен байланыстырды. Дегенмен, миы H. erectus-тен үлкен болғанға ұқсайды, бірақ бас сүйегінің негізі толық болмағандықтан ми сыйымдылығын дәл өлшеу мүмкін емес. Бұл сүйектер қазіргі адам мен неандертальға тән белгілерді де көрсетеді. Егер бас сүйегін қайта жасау дұрыс болса, Маба 1-нің бетінің жоғарғы морфологиясы неандертальдіктерге ұқсас, мұрны айқын және брегмадағы темендік сүйегі қалың. Алдыңғы тік қабат пен жұқа қабық қазіргі адамға ұқсас. Нақты өлшемдері болмаса да, Маба 1-нің ми сыйымдылығы шамамен 1300 куб.см. болып бағаланады. Бұл көрсеткіш қазіргі адамдар мен неандертальдердің ми сыйымдылығына ұқсас. Бас сүйегінің дерлік толық біріккен тігістері, нашар байқалатын бұлшық еттердің ізі және бас сүйегінің сыртқы бетінің дөңгелек пішіні Маба 1-нің орта жастағы еркек болу мүмкіндігін көрсетеді.

Қатысқан фауна

Арыстан үңгірінен жануарлардың қазба қалдықтарының барлығы 8 түрі табылды. Тізімге Macaca sp., Rhinopithecus tingianus, Pongo sp., Rattus rattus, Hystrix sp., Hystrix subcristata, Cuon javanicus, Ailuropoda melanoleuca fovealis, Ursus thibetanus, Arctonyx collaris, Paguma larvata, Viberra zibetha expectata, Crocuta ultima, Felis sp., Panthera tigris, Stegodon orientalis, Palaeoloxodon namadicus, Megatapirus augustus, Rhinoceros sinensis, Tapirus sp., Sus scrofa, Sus sp., Muntiacus muntjak, Cervus unicolor, Hydropotes sp., Bubalus sp., Testudo tungia, Parasilurus asotus, Pelteobagrus fulvidraco, Unio sp., Corbicula sp., сондай-ақ Caprinae indet, Trionychidae indet, Cyprinidae indet, Gastropoda, құстардың кішкентай кеуде сүйектері және жылан омыртқа сүйектері кіреді.