Адамның ішкі жануары

Кіріспе

Эмил Зола романы (1889)
роман

«La Bête humaine» (ағылшын тілінде: «The Beast Within» немесе «The Beast in Man») – Эмил Золаның 1890 жылғы романы. Оқиға бірнеше рет киноға бейімделді. Золаның «Ругон-Маккар» сериясының он жетінші кітабы, ол 19 ғасырдағы Париж мен Гавр арасындағы темір жолға негізделген, жанға дабыл беретін, психологиялық триллер.

Кейіпкерлер

Негізгі кейіпкерлер – Рубо, Гавр станциясының орынбасар бастығы, оның әйелі Северин және Жак Лантье. Лантье – жол бойында локомотив жүргізуші және «Лес Ругон-Маккар» сериясының қалған бөлігімен туыстық байланыс. Ол Гервайздың («L'Assommoir») ұлы, Этьен Лантье («Germinal») мен Клод Лантье («L'Œuvre») бауыры, сондай-ақ, танымал Нананың жартылай бауыры.

Сюжет

Лантье - мұрагерлік манияға ие машина жүргізушісі және өмірінде бірнеше рет әйелдерді өлтіргісі келді. Оның қозғалтқышымен қарым-қатынасы, Ла Лисон, оның маниясын белгілі бір дәрежеде бақылайды. Кездейсоқ сөздің нәтижесінде Рубо Севериннің бірнеше жыл бұрын теміржол компаниясының директоры Грандморинмен қарым-қатынаста болғанын күдіктенеді. Ол қызды мойындауға мәжбүрлейді және оған сол күні кешке Робо мен Севериннің Гаврге баратын пойызына отыруды тапсырып, Грандморинге хат жазады. Осы арада, қозғалтқышы жөнделіп жатқан кезде жұмыс істемейтін Лантье теміржолдың жанында оқшау үйде тұратын Фази әпкесіне барады. Ол үйден кетіп бара жатқанда өзінің туысы Флоремен кездеседі. Бірде қызбен сөйлескеннен кейін оның құмарлығы ошақтап, оны зорлаудың алдында тұрады. Бұл оның адам өлтіру маниясын тудырады. Ол қызды пышақпен ұрып өлтіруді қалайды, бірақ өзін-өзі ұстап, қашып кетеді. Ол теміржолдың қасында Парижден келе жатқан пойызда бір адамды көріп, қолындағы пышағын басқа адамға иіліп қояды. Кейіннен ол Грандмориннің денесін жолдың жанында тауып алады. Оның қаны кесіліп, сағаты мен ақшасы ұрланған. Тергеу басталды, Рубо мен Северин басты күдіктілер болды, өйткені олар сол кезде пойызда болған және Гранмориннен мұрагерлік алған. Лантье сұхбаттасуды күтіп тұрған кезде Рубоды көріп, оны пойыздағы кісі өлтіруші деп таниды, бірақ сұрақтағанда ол сенімді бола алмайтынын айтады. Тергеуші судья, өлтіруші жақын жерде тұратын Картер Кабуш деп сеніп, Рубо мен Северинді жұмыстан шығарады. Күдіктің жоққа шығарылуына қарамастан, Рубо мен Севериннің некелері бұзылады. Гранмориннен ұрланған ақша мен сағаттар, Рубо кісі өлтіргендіктен, олардың пәтеріндегі төбешіктің артына жасырылған. Северин мен Лантье бір-бірімен қарым-қатынас жасайды, алдымен жасырын, бірақ кейіннен олар Рубоға түсіп қалады. Бұрынғы қызғанышына қарамастан, Рубо үйде аз уақыт өткізеді және құмар ойындар мен ішімдікке айналады. Северин Лантьеге Рубоның өлтіргенін және екеуі бірге денені жойғанын мойындайды. Лантье өзінің өлтіру құмарлығын қайтадан сезініп, бір күні таңертең ол үйден шығып, алғашқы кездескен әйелді өлтіреді. Ол біреуді таныса, сол кезде ол бұл идеяны тастап кетеді. Содан кейін ол өзінің бұдан былай қалауы жоқ екенін түсінеді. Северинмен қарым-қатынасы және оның кісі өлтіруге қатысы оның құмарлығын бәсеңдетті. Бір күні Северин Рубоның олардың жасырын ақшасының соңғысын алып кеткенін түсінеді. Лантье Нью-Йорктегі досының бизнес-жобасына ақша салуға мүмкіндік алады. Северин олардың Грандмориннен мұрагерлік алған жерлерін сатудан түскен ақшаны пайдалануын ұсынады. Рубо енді жаңа өмірге жол бермейтін жалғыз кедергі болып табылады және олар оны өлтіруге шешім қабылдайды. Олар бір түнде, ол вокзалда күзетші болып жұмыс істеп жатқанда, оған келіп, кісі өлтіруді ұрылар деп есептейді. Алайда соңғы сәтте Лантье ашуға бой алдырады. Флора, бұл арада, Лантьедің үйінен күн сайын пойызда өтіп бара жатқанын көреді және Северинді онымен бірге көріп, олардың қарым-қатынаста екенін түсінеді және қызғанышқа бой алдырып, екеуін де өлтіргісі келеді. Ол пойыздың жолдан шығуына себепші болу үшін, темір жолдан темір жолды алып тастау туралы жоспар жасайды. Бір күні таңертең ол мүмкіндікті пайдаланып, Кабуш өзінің арбасын және аттарын темір жолдың жанында қалдырады. Ол пойыз келгенше аттарды жолға шығарады. Апаттан көптеген адам қаза тауып, Лантье ауыр жарақат алады. Алайда Северинге ешбір зақым келмейді. Айып сезініп, Флоре пойыздың алдына барып, өз-өзіне қол жұмсайды. Северин Лантьеге емделіп, денсаулығын қалпына келтіреді. Ол Рубоды өлтіру керектігіне сендіреді және олар онымен құтылу жоспарын жасайды. Алайда Лантье маниясы қайта оралады, ал Северин онымен махаббат жасауға тырысқанда, Рубоу келер алдында, ол оны өлтіреді. Бақытсыз Кабуш Севериннің денесін тауып, Рубоның тапсырысы бойынша оны өлтірген деп айыпталады. Екеуі де осы және Грандморинді өлтіргені үшін сотталады. Екеуі де кінәлі деп танылып, өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Лантье қайтадан көлік айдай бастайды, бірақ оның жаңа қозғалтқышы оған жай ғана сан. Ол өрт сөндірушінің қызына ғашық болады. Содан кейін Лантье Франко-Пруссия соғысы басталғанда әскерлерді фронтқа апарып бара жатқан пойызды басқарады. Лантье мен оның өрт сөндірушісі арасындағы наразылық пойыздың толық қарқынмен жүріп жатқан кезде пайда болады. Екеуі де жауынгерлерге толы пойыздың түнде жүргіз...

Lantier is an engine driver with a hereditary madness and has several times in his life wanted to murder women. His relationship with his engine, La Lison, provides some degree of control over his mania. As a result of a chance remark, Roubaud suspects that Séverine had an affair years earlier with Grandmorin, a director of the railway company, who acted as her patron and helped Roubaud get his job. He forces a confession out of her and makes her write a letter to Grandmorin telling him to take a particular train that evening, the train Roubaud and Séverine are taking back to Le Havre. Meanwhile, Lantier, who is not working while his engine is being repaired, goes to visit his Aunt Phasie, who lives in an isolated house by the railway. On leaving he meets his cousin, Flore, with whom he has a mutual attraction. After a conversation, his passions become inflamed and he is on the verge of raping her. This, in turn, brings on his homicidal mania. He desires to stab her but just about controls himself and rushes away. Finding himself beside the railway track, he sees a figure, on the train coming from Paris, holding a knife, bent over another person. He later finds the body of Grandmorin beside the track with his throat cut, robbed of his watch and some money. An investigation is launched and Roubaud and Séverine are prime suspects since they were on the train at the time and were due to inherit property from Grandmorin. Lantier sees Roubaud while waiting to be interviewed and identifies him as the murderer on the train but when questioned says he cannot be sure. The investigating magistrate, believing that the killer is Cabuche, a carter who lives nearby, dismisses Roubaud and Séverine. Despite their being cleared of suspicion, the marriage of Roubaud and Séverine declines. The money and watch stolen from Grandmorin are actually hidden behind the skirting board in their apartment, as Roubaud is the murderer. Séverine and Lantier begin an affair, at first clandestinely but then more blatantly until they are caught by Roubaud. Despite his previous jealousy, Roubaud seems unmoved and spends less and less time at home and turns to gambling and drink. Séverine admits to Lantier that Roubaud committed the murder and that together they disposed of the body. Lantier feels the return of his desire to kill and one morning leaves the apartment to kill the first woman he meets. After having picked a victim, he is seen by someone he knows and so abandons the idea. He then realizes that he has the desire no longer. It is his relationship with Séverine and her association with the murder that has abated his desire. One day, Séverine realizes that Roubaud has taken the last of their hidden money. Lantier has the opportunity to invest money in a friend's business venture in New York. Séverine suggests they use the money from the sale of the property they inherited from Grandmorin. Roubaud is now the only obstacle to this new life and they decide to kill him. They approach him one night when he is working as a watchman at the station, hoping that the murder will be attributed to robbers. At the last moment, however, Lantier loses his nerve. Flore, meanwhile, sees Lantier pass her house every day on the train and noticing Séverine with him realizes they are having an affair and becomes jealous, wishing to kill them both. She hatches a plot to remove a rail from the line in order to cause the derailment of his train. One morning she seizes an opportunity when Cabuche leaves his wagon and horses unattended near the railway line. She leads the horses onto the line before the train arrives. In the resulting crash numerous people die and Lantier is seriously injured. Séverine, however, remains unhurt. Wracked by guilt, Flore commits suicide by walking in front of a train. Séverine nurses Lantier back to health. She convinces him that they must kill Roubaud, and they concoct a plan to get away with it. However Lantier's mania returns, and when Séverine tries to make love with him, just before Roubaud is due to arrive, he murders her. The unfortunate Cabuche finds Séverine's body and is accused of killing her at the behest of Roubaud. Both are put on trial for this and the murder of Grandmorin. They are both convicted and sentenced to life imprisonment. Lantier begins driving again, but his new engine is just a number to him. He begins an affair with his fireman's girlfriend. Lantier then drives a train carrying troops towards the front at the outbreak of the Franco Prussian War. The resentment between Lantier and his fireman breaks out as the train is travelling at full steam. Both fall to their deaths as the train full of soldiers hurtles driverless through the night.