Кіріспе

Христиандық ихт символдың вариациясы немесе пародиасы

Ихт символ (немесе "Иисус балығы") – христиандыққа жақындық немесе байланыстылықты білдіру үшін қолданылатын белгі. Балықты ерте христиандар құпия символ ретінде қабылдаған, бірақ бүгін танымал көптеген түрлері алғаш рет 1980 жылдары пайда болды. Олардың кейбіреулерін христиандар белгілі бір ілімді немесе, мысалы, эволюциялық жаратылыс сияқты теологиялық көзқарасты тарату үшін жасайды. Ал басқа вариациялар христиан емес топтардың сатиралық мақсатымен жасалған. Дәстүрлі ихт және оның түрлерін көбінесе АҚШ-та автомобильдердің бамперлерінде немесе багажникомде, хром түсті пластиктен жасалған желімдік белгілер түрінде кездестіруге болады.

Ичтидің символы

Көне грек-эллиндік христиандық ұран грек тіліндегі ΙΧΘΥΣ (ихтис) акронымын/бастақы әріптер тізбегін "Ἰησοῦς Χριστός, Θεοῦ Υἱός, Σωτήρ" ("Iēsous Christos, Theou Yios, Sōtēr") үшін қолданды, бұл "Иисус Мәсіх, Құдайдың Ұлы, Құтқарушы" деп аударылады; грек сөзі ихтис ағылшын тілінде "балық" деп аударылады. Балық символының христиан өнері мен әдебиетінде пайда болуының алғашқы мысалдары 2-ші ғасырдағы біздің заманымызға дейін жатады. "Иса балығы" деп аталатын кейбір қазіргі заманғы балық символының нұсқаларының ортасында ағылшын тіліндегі "Jesus" сөзі жазылуы мүмкін немесе олар толығымен бос болуы мүмкін. Мұндай пародиалардың арасында Дарвиннің балығы және гефильте балығы бар, оларды көбінесе АҚШ-тағы атеистер мен яһудилер, ал Мысырдағы мұсылмандар "балыққа аш акула" деп бейнелейді.

Өнер қауымдастығы

Неміс Artgemeinschaft тобы нәсілшіл жаңа пұтқа табынушылықты насихаттайды және тіркелген символды қолданады, онда бүркіт балықты ұстап жатыр. Бұл символ "балық аулайтын бүркіт" (немісше: Adler fängt Fisch) деп аталады, кейін Германиядағы неонацистер сияқты басқа да расистік топтар оны пайдаланды. Символдың бастауы және қолданылуы радикалды оңшыл пұтқа табынушылар тобымен байланысты болғанымен, оны қолданатын барлық топтар радикалды оңшыл немесе нәсілшіл болып табылмайды, алайда олардың көпшілігі христиандыққа қарсы көзқарасты қолдайды. 2012 жылы Мекленбургіш Зеенплатте жаңа ауданының гербін ұсыну кезінде, бұрын Мюриц ауданының гербінде болған, бүркіт балықты ұстап жатқан бейнесі де қосылды. Мекленбургіш Зеенплатте ауданы осы біріктірілген аудандардың бірі болып табылады. Алайда, "Бүркіт балық аулау" символын неонацистер қолданғандығы анықталғаннан кейін герб қабылданбады, себебі неміс қоғамдық пікірінде олар жек көріледі, олардың символдары жамандалды (ал кейбір символдар толығымен тыйым салынды).

Балыққа құштар акулалар

Мысырда көптеген копт православиелік христиандар өздерінің сенімін білдіру үшін көліктерінде балық символын пайдаланады, ал ислам фундаменталистері оған "балық жейтін акулалар" деп жауап берді, кейбіреулері акуланың денесіне "Алладан басқа құдай жоқ" деген фразаны қосты. "The Day" газетіне берген сұхбатында бір мысырлық мұсылман: "Христиандар балықты таңдады, біз акуламен жауап бердік. Егер олар өздерін әлсіз балықтар ретінде көрсеткісі келсе, жарайды. Біз ең күштіміз", - деді.