Кіріспе

20 қараша – 20 ғасырдағы испан тарихындағы ең белгілі және даулы екі тұлғаның қайтыс болған күнін білдіретін шартты белгі. Біріншісі, 1936 жылдың 20 қарашасы, Испания азамат соғысының бірінші жылының соңында, 33 жастағы Хосе Антонио Примо де Ривераның, фашистік партия «Фаланга Испан» (Испаниялық Фаланга) негізін қалаушының Аликантеде атқылануы. Ол Франсиско Франко басқарған азамат соғысынан кейінгі жылдары қасиетті тұлға ретінде ұлықталды. Екіншісі, 39 жыл өткен соң, 1975 жылдың 20 қарашасы, 82 жастағы генерал Франко, Испанияны шамамен төрт он жыл бойы диктатор ретінде басқарған, немесе өзін «каудильо» (испан тілінде «жетекші») деп атағаннан кейін ұзақ аурудан кейін төсекке жатып қайтыс болды. Бұл күнді әлі де оңшыл топтар қоғамдық демонстрациялар ұйымдастыру арқылы еске алады.

Басқа оқиғалар

Бір таңғаларлық жағдай, сол күні Примо де Ривераның саяси қарсыласы, 40 жастағы Буэнавентура Дуррути, Испанияның ең ірі екі анархистік ұйымының – Ибериялық Анархистік Федерациясы (Federación Anarquista Ibérica) және анархо-синдикалистік кәсіподақ Еңбек жұмысының Ұлттық Конфедерациясының (Confederación Nacional del Trabajo) негізгі көшбасшысы болды. Дуррутидің өлімі, оның жүргізушісінің сөзінше, Мадридтің бекіністерінде алыстан оқ атылған кезде болған. 2011 жылғы 20 қарашада өткен Испанияның жалпы сайлауы Примо де Ривераның атылуының 75 жылдығымен және Франконың қайтысының 36 жылдығымен бірге келді. 20 қараша сонымен қатар 1984 жылы қаза тапқан баск ұлтшыл саясаткер Сантьяго Бруард пен 1989 жылы өлтірілген Жосу Мугурузаның қайтыс болған күні. Екі жағдайда да, қастандық күнінің 20 қарашамен (20 N) символдық түрде сәйкес келуі мүмкін деп саналады.

Халықтық көркем әдебиетте

Ал үшінші жылы, ол қайта тірілді — Фернандо Вискаино Касастың романы негізінде түсірілген 1980 жылғы сатирикалық фильм. 1978 жылдың 20 қарашасында Франко қайтадан тіріледі.