Кіріспе

Қабырғадағы шұңқырына ұқсас қадам. Қабырғадағы шұңқырына ұқсас қадам.

Артқа шегіну, нақтырақ айтқанда, бір қадам артқа жылжу – қабырғаның немесе басқа ғимараттың алдыңғы жағының қадамды пішіні, сондай-ақ шұңқыр немесе кері қабат деп те аталады. Маңыздысы, бір немесе бірнеше артқа шегіну ғимараттың салмақ орталығын төмендетіп, оны тұрақтырақ етеді. Барлық қабаттар бойынша кемінде бір бөлікке жасалған шұңқыр артқа шегіну деп үзілген бөлік немесе шұңқыр деп аталады және бұл альковтың ең көп таралған сыртқы түрі болып табылады. Көзге түсетін жоғарғы қабаттар артқа шегініп, бельведер құрауы мүмкін – ал тұрғын үйлерде пентхаус деп есептеледі. Егер олар шатырдың бөлігі болса, онда олар мансарда немесе шатыр/гарет болып табылады.

Тарих

Кері шегінулер адамдарға саз, тас немесе кірпіш сияқты құрылыс материалдарының салдарынан туындаған ауырлық жүктемесін тарату арқылы тас құрылыстардың биіктігін арттыруға мүмкіндік берді. Бұл, әрбір қабаттың негізден алшақтап орналасқан сайын іздік аяғын үнемі азайту арқылы қол жеткізілді. Кері шегінулер сондай-ақ ғимараттың құрылымдық тұрақтылығына зиян келтірмей, табиғи эрозия процесінің жүруіне де жағдай жасады. Кері шегіну техникасының ең танымал мысалы – Месопотамия мен Ежелгі Египеттегі Теппе Сиалк зигураты немесе Джосер пирамидасы сияқты сатылы пирамидалар. Ғасырлар бойы, көп қабатты жүк көтергіш тас ғимараттар мен құрылымдар үшін кері шегінулер құрылымдық қажеттілік болып табылды. Архитекторлар кері шегінулерді сәулеттік элементтерге айналдыруды үйренген кезде, көптеген кері шегінулер сатылы пирамидалардағыдай айқын болмады және көбінесе бай әшекейлеу арқылы шеберлікпен жасырылды. 19 ғасырдың соңында болаттан жасалған қаңқалық жүйенің енгізілуі құрылымдық кері шегінулердің қажеттілігін жойды. Лифттер мен моторлы су сорғылары сияқты ыңғайлылықтармен үйлескен қаңқалы құрылыс технологиясы ірі қалалардағы ғимараттардың физикалық өсуіне және тығыздығына ықпал етті. Пайдалы еден ауданын барынша арттыруға ұмтылған кейбір құрылыс салушылар кері шегінулерді пайдаланудан бас тартып, көптеген жағдайларда өрт қауіпсіздігі мен денсаулыққа қауіп тудырды. Мысалы, 1915 жылы Нью-Йоркте салынған 38 қабатты Equitable Building үлкен көлеңке түсірді, оның "түске уақытта төрт блокқа созылатын көлеңке" екені айтылды. Осы себепті, төмен тығыздықтағы аудандарда ғимараттың периметрік қабырғаларының биіктігін шектеу үшін кері шегінулер қолданылуы мүмкін, одан жоғары ғимараттың қабырғасы көлденең болуы немесе рұқсат етілген биіктікке дейін артқа шегінуі керек. Көптеген қалаларда ғимараттардың кері шегінулері сыртқы кеңістіктерді пайдалану арқылы кері шегінуге жақын орналасқан жылжымайтын мүліктің құнын арттырады. Бұл кері шегінулердегі террасалар таза ауаға, көкжиегінің көрінісіне және бағбандарын жатқызу және ашық ауада тамақтану сияқты демалыс мүмкіндіктеріне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, кері шегінулер ғимараттар мен олардың ілгекті бөліктерін бір-бірінен алшақтату арқылы өрт қауіпсіздігін арттырады және ғимараттар арасында өрт сөндіру техникасының өтуіне жағдай жасайды. АҚШ-та кері шегіну талаптары муниципалитеттер арасында әртүрлі. Мысалы, Чикагоның аймақтық кодексіндегі аспанға әсер ету деңгейі туралы ережелердің болмауы Чикагоның көкжиегін 1916 жылдан бері биік ғимараттардың құрылысы аймақтық регламенттермен басқарылатын Нью-Йорк көкжиегінен ерекшелендіреді. Нью-Йорк қаласының аймақтық регламенті қаладағы қоғамдық кеңістікті арттыруға бағытталған тағы бір кері шегіну нұсқауын да ұсынды. Бұл көше деңгейіндегі ең аз кері шегінуді арттыру арқылы жүзеге асырылды, нәтижесінде әр жағдайда ғимараттың алдында ашық кеңістік, көбінесе алаң деп аталатын кеңістік пайда болды.