Кіріспе

Паломар мырза – итальян жазушысы Итало Кальвиноның 1983 жылы жазылған романы. Оның түпнұсқа итальян тіліндегі атауы – Паломар. Грегори Луцентеге берген сұхбатында Кальвино, ол «Паломар мырзаны» 1975 жылы жаза бастағанын, осы туынды «Егер қыстың түні саяхатшы» сияқты алдыңғы жұмыстарына дейін жазылғанын айтқан. «Паломар мырза» Уильям Уивердің ағылшын тіліне аудармасымен 1985 жылы жарық көрді.

Сюжет

27 қысқа тарауларда 3 × 3 × 3 үлгіде орналастырылған, кітабының басты кейіпкері айналасындағы әлем туралы философиялық ойлар айтады. Кальвино адамның болмыстың мәні туралы түпкі шындықтарды табу үшін күрделі құбылыстарды сандық тұрғыдан бағалауға жасаған тырысуын бейнелейді. Бірінші бөлім көбінесе көру тәжірибесіне арналған; екіншісі – антропологиялық және мәдени тақырыптарға; үшіншісі – ғалам, уақыт және шексіздік сияқты ірі мәселелер туралы пайымдауларға. Бұл тақырыптық үштік әр бөлімнің үш тарауында және әр тараудың үш кіші бөлімінде қайталанады. Мысалы, 1.2.3 тарауындағы «Шексіз газон» («Il prato infinito») барлық үш тақырыптың элементтерін қамтиды және кітаптың дамуын шағын түрде көрсетеді. Онда Паломар мырзаның газонында өсетін түрлі өсімдіктерді егжей-тегжейлі бақылау, газонның мәдениет пен табиғаттың аражігін белгілейтін символикасын зерттеу, арамшөптерді жіктеу мәселесі, газонның нақты ауданы, біз элементтерді және олардың жиынтығын қалай қабылдаймыз деген сұрақтар қарастырылады. Бұл ойлар және басқа да пайымдаулар біріне бірі үздіксіз жалғасып, тарау соңында Паломар мырзаның ойы өз бағынан әрі аспапқа дейін жетеді, ол ғаламның мәнін талғайды.

Тақырыптар

Мистер Паломарда Кальвино әдебиеттің өзіне-өзінің санасымен танысуға деген құмарлығын одан әрі зерттеді. Кітапты өзге романдарымен салыстыра отырып, Кальвино Паломар мырзаның "тілдік емес құбылыстар мәселесіне" жауап беруді көздеген "мүлдем басқаша туынды" екенін айтты. Яғни, жазылмаған нәрсені қалай түсінуге болады?