Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Асквельтан – Мексиканың Халиско штатындағы Вилла Герреро муниципалитетінде Боланос өзенінің жағасында орналасқан шағын елді мекен. "Асквельтан" (ертеректегі "Ацкельтан" сөзінен қысқартылған) тепехуан тілінде "көп құмырсқалы жер" деген мағынаны білдіреді. Джон Алден Мейсонның сөзіне сүйенсек, бұл ауылды бастапқыда 13 немесе 14 ғасырда солтүстік Сиерра-Мадре-Оксидентал және Аризонадағы құрғақшылықтан кейін оқшауланған каньонға көшіп келген тепехуан тайпасының тобы қоныстанған. 1534 жылы испандықтар бұл аймаққа келді, ал хуичол тайпалары испандықтардың шығысқа қарайғы жерлеріне жасаған шабуылдары нәтижесінде айналасындағы аймақтарға қоныстанды. 18 ғасырда испандықтар өзен каньонындағы тепехуандықтардың жерлерін басып алды, ал испандықтар осы аймаққа тласкальтектерді колонизаторлар ретінде әкелді. Аймақтағы басқа тарихи тепехуан елді мекендері, мысалы Тотатиче және Темастиан, испандықтар мен тласкальтектердің көшіп келуіне байланысты тепехуандық өзіндігін жоғалтты, ал өзен каньонында оқшауланған Асквельтан тұрғындары 20 ғасырдың басына дейін тепехуандық өзіндігі мен тілін сақтап келді. Дәстүр бойынша, Асквельтан халқы және бір кезде Асквельтан қаласында сөйленген Оңтүстік Тепехуан тілінің әртүрлі диалектісі тепекано деп аталды. Тепекано тілін 1911-13 жылдары Мейсон, ал 1965 және 1979-80 жылдары Деннис Холт зерттеді. Соңғы жылдары Сиерра-Мадре-Оксиденталдың батысынан келген хуичол тұрғындарының бір бөлігі бұл ауылға қоныс аударды.
Azqueltán is a small settlement located on the banks of the Bolaños River in the municipality of Villa Guerrero, Jalisco, Mexico. "Azqueltán" (reduced from earlier "Atzqueltlán") means "land of many ants" in the Tepehuán language. According to John Alden Mason, the village was originally settled by a group of indigenous Tepehuán who migrated to the isolated canyon location in the 13th or 14th Century AD following droughts in the northern Sierra Madre Occidental and Arizona during that time. In 1534, Spaniards arrived in the area and Huichol groups settled in the surrounding areas, most likely as a result of Spanish incursion into their homelands to the east. In the eighteenth century, historically Tepehuán lands outside of the river canyon were taken over by Spaniards and Tlaxcaltecs brought to the region as colonizers by the Spaniards. While other historically Tepehuán settlements in the region, such as Totatiche and Temastián, lost their Tepehuán identity due to migration of the Spanish and Tlaxcaltecs, inhabitants of Azqueltán, isolated in the river canyon, maintained their Tepehuán identity and language through the beginning of the 20th century. Traditionally, the people of Azqueltán and the divergent dialect of Southern Tepehuán once spoken at Azqueltán have been referred to as Tepecano. The Tepecano language was studied during the period 1911 13 by Mason, and in 1965 and 1979 80 by Dennis Holt. In more recent years, some Huichol inhabitants from the area west of the Sierra Madre Occidental have settled in the village.