Кіріспе

1954 жылы Эд Вудтың түсірген фильмі

"Тұтқынға алу" (сондай-ақ "Жасырын бет" деп те аталады) – 1954 жылғы американдық фильм-нуар, режиссері Эд Вуд, сценарийін Эд Вуд пен Алекс Гордон жазған. Фильмде Клэнси Малоун белгілі дәрігердің тәртіпсіз ұлы және оның қауіпті қылмыскермен араласуы көрсетілген. Атақты бодибилдер Стив Ривз бұл фильмде алғаш рет үлкен экранда пайда болды, және ол өз дауысын қолданған фильмдерінің санатындағы шамалы фильмдердің бірі болды (кейін Италияда түсірген көптеген фильмдері басқа актерлердің дауыстарын қолданып, пост-өндірісте дубляждалды). Фильм фильм-нуар жанрына жатады және пластикалық хирургия мен жеке басын ауыстыру сияқты оның ерекше тақырыптарын қамтиды.

Сюжет

Полиция бөлімшесінде Мэрилин Грегор инспектор Джонс пен лейтенант Боб Лоуренспен кездеседі, өйткені оның ағасы Дон Грегор лицензиясыз қару ұстағаны үшін тұтқындалған болатын. Ол үшін кепілдік төлегеннен кейін, ол босатылады, бірақ олар Доның қаруын қайтару туралы өтінішіне қарсылық білдіреді. Джонс жас жігіттің бандит Вик Брейдидің серіктесі екеніне күмәнданады. Грегор аға-інілері үйге оралады, онда Дон кітап ашып, жасырылған револьверді алады. Ол кетуге дайындалғанда, Дон есіктің алдында әкесінің әйгілі пластикалық хирург доктор Борис Грегормен кездеседі. Борис кітапты сақтап қалуға барады да, револьвердің жоғалғанын біледі. Мінез-құлық Дон мен Брейдидің кездесуі барға ауысады, ал Дон жақында болған тонаудағы рөлі үшін ақшаның үлесін алады. Брэйди кейін серіктесіне Монтерей театрының жалақысын ұрлайтынын еске салады, бірақ Донның бұл жоспарға күмәні бар. Брэйди мен Дон театрға кіріп, түнгі күзетшіге тұзақ құрып, ол сейфті ашуға мәжбүр болады, бірақ оларды түнгі уақытта кетіп бара жатқан бухгалтер Мисс Уиллис алаңдатады. Дон түнгі күзетшіні атып өлтіреді, ал Брэйди қашып бара жатқан әйелді арт жағынан атып өлтіреді. Кейін Брэди олардың олжасын жинайды, ал Дон өзінің әрекеттерінен шоқтаған сияқты. Екі қылмыскер театрға жақындаған кезде полиция сиренасы естіледі. Олар полициядан қашып құтылуға тырысады, ал театрда Уиллис қыз атыстан аман қалған екен, ал кейіннен ол Донды түнгі күзетшінің өлтірушісі деп таныды. Брейди Донды оның сүйіктісі Лореттаның үйіне апарады. Дон байқалмай кетеді, Брейди оны іздеуге шешім қабылдайды. Келесі күні түнде Дон әкесі кеңсесіне барып, оған кісі өлтіргенін мойындайды; Борис ұлын полицияға баруға шақырады. Күнәсін сезінген Дон ақырында бұған келіседі, ал әкесі оған полициядан қашуға көмектеседі. Қашып бара жатқанда, Донды Брейди тұтқындап, оны Лореттаның үйіне апарады. Олар радиодан екеуінің де тонау үшін күдікті екенін естіді, бірақ Донды кісі өлтіргені үшін іздестіруде. Дон өзінің шешімін қайта-қайта білдіреді. Өзінің қауіпсіздігін ойлап, Брейди серіктесін өлтіреді. Ол мәйітті ас үйдегі перде артына уақытша сақтап қояды. Осы кезде Брейди пластикалық операция жасау арқылы полициядан қашу жоспарын жасайды және Бориспен байланыс жасап, пластикалық операция аяқталғанға дейін Донды тұтқынға алып отырғанын айтады. Борис Мэрилинге көмекке жүгінуді шешті, өйткені ол маманданған медбике. Бірнеше күннен кейін Брэйди, Борис, Лоретта және Мэрилин операцияға дайындық үшін жиналады. Брэйди Грегорларға сенімсіздік танытады және анестезияның қажет екеніне сендіруге тура келеді. Брэйди есін жиғаннан кейін Борис Лореттаның ас үйінен су ыдысын іздеп шығады. Ол оны тауып алады, сонымен қатар Донның сақталған мәйітін де табады. Ол бұл құпияны сақтап, операция кезінде тыныш болып көрінеді. Ол Брэйдидің бетін жауып тұрған бинт екі апта бойы сақталуы керек дейді. Екі аптадан кейін Брэйди мен Лоретта Грегордың үйіне жоспарланған уақытта келеді, бірақ Джонс пен Лоуренс те Борис шақырған. Олар "Бандажы бар адам" кім екенін білгісі келеді. Брэйдидің бинттерін алып тастағанда, оның жаңа бет-әлпеті Донның бет-әлпеті екені анықталады. Бористен басқалар оны іздестіріліп жатқан қылмыскер деп санайды, ал Борис бұл адам оның ұлы деп мәлімдейді. Үрейленген Брэйди қашып кетуге тырысады және полициямен атыста қаза табады. Оның өліп бара жатқан денесі бассейнге құлайды.

Өндіріс жазбалары

Jail Bait Оңтүстік Калифорнияда өтеді, бірақ бұл әдетте осы аймаққа тән болатын күннің шамалы болуына қарамастан. Фильмнің оқиғасы бірнеше аптаға созылады, бірақ "әрқашан түнгі уақытта" болады. Мұндай үнемі қараңғылық фильмге "әлемнен тыс атмосфера" сыйлайды. Фильм сценарийін Эд Вуд пен Алекс Гордон бірлесіп жазған. Фильмнің повествовкасы Вудтың басқа белгілі фильмдеріне қарағанда тығыз құрылымға және тұтас сюжетке ие, және Роб Крейг бұл Гордонның оқиғаға салған үлесі екенін айтады. Клэнси Малоун актер болғысы келмей тұрып, азық-түлік дүкенінде жеткізуші болып жұмыс істеген. Сондықтан, бұл оның алғашқы және жалғыз рөлі болды. Доктор Грегор рөлі бастапқыда Бела Лугозиге берілмек болған, бірақ оның орнына Герберт Роулинсон сомдады. Лугози сияқты, Герберт Роулинсон да өмірінде жақсы күндер көрген тәжірибелі актер еді. Ол нұрсыз киноның жетекші актерлерінің бірі болды және оның мансабы шамамен 40 жылға созылды. Jail Bait Роулинсон үшін "қош ән" болды, өйткені ол фильм түсірілімі аяқталғаннан кейін бір түнде өкпе рагынан қайтыс болды. Бұл сонымен қатар танымал модель және радио жұлдызы Теодора Турманның кинодағы жалғыз жұмысы болды, себебі ол фильмнен кейін көп ұзамай радиода жұмыс істеуге кірісті. Кейбір фильмдердегі Коттон Уоттстың сахналарын Вуд түсірмеген. Фильмнің экрандық уақытын ұзарту үшін, түсірілім тобы Уоттстың сахналық қойылымдарының бірінен түсірілген кадрларды пайдаланды. Уоттс 1947 жылдан 1959 жылға дейін Флорида штатының Панама-Сити-Бич түнгі клубтарында қара бояумен өнер көрсеткен ақ нәсілді актер еді. Ол осы жанрдағы соңғы танымал орындаушылардың бірі болды, себебі оның танымалдығы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін төмендеді және Азаматтық құқықтар қозғалысы оны қайта жандандыру әрекеттеріне қарсы шықты. Фильмдегі бұл кадрлардың болуы көрермендердің сезімталдығын көрсетеді. Jail Bait негізінен Оңтүстік штаттарында көрсетілді, онда қара бояу әлі де ностальгиялық сезімдерді тудыратын. Бұл кадрлар бұрын "Иә, мырза, мырза Сүйектер" (1951) фильмінде қолданылған.

Талдау

Мэрилиннің қиын жағдайдағы жас жігітті қорғап жүрген апалық рөлі бірқатар ерекшеліктерге ие. 1950 жылдардағы «B» класты фильмдерде әйел кейіпкердің еркек серігіне деген алаңдаушылығын көрсетуі жаңалық емес еді. Бірақ мұндай әйел кейіпкерлер әдетте басты кейіпкердің романтикалық әйелі болатын, ағасы емес. Крейг Мэрилиннің Донның әйелінің рөлін ойнайтынын, алайда олардың арасында ешқандай сексуалдық тартымдылық болмайтынын байқайды. Фильм сыншысы Деннис Шварц бұл фильмге «C» бағасын берді, нашар актерлік ойын мен сценарийін сынға тарды, бірақ оның "толыққанды және түсінікті сюжеті" бар екенін, осының арқасында Вудтың ең жақсы туындысы болғанын, басқа фильмдеріндегідей әдейі қиындық тудырмайтын юморсыз екенін айтты.