Исаак Азимовның "Кездейсоқ жеңіс" әңгімесі: ғылыми фантастика, роботтар, "Соңғы емес!" жалғасы. Аңыз бойынша, Джон Кэмпбелл тарапынан қабылданбаған туынды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Жеңіс қасақана емес" – американдық жазушы Исаак Азимовтың 1942 жылғы тамыз айында "Super Science Stories" журналында жарияланған және "The Rest of the Robots" (1964) мен "The Complete Robot" (1982) жинақтарына енгізілген ғылыми-фантастикалық әңгімесі.
"Victory Unintentional" is a humorous science fiction short story by American writer Isaac Asimov, published in the August 1942 issue of Super Science Stories and included in the collections The Rest of the Robots (1964) and The Complete Robot (1982).
Өмірбаян
1942 жылдың қаңтар және ақпан айларында жазылған "Кездейсоқ жеңіс" – роботтар туралы емес "Аяқталмаған!" әңгімесінің жалғасы. Джон В. Кэмпбелл "Астаундинг" ғылыми-фантастикалық журналының редакторы бұл әңгімеден соншалықты көңілі қалғандықтан, оны бутил меркаптанның химиялық формуласымен кері қайтарды. Кэмпбелл химия мамандығын бітірген студент Асимовтың мұны әңгіменің жаман екенін білдіретін сигнал деп түсінетінін білген. Асимов оны наурыз айында "Super Science Stories" журналына сатты, ол 1942 жылдың тамызында жариялады. Бұл оның 14 ай бойы жазған соңғы әңгімесі болды, себебі ол аспирантурада оқумен айналысып, Филадельфия кеме құрылыс орнында жұмысқа орналасып, Гертруда Блюгерманмен танысып, үйленді.
Written in January and February 1942, "Victory Unintentional" is a sequel to a non robot story, "Not Final!". John W. Campbell of Astounding Science Fiction so disliked the story that he rejected it with the chemical formula for butyl mercaptan. Campbell knew the chemistry graduate student Asimov would understand this as saying that the story stank. Asimov sold it to Super Science Stories in March, which published the story in August 1942. It was the last story he wrote for 14 months, as he became busy with graduate school, got a job at the Philadelphia Navy Yard, and met and married Gertrude Blugerman.
Сюжет
Ганимедтегі адамдардың колониясы үш өте берік және төзімді роботты – ZZ One, ZZ Two және ZZ Three – Юпитердің қиын физикалық жағдайы бар бетін зерттеуге және жобиандармен байланыс орнатуға жібереді. Бастапқыда оларға қарсы жауырыс әрекеттері жасалады, бірақ роботтарға жауырыс сипатын анықтау үшін біраз уақыт керек болады, себебі шабуылдар тым әлсіз, бірақ Жердегі қалыпты жағдайларды қайта жасайды (мысалы, роботтарды уландыру үшін оттегі қолдану). Юпитердің жабайы жануарларымен және күдікті жобиандармен болған алғашқы жауырыс кездесулерден кейін, роботтар байланыс желісін орнатып, жобиандық өркениетке саяхатқа шығады. Олар тез арада жобиандардың адамдардан әлдеқайда көп халқы бар екенін біледі, себебі Юпитердің бетінің ауданы Жерден әлдеқайда үлкен. Сондай-ақ, роботтар жобиандардың ғылыми жағынан әлдеқайда дамығандығын және олардың күш өрісі технологиясы адамзаттың технологиясынан әлдеқайда жоғары екенін түсінеді. Бұған қоса, жобиандар мәдени тұрғысынан өздерін басқаларға жоғары санап, тіпті адамдарды қоса алғанда, барлық басқа тіршілік формаларын "қоңыздар" деп есептейді. Олар өздерінің күш өрісі технологиясын қолданып, Юпитерден шығып, адамзатты жоюмен қорқытады. Бірақ саяхат барысында роботтар бірнеше рет (көбінесе әдейсіз) жобиандарды қатты ыстыққа, суыққа және радиацияға төзімділіктерімен таң қалдырады. Олар жақын аралықта көру үшін гамма сәулесін пайдаланады, сондықтан олар жергілікті микроорганизмдерге және тіпті жобиандардың өзіне де қауіпті. Саяхат аяқталғаннан кейін жобиандар роботтарды ғарыш кемесіне қайтарады, бірақ роботтарға сыртқы кеңістіктен қорғанудың қажеті жоқ екеніне таңғалады. Дипломатиялық шаралардың қарқындылығынан кейін, жобиандар роботтарға қайта оралып, күтпеген жерден адамзатпен мәңгілік бейбітшілікке ант етеді, бұл роботтарды қатты таң қалдырады. Олар дереу Жерге қайта оралады. Юпитер планетасының бетінен оралған үш робот жобиандардың көңіл күйінің өзгеруін талқылайды. ZZ One (оның ойлау қабілеті басқа роботтарға қарағанда әлдеқайда төмен) Бірінші заң тұрғысынан, жобиандар адамдарға зиян келтіре алмайтынын түсінгенін айтады. Алайда, қалған екі робот нақты себепті сезеді. Жобиандардың жоғарылық сезімі роботтардың күшімен және түрлі қауіптерге төзімділігімен бетпе-бет келгенде құлап, олардың мойынсұнуына әкелді. ZZ Three ойланып, үш роботтың өздері робот екендерін ешқашан айтпағанын түсінеді, ал жобиандар оларды адамдар деп қате түсінген болуы керек.
Human colonists on Ganymede send three extremely hardy and durable robots, ZZ One, ZZ Two, and ZZ Three, to explore the physically demanding surface of Jupiter and contact the Jovians. Initially they are greeted with hostile attempts, though it takes the robots some time to deduce the hostile nature of activities because the attacks are too feeble, but reproduce normal conditions on Earth (e. g., using oxygen to poison the robots). After the initial hostile encounters with both Jupiter's wildlife and the suspicious Jovians, the robots establish a line of communication and are taken on a tour of the Jovian civilization. They quickly discover that the Jovians have a vastly larger population than the humans, since Jupiter has a much greater surface area than Earth. The robots also realize that the Jovians are considerably more advanced scientifically, and that they have developed force field technology far beyond that of humanity. Moreover, the Jovians are culturally inclined to believe themselves superior to the extent that they consider all other life forms, including humans, "vermin". They arrogantly threaten to use their force field technology to leave Jupiter, in order to destroy humanity. However, as the tour proceeds, the robots repeatedly (and unintentionally) surprise the Jovians with their immunity to extremes of heat, cold and radiation. Because they use gamma radiation for close range vision, they even pose a danger to local microbes and the Jovians themselves. At the conclusion of the tour the Jovians return the robots to their spacecraft, only to be astonished that it does not need to provide them with any protection against outer space. After a flurry of diplomatic activity, the Jovians return to the robots and, unexpectedly, swear eternal peace with humanity, surprising the robots. They quickly retreat back to Earth. On return from the surface of planet Jupiter, the three robots reflect on this change of heart by the Jovians. ZZ One (with his considerably lower reasoning capacity than the other robots) argues, from the perspective of the First Law, that the Jovians simply realized that they could not harm humans. However, the other two robots intuit the real reason. When the Jovians' superiority complex was confronted by the strength and resistance of the robots to all manner of hazards, it crumbled and led to their acquiescence. ZZ Three thoughtfully realizes that the three robots never thought to mention that they were robots, and the Jovians must have simply mistakenly assumed that they were humans.