Кіріспе

Көгершін тұқымы
көгершін тұқымы

Типплер – төзімділік жарыстарына қатысу үшін шаруашылыққа өсірілген көгершіннің бір түрі. 22 сағатқа дейін (үзіліссіз) ұшқандары туралы мәліметтер бар.

Шығу тегі

Көгершін – Жерорта теңізі мен Қытай арасындағы аймақта мекендейтін тас көгершіннен (Columba livia) пайда болған. Көгершіннің кейбір тұқымдары Таяу Шығыста шыққан деп саналады, бірақ типлер тұқымының тегі әлі анықталмаған. Басты теория бойынша, типлер – пошта көгершіні (үнді биік ұшқыштары/түбделгіштер) мен күмулеттің будандастырылған түрі. Осы будандастыру құстың төзімділігін арттырып, ұшу қабілетін ұлғайтуға септі деп есептелген. Ұзақ мерзімді ұшуға қабілеттілігін арттыру үшін жасалған іріктеу оның ата-тегінің домалап ұшу әрекетін жоюға көмектескен болуы мүмкін. Бұл тұқым 1845 жылы Англияның Шығыс Чеширдегі Конглтон және Макклсфилд қалаларының жанында пайда болған деп саналады. Өсірушілердің мақсаты – қанаттың "жапсырмалы қозғалысын" жетілдіру болған. Қанаттың оңайлығы мен әдемілігі типлерге ұзаққа ұшуға мүмкіндік берген. Леви, "Көгершін" кітабында Хепворттың (1893) Милл Гриннің В. Джолиден алған сұхбатын келтіреді, онда Джоли 56 жыл бойы типлер өсіргенін айтқан. Бұл оның шығу тегі кем дегенде 1837 жылға дейін жетеді дегенді білдіреді. Леви сондай-ақ бұл тұқым Рейноу және Макклсфилд қалаларының маңында дамығанын атап көрсеткен. Сондай-ақ, "Макклсфилдтік типлер" – типлердің бір түрі немесе штаммы ретінде және олар дамыған айманының атымен аталғаны айтылады.

Түрлері

"Теплер" түрлері оларды өсірген адамдардың немесе олардың бастапқы орналасқан жерлерінің атымен аталды. Осы түрлердің көпшілігі 19 сағаттан аса ұшып қала алады. "Хьюз" тұқымын Гордон Хьюз Дербиде өсірген, олар 1976 жылы 18:07 рекордты көрсеткен. "Сэм Биллингэм", Артур Ньютон, Джо Дэвис және Джек Холланд та Англияның үздік өсірушілерінің қатарында болды. Басқа да танымал түрлерге "Ловат", "Мерредит", Шаннон (кейде "Ирландиялық қуаныш" деп те аталады) және Шеффилд (көбінесе қызыл және сары түсті) жатады.

Оқыту

Тітіркендер – есті құстар және ұзақ уақыт ұшуға және қажет болғанда ғана түсуге үйретілуі мүмкін.

Жарыс және ұшу ережесі

Жолға саяхаттаушы көгершін үйге жету үшін ұшады, дөңгелек көгершін айналып-түсу үшін ұшады, ал типплер көгершіні жай ғана ұшады. Типплер көгершіндерін бағатын адамдар саяхаттамай-ақ әлемнің кез келген жерінде жарыса алады. Типплерлердің "тобы" үш немесе одан көп құстан тұрады. Әр типплер клубының белгілі бір ұшу ережелері бар. Әдетте, мақсат – топтың барлық құстарының мүмкіндігінше ұзақ ұшуы. Бір құс қонса немесе бағалаушы қону белгісін берсе, жарыс аяқталады. Көбінесе, төрешілер құстарды әр сағат сайын көріп, олардың әлі де ұшып жатқанына көз жеткізеді. Көптеген клубтар ұшу ережелерін "NTU ұшу ережелеріне" негіздейді. Жарыс екі санатқа бөлінеді: жас құстар және ескі құстар. Жас құс – ағымдағы жылы туған және сол жылға арналған үздіксіз сақинасы бар құс. Басқа кез келген құс, нақты жасына қарамастан, ескі құс деп есептеледі. Ескі құстардың алғашқы жарысы әдетте сәуірдің ортасында, ал келесілері екі аптадан кейін өтеді. Ең маңызды жарыс "Ұзын күн" деп аталады – жылдың ең ұзақ (демалыс) күні. Пәкістанда көптеген бағалаушылар мен қауымдастықтар төзімділік жарыстарын ұйымдастырады. Равалпинди-Исламабад аймағында "Пәкістанның барлық көгершін сүйгіштері қауымдастығы" қыркүйек немесе қазан айында және мамыр айында екі жарыс өткізеді. Әр бағалаушы жетіден он бір құсқа дейін топпен келеді. Мамыр айында жарыс таңғы 4:50-де басталады, осы кезде ауа температурасы 45 градусқа жетеді. Әр команданың жинаған жалпы уақыты есептеледі және жүлделер табысталады. Бұл жарыстар көңіл көтерудің ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік байланыс орнату мүмкіндігін де береді.

Халықаралық рекордтар

2007 жылы төмендегі ақпарат жинақталды. + Ең үздік 7 ескі құстың рекорды (сағ) Әуесқой Орны Жылы 22:05 H. Шеннон Солтүстік Ирландия, Лисберн 1995 21:21 E. Анслоу Англия, Типтон 1994 21:20 H. Шеннон Солтүстік Ирландия, Лисберн 2019 21:17 H. Шеннон Солтүстік Ирландия, Лисберн 2019 21:15 H. Шеннон Солтүстік Ирландия, Лисберн 2018 21:11 H. Шеннон Ирландия, Лисберн 1995 21:10 H. Коултер Ирландия, Ольстер 1992 21:00 J Lamb Ирландия, Крамлин 2001 + Ең үздік 6 жас құстың рекорды (сағ) Әуесқой Орны Жылы 19:44 J. Фей Ирландия, Белфаст 2023 19:40 H. Шеннон Ирландия, Лисберн 1993 19:34 Plester Англия, Бирмингем 1990 19:19 Шеннон Ирландия, Лисберн 1990 19:16 Шеннон Ирландия, Лисберн 1994 19:16 Браун Англия, Глэдлес 1986