Кіріспе

Владимир Юркевич (Владимир Иванович Юркевич, 1885 жылы Мәскеуде туған, 13 желтоқсан 1964 жылы қайтыс болған) – ресейлік теңіз инженері және лайнерлерді жобалаушы. Ол Ресейде, Францияда және АҚШ-та жұмыс істеді.

Ресейдегі жылдар

Владимир Юркевич 1903-1907 жылдары Санкт-Петербург политехникалық институтында оқыды, онда ол теңіз инженері Алексей Крыловтың шәкірті болды. Бітірген соң Кронштадт теңіз мектебіне түсті. Бір жыл өткен соң кеме жасау инженері дипломын алып, екінші лейтенант шеніне көтерілді. Ол Балтық кеме жасау зауытының жобалау бюросында жұмыс істеді. Ресейдің орыс-жапон соғысындағы жеңілісінен және Цусима шайқасындағы теңіз күштерінің жоғалуынан кейін Ресейде Теңіз штабы құрылды, ол Ресей теңіз флотын жаңғырту бағдарламасын әзірледі. Юркевичке сол кездегі Ресей теңіз флотындағы ең ірі және жылдам крейсерлерді жасау тапсырылды. Сала мамандарының пікірінше, 1911 жылы суға түсірілген алғашқы ресейлік дредноут «Севастополь» «кеме жасау саласында әлемді көп жылдарға озып кетті». Юркевичтің әйгілі «ағымдық пішіні» алғаш рет оның құрылысында іске асырылды. 1915 жылы Юркевич Балтық кеме жасау зауытының желкендік бөліміне ауыстырылды. Ол «Форел» және «Эрш» суасты кемелерінің жобалаушысы болды. Ол AG типіндегі 11 суасты кемесін жобалау және сынақтан өткізуге қатысты. Сонымен қатар, «Бородино», «Кинбурн», «Измаил» және «Наварин» атты төрт супердредноут крейсерінің негізгі конструкторларының бірі болды. Олардың корпусының жаңа пішіні модельдерді сынау кезінде тамаша нәтижелер көрсетті, бірақ Қазан төңкерісіне байланысты әскери кемелер салынбады. Ресей азамат соғысы кезінде Юркевич Ақ қозғалысқа офицер болып кірді. 1920 жылы Врангель армиясы Қырымда жеңілгеннен кейін Түркияға эмиграциялады. Шетелде тұрып, ол мамандығы бойынша жұмыс таба алмауы сияқты қиындықтарды бастан өткерді, оның орнына портовый жұмысшы болып жұмыс істеді. Кейін ол басқа эмигранттармен бірге ескі автомобильдерді жөндеу шеберханасын ашты. Екі жылдан кейін ол Парижге көшті.

Теңіз кемелеріне қатысты

Юркевич Renault автозауытында токарь, ал кеме жасау зауытында суретші болып жұмыс істеуге міндетті болды. Ол британдық кеме жасаушыларды Ресейде өзі әзірлеген корпус дизайнын пайдалануға көндіруге тырысты, бұл қуатты 1/6-ға арттырумен тең болады деп мәлімдеді, бірақ оның идеясы қабылданбады. Алты жылдан кейін ол біліктілігіне сәйкес жұмыс істеу мүмкіндігіне ие болды. Ол Penhoët кеме құрылысы компаниясында жұмыс істеді, жақын арада "Yourkevitch" деп аталатын үлкен трансатлантикалық лайнерді жобалау және салуға тапсырыс алды. Юркевич кеменің корпус жоспарын дербес жасады, бұл оның болашақ өмірінде маңызды рөл атқарды. Жоба бойынша жұмыстар 1929 жылы басталды. Юркевич мақсатына жету үшін түнгі уақытқа дейін жұмыс істеуге тиіс екенін сенді. "Ол өзінің жұмысын қарапайым, босқындық жағдайда жасады, онда эскиз тақтасы ең қасиетті зат болды. Қабырғаларда, еденде және үстелдерде хаттар, кестелер, схемалар жиналған еді", - деді Юркевичтің достарының бірі. Бес жылдан астам еңбек, есептеулер мен тексерулерден кейін жоба қабылданды. "Мен ұзақ күрес жүргіздім: мен ұсынған формалар қалыпты қабылданғандардан өте ерекше болды, сондықтан олардың пайдасына соңына дейін талас-тартыс жасауым керек болды. Бұл маған көп эмоция әкелді", - деп мойындады Юркевич кейінірек. Парижде басталып, содан кейін Гамбургте жалғасқан сынақтар Юркевичтің моделінің артықшылығын дәлелдеді. Бұл негізінен француз мамандары ұсынған 25 модельдің ішіндегі ең жылдам модель болды. Көптеген адамдар корпустың жаңалығына таң қалды, ол бульбообразды мұрынды корпустың жоғарғы бөлігіндегі Клипер стилімен үйлестірді. Франция бастапқыда Ұлы депрессиядан зардап шекпегендіктен, Compagnie Générale Transatlantique ("CGT" немесе "Француз желісі") 1931 жылы Нормандия болып аталған құрылысты бастады, ол 1932 жылы іске қосылды. Бірақ депрессия Атлантикалық саяхатқа деген сұранысты азайтқандықтан, CGT оны толықтыруды баяулатты, және ол екі жарым жыл бойы пайдалануға енгізілмеді. 1935 жылы мамырда Ле-Хаврден Нью-Йоркке жасаған алғашқы сапарында ол Бишоп-Роктан Амброз Лайтына төрт күн, үш сағат, бес минутта, орташа жылдамдығы шамамен 30 түйінге жете отырып өтті, бұл бұрынғы рекордты бір түйінге жақсартты және Нормандияға ең жылдам өту үшін Көк лента сыйлады. Кейін ол оны жоғалтып, содан кейін қайтарып алды, бірақ соңында қайтадан жоғалтты. Бірақ Нормандияның революциялық корпусы 160 000 ат күші бар қозғалтқыштармен, шамамен бірдей өлшемдегі, бірақ 212 000 ат күші бар "Квин Мэри" кемесінен шамалы ғана баяу болуына мүмкіндік берді. Нормандияға Queen Mary-ге қарағанда әлдеқайда аз отын қажет болды. Юркевич 1937 жылдың 5 наурызында Америкаға көшті. Ол Нью-Йоркте Yourkevitch Ship Designs, Inc. деп аталатын техникалық бюро құрды және АҚШ-тың әскери және коммерциялық флотының өкілдерімен, сондай-ақ жеке кеме компанияларымен келіссөздер жүргізе бастады. Политехникалық институтының түлегі, қырықтан астам океандық кемелердің иесі А. Н. Власов Юркевичке қаржылай көмек көрсетті және өз әріптестеріне мынадай үндеу жолдады: "Біз, орыс америкалықтары, талантты отандасымыздың жетістігімен қатты мақтан тұтамыз және оның Америкадағы жаңа кәсіпорнын қолдауды қасиетті борышымыз деп санаймыз. Біз В. И. Юркевичтің ісін Ресейдің Ұлттық ісі деп есептейміз". Юркевичтің модельдерін алғашқы сынақтар Вашингтонда, үкіметтік сынақ бассейнінде өтті. Олардың нәтижелері бәсекелестер жасаған модельдерден жоғары болды. 1938 жылға қарай 42 кеме Юркевичтің жобалары бойынша салынды немесе қайта құрылды. 1939-1945 жылдары Юркевич ғылыми және білім беру жұмыстарын жалғастырды. Оның көптеген мақалалары корпустың формасын жақсарту мәселелеріне, кеменің тұрақтылығы мен жылдамдығына, сондай-ақ болашақ мұхит кемелеріне арналған. Ол Мичиган университетінде және Массачусетс технология институтының кеме жасау бөлімінде кеме жасау теориясы бойынша дәріс берді. 1940 жылы Юркевич АҚШ теңіз әкімшілігінде техникалық кеңесші болып жұмыс істей бастады және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери кемелерінің дизайнына үлес қосты. Юркевич 1942 жылдың 9 ақпанында Нью-Йорк қаласында болғанда, АҚШ әскери-теңіз флоты реквизициялаған және Лафайет деп атаған Нормандия, қайта құру жұмыстары кезінде өртеніп, кейіннен көп мөлшерде сөндіру суын сіңіргеннен кейін аударылып кетті. Ол кемедегі балласт жүйелерін жақсы білгендіктен, кемені құтқара алған болар еді, бірақ Нью-Йорк өрт сөндіру бөлімі оған жүгінбеді. Жағдай кемедегі өртті сөндірудің озық жүйелерінің іске қосылмағандығы және сол кезде персоналдың болмауымен күрделіленді. Кейінірек АҚШ әскери-теңіз флоты онымен 2013 жылғы Коста Конкордия оқиғасына дейін жолаушылар лайнеріне ең үлкен және күрделі құтқару операциясын жүргізді. Кеме қатты зақымдалғаннан кейін де, көптеген құрылымдық элементтері жойылғаннан кейін де, ол оны құтқаруға болады деп сенді. Президент Франклин Д. Рузвельт және Соғыс министрлігінің басқа да өкілдері де осы пікірді бөлісті, бірақ кеменің инновациялық корпусын тағы бір тексеру оның зақымдануын және басқа да мәселелерді анықтады, нәтижесінде сарапшылардың пікірінше, оны экономикалық тұрғыдан жөндеу мүмкін емес. Бұрынғы мұхит лайнерін ұшқыш тасымалдағыш ретінде қайта құру туралы идея да тоқтатылды. Нормандияның 1946 жылы жайылтылуы Юркевичке ауыр соққы болды.

Кейінгі өмірі

Соғыстан кейінгі 1954-1957 жылдары Юркевич Нью-Йорктен Гаврге үш күн ішінде 50 долларға алты мың жолаушыны тасымалдайтын алып кеменің жобасымен айналысты. Осы кластағы екі кеме АҚШ пен Германия арасындағы бағытты қамтамасыз етуі керек еді. Бірнеше жыл бойы американдық баспасөз бұл сенсациялық жобаны қызу талқылады, бірақ ол ешқашан іске асырылмады. Клиенттің қаржылық қиындықтары, сондай-ақ жолаушылар мен табыс жоғалтудан қорқып, кеме және әуе тасымалы компанияларының қарсылығы осы жобаның жүзеге асуына кедергі келтірді. Өмірінің соңына дейін ол Англия, Канада және АҚШ-тағы ірі кеме жасау компанияларында консультант ретінде жұмыс істеді. Юркевич 1964 жылдың желтоқсанында қайтыс болды. Ол Нью-Йорктегі Нануеттегі Ново-Дивеево монастырындағы орыс православиелік бейіште жерленді.