Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1=Альфа көміртегінде С=С байланысы бар көмірсутектер
1=Hydrocarbon compounds with a C=C bond at the alpha carbon
Органикалық химияда терминал алкендер (альфа олефиндер, α олефиндер немесе 1-алкендер) – химиялық формуласы CₓH₂ₓ болатын алкендер (олефиндер деп те аталады) отбасы. Олардың ерекшелігі – бастапқы, альфа (α) немесе 1-ші жағдайда қос байланысқа ие болуы. Мұндай қос байланыстың орналасуы қосылыстың реакциялық қабілетін күшейтеді және оны көптеген қолданулар үшін пайдалы етеді.
In organic chemistry, terminal alkenes (alpha olefins, α olefins, or 1 alkenes) are a family of organic compounds which are alkenes (also known as olefins) with a chemical formula |C {x}H {2x} , distinguished by having a double bond at the primary, alpha (α), or 1 position. This location of a double bond enhances the reactivity of the compound and makes it useful for a number of applications.
Жіктеу
Альфа-олефиндердің екі түрі бар: тармақталған және сызықтық (немесе қалыпты). Екінші (винилиден) немесе үшінші көміртегі атомында тармағы бар тармақталған альфа-олефиндердің химиялық қасиеттері сызықтық альфа-олефиндерден және тізбектің басынан төртінші көміртегі атомында немесе одан кейінгі тармақталған альфа-олефиндерден айқын түрде ерекшеленеді. Сызықтық альфа-олефиндердің мысалдары – пропен, бут-1-ен және дец-1-ен. Бұтақталған альфа-олефиннің мысалы – изобутилен.
There are two types of alpha olefins, branched and linear (or normal). The chemical properties of branched alpha olefins with a branch at either the second (vinylidene) or the third carbon number are significantly different from the properties of linear alpha olefins and those with branches on the fourth carbon number and further from the start of the chain. Examples of linear alpha olefins are propene, but 1 ene and dec 1 ene. An example of a branched alpha olefin is isobutylene.
Қолданбалар
Альфа олефиндер басқа өнеркәсіптік химиялық заттарды жасау үшін маңызды құраушы бөліктер болып табылады. Орташа немесе ұзын тізбекті туындылардың көп бөлігі жуғыш заттар мен пластификаторларға айналады. Мұндай өнімдерді жасаудың бірінші қадамы гидроформалирлеу, содан кейін пайда болған альдегидтерді сутектендіру болып табылады. Ұзын тізбекті альфа олефиндер олигомерлену арқылы майлау материалдары ретінде қолданылатын орташа молекулалық салмақты майларды береді. Альфа олефиндермен бензолды алкилдеу және одан кейін сақиналық сульфондау арқылы сызықты алкилбензолсульфонаттар (LABS) алынады, олар биоразлаган жуғыш заттар болып табылады. Бұл мұнайдан алынған өнімдермен бәсекелесетін майлы қышқылдардың туындылары, мысалы, майлы спирттер мен майлы аминдер. Төмен молекулалық салмақты альфа олефиндер (бутендер, гексендер және т.б.) полиэтиленге қосылатын комономерлер ретінде қолданылады. Ал кейбіреулері пропилен алу үшін олефин метатезіне түседі.
Alpha olefins are valued building blocks for other industrial chemicals. A major portion of medium or long chain derivatives are converted to detergents and plasticizers. A common first step in making such products is hydroformylation followed by hydrogenation of the resulting aldehydes. Long chain alpha olefins are also oligomerized to give medium molecular weight oils that serve as lubricants. Alkylation of benzene with alpha olefins followed by ring sulfonation gives linear alkylbenzene sulfonates (LABS) which are biodegradable detergents. Competing often with these petroleum derived products are derivatives of fatty acids, such as fatty alcohols and fatty amines. Low molecular weight alpha olefins (butenes, hexenes, etc.) are used as comonomers, which are incorporated into polyethylene. Some are subjected to olefin metathesis as a route to propylene.