Кіріспе

Жапонияда мүсін жасау топырақтан жасалған пішіндермен басталды. Ұзақ неолиттік Жомон кезеңінің соңына қарай, кейбір қыш ыдыстардың жиектеріне мүсіндей кеңейтімдер қосылып, оларды "жалын жиегімен" әшекейледі, ал өте стильді қыш догу фигуралары жасалды, олардың көптегені ерекше "қар көздігімен" ерекшеленді. Біздің заманымыздың 3-6 ғасырларындағы Кофун дәуірінде маңызды обалардың сыртында қарапайым стильдегі адамдар мен жануарлардың ханива терракота фигуралары орнатылды. VI ғасырда буддизмнің келуімен бірге мүсін жасау өнеріндегі күрделі дәстүрлер, Корея арқылы жеткен қытай стилі пайда болды. 7 ғасырдағы Хору-джи және оның ішіндегі заттар сол кездегі Шығыс Азиядағы будда ғибадатханаларынан жақсы сақталған, оның ішінде 623 жылы жасалған қоладан құйылған Шака Триумвираты бар, онда екі бодхисаттвамен қатар тұрған тарихи Будда бейнеленген, сондай-ақ Төрт бағыттың Қорғаушы Патшалары да көрсетілген. Жочо Хэйан дәуіріндегі ең ұлы будда мүсіншілерінің бірі ғана емес, сонымен қатар Жапониядағы будда мүсіндері тарихында да маңызды тұлға деп есептеледі. Жочо бірнеше түрлі ағаштарды біріктіретін йосеги зукури (寄木造り) техникасын жетілдіре отырып, Будда мүсіндерінің дене пішінін жаңартты. Ол жасаған Будда мүсінінің тыныш көрінісі мен әдемі келбеті Jōchō yō ("Жочо стилі", 定朝様) деп аталатын Будда мүсіндерінің жапондық стилін қалыптастырды және кейінгі кезеңдегі жапон будда мүсіндерінің стилін анықтады. Оның жетістігі Жапониядағы будда мүсіншілерінің (бусси) әлеуметтік статусын едәуір көтерді. Камакура дәуірінде Минамото кланы Камакура шогунатын құрды және самурайлар класы тұңғыш рет бүкіл Жапонияны биледі. Жочоның ізбасарлары, будда мүсіндерінің Кей мектебінің мүсіншілері, самурайлардың талғамына сай, реалистік және динамикалық мүсіндер жасады, ал жапон будда мүсіні өзінің шыңына жетті. Ункей, Кайкей және Танкей атақты болды, олар көптеген ғибадатханаларда, мысалы, Кофуку-джиде көптеген жаңа Будда мүсіндерін жасады, онда соғыстар мен өрттерде көптеген Будда мүсіндері жоғалып кеткен. Жапониядағы барлық дерлік маңызды ірі мүсіндер буддалық болды, кейбір синтоисттік нұсқалары да болды, ал буддизм 15 ғасырда Жапонияда әлсірегеннен кейін монументалды мүсіндер негізінен сәулеттік әшекейге айналды және маңыздылығы төмендеді. Дегенмен, декоративтік өнердегі мүсіндік жұмыс көптеген материалдардағы инро және нецуке сияқты кішкентай заттарда, сондай-ақ металл тосогу немесе жапон қылыштарының әшекейлерінде ерекше техникалық жетістік пен зерделілік деңгейіне жетті. 19 ғасырда өте шеберлікпен жасалған шағын қола мүсіндер, піл сүйегінен және фарфордан жасалған мүсіндер, және басқа да шағын мүсіндер экспортына мүмкіндік болды, олар техникалық шеберлікке баса назар аударды.

Ежелгі өнер

Ежелгі өнерге деген қызығушылық артып келеді және суретшілер өздерінің туындыларында сондай шеберлікке қол жеткізуге тырысады. Кез келген жағдайда, ежелгі өнер үлгілерінің қазіргі заманғы өнерге ұқсас ерекшеліктері бар екені анықталды, ал догу (土偶) және ханива (埴輪) деп аталатын ежелгі жапондық саз фигуралары да осы қағидадан тыс емес. Ешбір ғалым адамдардың Жапон архипелагына қашан көшіп келгенін нақты анықтай алмады. Осы ертедегі тұрғындар ақырында алғашқы жапондық өнерді жасады – қарапайым саз ыдыстар мен догу деп аталатын ерекше саз фигураларын, олар, мүмкін, діни сипаттағы бейнелер болды. Кейбіреулері құнарлылық обрядтарында, ал кейбіреулері зәрделілерді қуу немесе басқа да рәсімдер үшін қолданылған болуы мүмкін. Догу фигуралары күрделі және жұмбақ символикасымен таң қалдырады, ал фигураларды безендірген қатайып жазылған сызықтар мен спиральдарда күш пен құштарлық сезімі бар. 720 жылы құрастырылған «Нихон Шоки» (Жапонияның тарихы) деп аталатын ежелгі жапон тарихындағы аңыз бойынша, император әйелі қайтыс болғанда, оның қызметшілері мен үй қыздары да соңынан еріп өлу салтын өкінетін болғандықтан, тірі жандарды құрбан етудің орнына саздан фигуралар жасап, кофун жерлеу орнының айналасына қоюға бұйрық берген. Ғалымдар осы оқиғаның рас екеніне күмән келтіріп, қарапайым цилиндрлі саз құбырлардың алғашқы ханива нысандары болғанын және олар жерлеу үйіндісінің топырағын ұстап тұру үшін тірек ретінде қолданылғанын айтады. Кейіннен бұл қарапайым цилиндрлі ханивалар безендіріліп, түрлі пішіндерге ие болды, соның ішінде үйлер мен үй жануарларының, сондай-ақ адамдардың бейнелері де болды. Олар үйіндінің айналасында шеңбер құрап орналасқан, бұл ғалымдардың теориясын қуаттайды. Дегенмен, ханива фигуралары, әрине, кейінірек қандай да бір діни символизмге ие болды, бірақ олардың бастапқы мақсаты – тірек ретінде қолданылу болды.

Асука және Хакухо кезеңдері

Жапондық өнердің ежелгі, примитивтік кезеңінен шығуына негізінен VI ғасырдың ортасында Азия материгінен буддизмнің таралуы себеп болды. Жаңа дінмен бірге Қытайдан шебер суретшілер мен қолөнершілер Жапонияға будда ғибадатханаларын салуға, құдайлардың мүсіндерін жасауға және жергілікті шеберлерге өнер шеберлігін үйретуге келді. Буддизм өнерінің алғашқы үлгілерін Нарадағы Хориу-дзи ғибадатханасында көруге болады. Оның ғимараттары, негізгі зал, қоңырау мұнарасы, пагодалар және басқа да құрылыстарды қоршаған төбелі дәлізбен бірге, белгілі бір үлгіде орналасқан және ежелгі дәуірдің рухын сақтайды, сонымен қатар залдарында сақталған сансыз өнер қазыналары да бар. Нара және оның айналасы елдің буддизм өнерінің алғашқы кезеңінен жеткен қазыналарының көп бөлігін қамтиды, бұл өнер тарихында Асука кезеңі деп белгіленеді. Осы кезеңдегі мүсіндер, сондай-ақ кейінгі мүсіндердің көпшілігі сияқты, континенттік өнердің ықпалына түскен. Асуканың белгілі мүсіншісі Тори Бусси Солтүстік Вэй мүсіншілігінің стилін ұстанды және Тори мектебі деп аталатын мүсіншілік мектебін құрды. Торидің ең танымал туындылары – Хориу-дзи ғибадатханасының Алтын залындағы Сакиямуни триадасы, сондай-ақ сол ғибадатхананың Юмедоно залындағы Каннон бодхисатвасы, Гузэ Каннон деп те аталады. Ал кейбір маңызды буддизм мүсіндері одан кейінгі Хакухо өнер кезеңіне жатады, олардың мүсіндерінде басымдықпен Тан стилінің ықпалы байқалады. Бұрынғы Тори стилінің мистикалық, нақты емес атмосферасы жұмсақ, икемді поздармен және Майтрея стиліндегі, ұзын, тар көздері мен нәзік әйелдік сызбасы бар, сезімтал сұлулықпен алмастырылды, бұл арманшылдығына қарамастан, жақындық пен сүйкімділік сезімін тудырады. Бұрынғы Асука мүсіндерінің қаталдығы жұмсарып, жергіліктік сипатқа ие болды, оларда құдайлық және адамдық идеал арасындағы үйлесімді көруге болады. Осы кезеңнің көрнекті мүсіндері – Якушиджи ғибадатханасының Шо Канноны және Хориу-дзидің Юматаге Канноны, екеуі де киімнің әдемі бүктемелерінде дөңгелек дене бітімінің толықтығын көрсетеді, олардың өнерлік ерекшеліктері Гупта өнерінің Тан арқылы жапон өнеріне жеткенін көрсетеді.

Нара дәуірі

710–793 жылдары жапон мүсіншілері жоғары Тан стилін үйреніп, Тенпё мүсіні деп аталатын стильді жасады. Бұл стильде шынайы бет-әлпет, зор көлемді массивтік нысан, табиғи түспе және сезімдердің бейнеленуі көзге түседі. Император Шому Тодай-дзи ғибадатханасында зәулім алтын жалатылған Вайрокана Буддасын орнатуға бұйрық берді, ол 752 жылы аяқталды. Мүсін екі рет қиратылып, қайта жаңартылғанмен, оның кішкентай бастапқы бөлігі сақталған. Көптеген түпнұсқа туындылардың ішінде Кофукудзи ғибадатханасындағы Асура – сезімдердің нәзік бейнесін көрсететін құрғақ лактан жасалған мүсін. Тодай-дзи ғибадатханасының бөлімшесі – Кайданиндегі төрт қорғаушы – саз мүсіндері. Ұлттық мемлекеттік фабрика, Zō Tōdai ji shi ("Тодай-дзи ғибадатханасы құрылыс кеңсесі") Тодай-дзи және басқа ресми ғибадатханалар, сондай-ақ жаңа ғибадатханалар үшін жұмысты бөліп, көптеген будда мүсіндерін жасады. Фабрикада алтыннан жасалған қола, құрғақ лак, саз, терракота, репуссе, тас және күміс мүсіндер өндірілді. Көбінесе мүсіншілер дінге жат адамдар болды, оларға мемлекеттік мәртебе беріліп, жалақы төленді. Жеке шеберханалар буддалық иконаларды халыққа ұсынды, ал кейбір монахтар оларды өздері жасады.

Хэйан дәуірі

794 жылы императорлық астана Нарадан Киотоға көшірілгеннен кейін ірі храмдар Киотоға көшпеді. Үкімет Қытайдың Тан әулетінен әкелінген жаңа эзотерикалық буддизмді қолдады. 789 жылы Зо Тодай-дзи ши ресми шеберханасы жабылды. Осыдан кейін мүсіншілер Нарадағы ірі храмдардың, эзотерикалық сектаның жаңа храмдарының, сарайдың және жаңашылдықтың қамқорлығында жұмыс істеді. Мүсіншілер, олардың орденге мүшелігіне қарамастан, храм қызметкерлері мәртебесін алды. Ағаш негізгі материалға айналды. Стиль тұрғысынан Хэйан кезеңі екіге бөлінді: Хэйанның ерте кезеңі және кейінгі кезеңі. Хэйан дәуірінің басында (794 жылдан шамамен 10-ғасырдың ортасына дейін) эзотерикалық буддалық мүсіндер гүлденді. Кукай, Сайчо және Қытайға барған жапон елшілігінің басқа да мүшелері Тан стилін жоғары және кейінгі кезеңдерде импорттады. Мүсіндердің денелері бір-бір ағаш блоктарынан қашалды және Нара дәуірінің мүсіндерімен салыстырғанда зор, массивті және ауыр көрінеді. Олардың жуан мүшелері мен қатал, көңілсіз бет-әлпеттері қараңғы сыр сезімін береді және эзотерикалық буддалық рәсімдердің құпиясына сай, көрерменге қорқыныш сезімін ұялатады. Кезеңге тән нәрсе – дөңгелек бүктемелер мен өткір кесілген бүктемелердің кезектесіп орналасқан, күрделі өрнектелген киімдері. Эзотерикалық буддалық құдайлардың арасында жапондықтар Акаланың алып мүсіндерін жасады. Хэйанның кейінгі кезеңінде (10-ғасырдың ортасынан 12-ғасырға дейін) сарай мәдениетінің жетілуі және Амидаға табынудың танымалдылығы жаңа стильге жол ашты: жұмсақ, тыныш және тазартылған сыртқы көрініс, пропорциялардың сәл өзгертілуі. Мүсіншілер мүсіндердің бет-әлпеттерін жапондыққа айналдырды. Таза Жер сектасының (Амидаға табыну) басшысы Геншин және оның «Одзёёсю» еңбегі көптеген мүсіншілерге әсер етті. Бұл шедевр – Удзидегі Бёдодағы Амида Буддасы, оны шебер Жочо жасаған. Ол буддалық мүсін өнерінің канонын қалыптастырды. Ол «ёсеги зукури» техникасының шебері деп аталды: мүсіншілер бірнеше ағаш блоктарымен жұмыс істей бастады. Бұл техника шеберлерге шәкірттерімен бірге ательеде өндіріс жүргізуге мүмкіндік берді. Жочоның немересі мектепте Киотодағы императорлық сараймен жұмыс істейтін ателье құрды. 円派 – Жочоның шәкірттері, сондай-ақ Киотода Сандзё ательесін құрды.

Камакура кезеңі

Камакура дәуірі жапон мүсінінің қайта жаңғыру дәуірі деп есептеледі. Осы үрдісті Кей мектебінің мүсіншілері бастап кетті; олар Жочоның шәкірттері. Олар реализм негізінде буддалық мүсіннің жаңа стилін қалыптастырды, сонымен қатар Нара дәуірінің стилі элементтерін және Жочоның Хэйан дәуірінде құрастырған йосеги зукури техникасын енгізді. Олардың мүсіндері өткір және қатал мінез-қалпымен, қалыпты және үш өлшемді дене құрылысымен, қозғалыс пен киім арқылы бейнеленген поздарымен ерекшеленеді. Олар бұрынғыдан да жақсы эмоцияларын, сезімдерін және қозғалыстарын көрсете білді. Мұндай реализм Камакура дәуірінен бері Жапонияны басқарып келген самурайлардың талғамын көрсетті, олар буддалық мүсіндердің жаңа демеушілеріне айналды. Ал, балшықтан, құрғақ лактан, рельефтен және терракоттан жасалған мүсіндер қайта жаңғырмады. Олар негізінен ағаштан, кейде қоладан жасалды. Кей мектебі бұрынғы астана (710–793) болған Нара қаласында бекініп, Нарадағы ірі ғибадатханаларда жұмыс істеді. Камакура дәуірінде Киото сарайы мен Камакура шогунатының әскери үкіметі 12 ғасырдың соңындағы соғыстарда өртенген ірі ғибадатханаларды қайта жаңартты. Көптеген мүсіндер жөнделіп, көптеген ғимараттар қайта салынды немесе күрделі жөндеуден өтті. Бұл жобаның өзі "қайта жаңғыру" сипатын көрсетеді. Кей мектебінің мүсіншілерінің ішінде ең танымал – Ункей. Оның ең белгілі туындылары – Тодай-дзидегі алып Конго рикиши жұптары және Кофуку-дзидегі үнді дін қызметкерлерінің портреттік мүсіндері. Ункейдің алты мүсінші ұлы болды, олардың туындылары да жаңа гуманизм рухында жасалған. Ұлы ұлы, дарынды мүсінші Танкей студияның басшысы атанды. Төртінші ұлы Кошо 10 ғасырдың жапон буддасының ұстазы Куяның (903–972) есімді мүсінін жасады. Кейкей Ункейдің серігі болды. Ол Таза Жер сектасының адал жақтасы еді. Ол Тодай-дзиді қайта құру жобасының жетекшісі Чёгенмен (1121–1206) бірге жұмыс істеді. Оның көптеген мүсіндері Ункей мен оның ұлдарына қарағанда идеалданған, бояулар мен алтынмен әсем безенілген, тегіс жылтыр беткейге ие. Оның 40-тан астам туындысы сақталған, олардың көпшілігінде оның қолы қойылған. Оның ең маңызды туындысы – Оно Жодо-дзидегі Амитабха буддасының үш мүсінінен (1195) тұратын композициясы. Бұл дәуірдегі ең көрнекті буддалық өнер туындыларының бірі – Сандзюсанген-додағы 1032 мүсіннен тұратын Будда мүсіні. Бұл мүсіндерді Кей, Ин және Эн мектептерінің буддалық мүсіншілері жасаған. Орталықтағы Сендзю Каннонның негізгі мүсіні, оны қоршаған 1001 Сендзю Каннон, Сендзю Каннонның 28 шақырушысы, Фудзин және Райдзин бірлесіп салтанатты кеңістік құрайды, ал барлық Будда мүсіндері Ұлттық қазына ретінде танылған. Мүсіншілер Камакура шогунаты мен басқа да әскери кландарға да қызмет етті. Олар үшін буддалық және портреттік мүсіндер жасады. Камакура Котоку-дзидегі алып Амитабха Буддасының қола мүсіні 1252 жылы құйылған. Бұл мүсінді жасауға қоғамның барлық топтары қаржылай көмек көрсетті. Мұндай демеушілік байлар мен қуатты адамдардың бұрынғы демеушілігін арттырып, кейде оны алмастырды.

Муромати және Сенгоку дәуірі

Буддистік мүсіндердің саны мен сапасы азайды. Жаңа Дзен буддизмі Будда бейнелерін сыйламады. Ескі секталардың ірі ғибадатханалары азамат соғыстарының салдарынан құлдырады. Осы кезеңде Дзен шеберлерінің портреттік мүсіндері жаңа жанр ретінде пайда болды. Но театрына арналған маскаларды жасау өнері 15-17 ғасырларда гүлденіп, дамыды.

Эдо кезеңі

Азамат соғыстарында өртенген будда ғибадатханаларын қайта жаңарту үшін мүсіншілер қажет болды. Жаңа мүсіндер көбінесе ағаштан ойылып, алтын жалатылған немесе түрлі түсті бояулармен безендірілді. Көбінесе олар көркемдік күшке ие болмады. Дегенмен, кейбір будда монахтары бояусыз, қабақтан жасалған мүсіндер ойды. Энку (1632–1695) және Мокуджики (1718–1810) – олардың өкілдері. Олар Жапонияны аралап, миссионерлік және рәсімдік мақсаттар үшін зор шығармалар жасады. Олардың ежелгі және рухани стильдері 20 ғасырда қайта бағаланды. Но маскаларын жасау өнері де 17 ғасырда жақсы туындылар жасауын жалғастырды. Эдо дәуірінде Жапонияның түрлі аймақтарында қала құрылысы дамыды және қала тұрғындарының мәдениеті өркендеді. Осы кезеңде инро және нецуке ерлерге арналған әшекейлер ретінде танымал болды. Нецуке – ағаштан және піл сүйегінен жасалған күрделі мүсіндер. Олардың тақырыбы көбінесе жануарлар мен қиял жетегіндегі жаратылыстар болды. Нецуке кішкентай және жинауға ыңғайлы болғандықтан, оны қазір де көптеген коллекционерлер жинайды. Осы кезеңде гонген зукури стилінде салынған синтоизм ғибадатханаларының құрылыстарына көптеген мүсіндер орнатылды.

Мейдзиден қазіргі заманға дейін

19 ғасырдың соңында Токугава сёгунаты Жапонияны императорға тапсырды, нәтижесінде Жапония жылдам жаңарды, самурайлар класын жойды және жапон киімдері батыстық үлгіде болды. Осының салдарынан жапон қылыштарын, қару-жарақтарын, нецуке, кисеру, инро және жиһаздарын жасаған шеберлер клиенттерден айырылды. Бірақ жаңа үкіметтің қолдауымен олар металлдан, азудан және ағаштан ең күрделі мүсіндер жасауға кірісті, оларды АҚШ пен Еуропаға экспорттады. Мейджи және Тайшо дәуірлерінде жапон мүсіндемесі діни нысандар жасаудан, сәндік заттарға және, ақырында, таза өнерге дейін дамыды. Халықаралық көрмелер жапон қола құймасын жаңа шетелдік көрермендерге таныстырып, зор мақтауға ие болды. Самурай қару-жарағының тарихы жапон металл өңдеушілерін алуан түрлі түсті металл өңдеуге дайындады. Мыс, күміс және алтынды әртүрлі пропорцияда қосып, өңдеу арқылы олар шакудо және шибуичи сияқты арнайы қорытпаларды жасады. Осы қорытпалар мен өңдеулердің көмегімен суретші толық түсті әсер бере алатын. Батыс өнерінің ықпалы мүсіндерді жапон өнер аренасына қайтарды және гипстен құйылған, ашық ауадағы қаһармандық мүсіндерді, сондай-ақ Париж мектебінің мүсінді "өнер түрі" ретінде таныстырды. 19 ғасырдың соңында Жапонияда қабылданған осындай идеялар, мемлекеттік демеушіліктің қайта жандануымен бірге мүсіндерді жаңартты. 1868 жылы жаңа үкімет синтоизм мен буддизмнің дәстүрлі синкретизмін тыйым салып, императордың басшылығымен орталық үкімет құру үшін будда ғибадатханаларын және синто киіздерін бөліп алуға бұйрық берді. Бұл жағдайға жауап ретінде кейбір синто дін қызметкерлері будда ғибадатханаларын бұзуға кірісті. Окакура Теншин және басқалар будда өнерін қорғау үшін белсенді саяси қызмет атқарды, нәтижесінде үкімет буддизмді қорғайтынын жариялады. Бұзу 1874 жылға қарай тоқтатылды, бірақ көптеген құнды будда мүсіндері жоғалып кетті.

Қазіргі заманғы өнер

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін мүсіншілер Роден мен Майольдің бейнелі француз мектебінен алыстап, кейде өте үлкен көлемде, агрессивті заманауи және авангардтық формалар мен материалдарға бет бұрды. Осы жаңа тәжірибелік мүсіндерді сипаттайтын материалдар мен техникалардың көптігі болды, олар сонымен қатар халықаралық "оп-арттың" (оптикалық иллюзия) және "поп-арттың" (халықтық мотив) идеяларын сіңірді. Көптеген инновациялық суретшілер мүсіншілер де, суретшілер де, немесе гравюра шеберлері де болды, олардың жаңа теориялары материалдық шекараларды жоққа шығарды. 1970 жылдары тас, ағаш, бамбук және қағаз сияқты табиғи заттарды адамдармен және олардың ортасымен байланыста контекстік түрде орналастыру идеялары моно-ха мектебінде бейнеленді. Моно-ха суретшілері материалдықты өнердің ең маңызды аспектісі деп есептеді және алдыңғы екі онжылдықта авангардты басып өткен антиформализмді аяқтады. Бұл нысандар мен адамдар арасындағы қарым-қатынасқа назар аудару өнер әлемінде кең таралды және ортадағы "жапондық" сапаларды бағалауға және туған жергілікті өнер қағидалары мен формаларына оралуға әкелді. Осы қағидалардың ішінде табиғатқа құрмет және әртүрлі буддалық ұғымдар бар еді, оларды сәулетшілер уақыт және кеңістік мәселелерін шешу үшін пайдаланды. Батыс идеологиясы мұқият қайта қарастырылды және суретшілер өздерінің ішкі және сыртқы ортасынан күш алып, шабыттанды, көптеген нәрселерден бас тартты. 1970 жылдардың соңынан 1980 жылдардың соңына дейін суретшілер заманауи және азиялық көздері мен өрнегімен, бірақ әлі де халықаралық аренаның бір бөлігі болатын жаңа, маңызды өнерді жасады. Бұл суретшілер батыс идеяларын бейімдеуге немесе синтездеуге емес, өздерінің жеке және ұлттық стильдерін көрсетуге баса назар аударды. 1969 жылы Хаконе ашық ауадағы мұражайының ашылуымен кең таралған ашық ауадағы мүсіндер 1980 жылдары кеңінен қолданылды. Қалалар саябақтар мен алаңдарда үлкен сыртқы мүсіндерді қолдады, ал ірі сәулетшілер өздерінің ғимараттарында және қалалық жоспарларында мүсіндерді қарастырды. Ашық ауадағы мұражайлар мен көрмелер өркендеді, мүсіндердің ортаға табиғи орналасуын баса көрсетті. Қатты мүсін тасы Жапонияда кездеспейтіндіктен, сыртқы мүсіндердің көпшілігі тот баспайтын болаттан, пластиктен немесе алюминийден жасалды, олар "кернеу және қысым" машиналарын құруға немесе жылтыратылған алюминийден жасалған, ультра заманауи пішіндерге арналды. Суретшілерге қазіргі заманғы жоғары технологияның күшті әсері кинетикалық, созылатын формалармен, мысалы, икемді доғалармен және шамдарды пайдаланатын "ақпараттық орта" мүсіндерімен тәжірибе жасауға әкелді. Видео компоненттері мен видео өнері 1970 жылдардың соңынан 1980 жылдарға дейін қарқынды дамыды. Жапондық жаңа тәжірибелік мүсіншілердің жұмысы, скульптураның жалпы батыстық тұжырымына қарама-қарсы, формаларын құрылымдауда буддалық өткірлік және жаңару идеяларымен жұмыс істеген деп түсіндірілуі мүмкін. 1980 жылдары көптеген мүсіншілер ағаш пен табиғи материалдарды кеңінен пайдаланды, олар енді өздерінің туындыларын ішкі аулалар мен жабық кеңістіктерде орналастыра бастады. Сонымен қатар, Кюбей Киёмидзу және Хидетоси Нагасава сияқты белгілі суретшілер де, Шигео Тоя басқаратын жас буын да, қайталама пішіндерде "жүйелі қимыл" ретінде бейнеленген ритмикалық қозғалысқа деген жапондық сезімді пайдаланды.