«Наурыз: Американ азамат соғысы» — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

2005 жылғы Е. Л. Докторовтың "Наурыз: Роман" романы – 2005 жылғы Е. Л. Докторовтың тарихи ойдан шығарылған романы. Ол 2006 жылғы ПЕН/Фолкнер көркем әдебиет сыйлығы мен 2005 жылғы Ұлттық кітап сыншылары шеңберінің көркем әдебиет сыйлығына ие болды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

"Марш" 1864 жылдың соңы мен 1865 жылдың басында, АҚШ Азамат соғысының аяқталуына таяу уақытта өтеді. Романның орталық тұлғасы – генерал Уильям Текумсе Шерман, ол 60 000 әскерін Атлантадан Саваннаға дейін Оңтүстіктің төрінен өткезеді, олардың ізінде 96 км (60 миль) енімен қирату іздері қалады. Шерманның жерді пайдалану туралы бұйрығының нәтижесінде, оның сарбаздары үйлерді тонап, мал ұрлап, егістіктерді өртеп, басқа баруға шарасы жоқ босатылған құлдар мен қашқындырды. Роман генерал Шерманның шешімдеріне орайласқанмен, нақты бас кейіпкер жоқ. Оның орнына Доктороу Азамат соғысы тарихын түрлі-түрлі кейіпкерлердің – ақ және қара, бай және кедей, Одақ және Конфедерация өкілдерінің жеке басы арқылы қайта жасайды. Олардың өмірі соғыстың зорлық-зомбылығы мен ауыртпалығына тап болады. Генерал Шерман – тұрақсыз, бірақ стратегиялық данышман, ол соғыста романтикалық сезімді іздейді және соғыстан кейінгі бюрократияның салдарынан мазасыздыққа толады. Ынтымаққа толы, бірақ көбінесе суыққан Шерманды оның әскері мен жақсы болашаққа үміттеніп, оның ізінен еріп жүрген босатылған құлдар құрметтейді. Перл – қара нәсілді құл әйел Нэнси Уилкинстің жас және әдемі қызы, оның болашағы және әдемі Одақ сарбаздарының назарына байланысты бейсіздікте күйінеді. Ол басқа босатылған құлдардың кеңесін тыңдау керек пе, әлде соғыстың аяқталуынан үміттенетін мүмкіндіктерді іздеу керек пе, шешім қабылдауы керек. Полковник Вреде Сарториус – суық, бірақ шебер хирург, ол хирургиялық араны әрдайым өзімен алып жүргендіктен соғыстың қасіретіне көңілсіз. Германияда білім алған Сарториус пациенттерінде жаңа әдістерді сынап көреді және жұмысына беріліп, өкінуге, романтикаға немесе қайғыға уақыт таба алмайды. Арли мен Уилл – Шекспирлік ақымақ рөлін сомдайтын екі Конфедерация сарбазы, олар кезекпен күлкілі оқиғалар мен терең ойларды ұсынады. Олардың қимылдары даңғыл және хаостық, Одаққа дезертирлік жасау, еліктеу және қыздар үйіне бару үшін шіркеуді тонау сияқты оқиғаларды қамтиды. Эмили Томпсон – судьяның қызы, сол кездегі штат астанасы болған Милджвилл қаласынан көшіп келген Оңтүстік аристократы. Ол салқын, сезімталдықсыз полковник Сарториусқа хирургиялық көмекші және жақын дос болады. Роман Линкольнның 1865 жылдың 14 сәуірінде Лидің капитуляциясынан кейін өлтірілуімен аяқталады, босатылған құлдардың және шаршаған сарбаздардың сақтықпен үміттенуін ашып береді. Соңғы сахнада орман ішінде таралып жатқан оқ-дәрінің иісі, құлаған сарбаздың аяқ киімі мен жыртылған формасының жалғыз бейнесі суреттеледі. Доктороудың кейіпкерлері қақтығыс аяқталғанына күмәнмен үміт білдірсе де, соғыс адамдар мен жерге физикалық және психологиялық жаралар қалдырды, енді не істеу керектігін ешкім білмейді.

The March is set in late 1864 and early 1865 near the conclusion of the American Civil War. Central to the novel is the character of General William Tecumseh Sherman as he marches his 60,000 troops through the heart of the South, from Atlanta to Savannah, carving a 96 km (60 mile) wide scar of destruction in their wake. As a result of Sherman's order to live off the land, his soldiers sow chaos as they pillage homes, steal cattle, burn crops, and attract a nearly unmanageable population of freed slaves and refugees who have nowhere else to go. While the novel revolves around the decisions of General Sherman, the story has no specific main character. Instead, Doctorow retells Civil War history according to the individual lives of a large and diverse cast of characters—white and black, rich and poor, Union and Confederate—whose lives are caught up in the violence and trauma of the war. The character of General Sherman is an unstable strategic genius who longs for a sense of romance in the war he wages and chafes under the implications of a post war bureaucracy. Charismatic, yet often detached, Sherman is idolized by his men and the freed slaves who follow behind in hope of a better future. Pearl is the young and attractive daughter of a black enslaved woman, Nancy Wilkins, and her white master who is unsure about her future and the attention she is now receiving from the handsome Union soldiers. She must decide whether to follow the advice of other emancipated slaves or choose to seek the possibilities she hopes the conclusion of the war will bring. Colonel Wrede Sartorius is a cold yet brilliant field surgeon who is seemingly numb to the horrors of war due to his close and frequent proximity to the surgical hacksaw which he carries with him everywhere. Trained in Germany, Sartorius experiments with new techniques on his patients and is consumed with his work, leaving little time for regret, romance, or pain. Arly and Will are two Confederate soldiers who serve the roles of the Shakespearean fool, alternately offering comic relief and poignant wisdom. Their antics are wild and chaotic and include defecting to the Union, impersonation, and robbing a church in order to be able to pay for a trip to a brothel. Emily Thompson, a judge's daughter, is a displaced southern aristocrat from Milledgeville, Georgia, which was then the state capital. She becomes the surgical assistant and lover to the cold, passionless Colonel Sartorius. The novel concludes when Lincoln is assassinated on 14 April 1865, shortly after Lee's surrender, exposing the cautious optimism of the freed slaves and beleaguered soldiers. The final scene describes the faint smell of gunpowder dissipating through a forest with the lonely image of the boot and shredded uniform of a fallen soldier lying in the dirt. While Doctorow's characters express guarded hope now that the conflict is over, the physical and psychological toll of the war has left its scars on the people and the land, and no one is quite sure what to do next.

Сыни қабылдау

Март 2006 жылы ПЕН/Фолкнер көркем әдебиеті сыйлығын жеңіп алды, бұл сыйлықты Докторов 1990 жылы «Билли Батгейт» романы үшін бұрын жеңіп алған болатын; сонымен қатар, ол 2005 жылғы Ұлттық кітап сыншылары сыйлығын жеңіп алды және 2006 жылғы Пулитцер сыйлығына және 2005 жылғы Ұлттық кітап сыйлығына үміткер болды. 2006 жылы «Азамат соғысы» тақырыбындағы көркем әдебиеттердегі үздік шығарма үшін Майкл Шаара сыйлығына ие болды.

Бейімделулер

2012 жылдың басында Steppenwolf Theatre Company «Наурыз наурызы» романының сахналық қойылымын алғаш рет көрсетті.