Кіріспе

Бейсфьорд – Норвегияның Нордланд округінің Нарвик муниципалитетіне қарасты ауыл. Ауыл Нарвик қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай, ұзын Бейсфьорденнің оңтүстік-шығыс жағында (ірі Офотфьорденнің бір саласы) орналасқан. Ауыл тік таулармен қоршалған аңғарда жатыр, одан Лаксельва өзені ағып өтеді және фьордқа құяды. 2021 жылғы мәлімет бойынша ауылда 828 адам тұрады.

Тарих

Бейсфьорд – Норвегиядағы Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі ең танымал концлагерлердің бірі. Ол «Бейсфьорд 1-ші лагері» (яғни, №1 Бейсфьорд лагері) деп аталды. Бұл лагерьде Югославиялық (көбінесе серб) әскери тұтқындар, содан кейін Кеңес Одағының әскери тұтқындары ұсталды. Югославиялықтардың шамамен 900 адамы болды, олардың 88-і 14-18 жас аралығындағы жігіттер еді. Олар шамамен алты ай бойы сол жерде ұсталды, ал аман қалғандары 1942 жылдың қазан айында басқа жерге ауыстырылды. 1942 жылдың шілдесінде үш апта ішінде 311 адам қайтыс болды, олардың кейбіреуі тифтен, бірақ көпшілігі бір күні, неміс жоғары командасы денсаулыққа қауіп төндіретініне байланысты, аурулар бөліміндегі барлық 287 тұтқынды атып тастауға бұйрық берді. 100-ге жуық адамды қоспағанда, барлығы дайындалған жаппай қабірге алып келініп, атып өлтірілді (бұл Бейсфьорд қырғыны деп белгілі). Өлімегендері тірідей жерленді. Қалған 100 тұтқын шығудан бас тартқанда, немістер казарманы бензинмен шашып, өртеп жіберді. Күйіп өлмегендер қашып кетуге тырысқанда атып тасталды. Барлығы алты ай бойы Бейсфьордта болған кезінде югославтардың шамамен 83% (700-ден астам тұтқын) қайтыс болды. 1942 жылдың қазан айында қалған югославтар ауыстырылғаннан кейін, орыс тұтқындары Бейсфьордқа әкелініп, 1945 жылға дейін ұсталды. Соғыс аяқталған кезде лагерьден барлығы 3500-4000 орыс тұтқын өтті.