Кіріспе

Горипалайам мешіті – Горипалайамдағы (Мадурай қаласының бір бөлігі) ірі мешіт. Онда Йемен сұлтандарының, атап айтқанда Хажа Сәйед Сұлтан Алауддин Бадуша Рази мен Хажа Сәйед Сұлтан Шамсуддиннің екі қабірі (безі) орналасқан. Ислам дінін тарату үшін Үндістанға келген Хажа Сәйед Сұлтан Хабибуддин Разидің, сондай-ақ Ғайби Сұлтан деп белгілі болған, көрінбейтін қабірі де бар. Мешіттің күмбезінің диаметрі 21 метр, биіктігі 6 метр және ол Ажага тауынан әкелінген бір тас блоктан тұрғызылған. Оны Тирумалай Наяк өзінің мұсылман халқы үшін салған деген әңгіме бар.

Шығу тегі

Горипалайам атауы парсы тіліндегі "гор" сөзінен шыққан, яғни "қабір" дегенді білдіреді. Осы аймақ Горипалайам деп аталуына себеп – мұнда исламның екі белгілі әулиесі және Мадурай сұлтандары Алауддин Бадуша (Радиаллаху анху) мен Шамсуддин Бадушаның (Радиаллаху анху) қабірлері орналасқан. Вайгай өзенінің солтүстік жағалауында орналасқан Горипалайам дарғасының әдемі жасыл қабірін А. В. көпірінен көруге болады. Тамил Надудың түкпір-түкпірінен адамдар бата сұрап келіп, қанағатты оралады. Бұл екі билеуші – ағайындылар, 13 ғасырда Оманнан келіп, Құтб Сұлтан Сәйед Ибрагим Шахид Бадушаның (Радиаллаху анху) Ервадидегі саяхаты мен Оңтүстік Үндістандағы жеңісі туралы естігеннен кейін Мадурайдың солтүстік бөлігін билеген. Олар ислам дінін тарату мақсатымен Мадурай және Раманатурам провинцияларында ислам үкіметін орнатқан. Қазимар Ұлы мешітінің негізін салған және Қазимар көшесінде тұрған Қази Сәйед Тәжуддин (Радиаллаху анху) сұлтандардың мемлекеттік қазиі (Ислам құқығы бойынша кеңесші және сот судьясы) болған. Қази Сәйед Тәжуддиннің ұрпақтары әлі де Қазимар көшесінде тұрады және Қазимар Ұлы мешітін олар күтіп ұстап келеді. Сұлтан тұсында Мадурай қаласына қазилер Қази Сәйед Тәжуддиннің ұрпақтарынан тағайындалған. Бұл дәстүрді Пандия билеушілері, Наяк билеушілері, Наваб билеушілері және британ билеушілері де сақтаған. Күнге дейін тәуелсіз Тамил Наду мемлекеттік үкіметі Мадурай қаласына қазиді тек Мадурай сұлтандарының қазиі болған Қази Сәйед Тәжуддиннің ұрпақтарынан тағайындайды. Дарғаның мақбарасының сыртқы аумағында ежелгі тамил жазу табылуда:

Жазуы

Сұлтан Алауддин Бадуша мен Сұлтан Шамсуддин Бадушаның ұрпақтары (Оман сұлтандары деп аталады) сол кездегі патша Кун Пандияннан Горипалайам дарғасының жерін бір алтын таяқшасына және басқа алты ауылды (атап айтқанда Биби Кулам, Чоккикулам, Чоликуди, Чирудур, Каннанендал, Тируппалай) дарғаның күтімі үшін 14 000 алтыннан сатып алды. Мадурай наяк билеушілерінің патшасы Вераппа Наяккардың тұсында дарғаның хукдарлары мен Наяккар үкіметінің қызметкерлері арасында алты ауылға байланысты дау туындады. Бұл мәселе патша Вераппа Наяккарға жеткізілді, ол патша Кун Пандиянның жазған құжаттарын тексеріп, растады және 1573 жылы алты ауыл мен дарға жері сұлтанның ұрпақтарына тиесілі екенін және күн мен ай бар болғанша олардың пайдалануында болуы керек деген үкім шығарды. Егер осы үкімді бұзса, Ганг өзенінің жағасында сиыр союдың күнәсіне жауапкер болады. Бұл жазу дарғаның 13 ғасырдан бері бар екенін дәлелдейтін куәліктердің бірі саналады.

Ұрыс мерейтойы

Бұл дарғаның жылдық Урус фестивалі әр хижри жылы Раби әл-аувал ислам айының 15-і түнінде тойланады.