Кіріспе

Исмаил (лақабы Мунтасир, "Жеңімпаз") (1005 жылғы қаңтарда қайтыс болды) Трансоксиана және шығыс Ирандағы Саманид мемлекетін қайта жандандыруға тырысқан адам (1000–1005 жылдары). Ол Нұх II-нің ұлы болды.

Өмірбаян

Саманид мемлекетінің соңғы екі билеушісі Исмаилдің үлкен бауырлары болды. Мансур II және Абд әл-Малик II 999 жылы биліктен алынды; Абд әл-Малик биліктен құлауына Қараханидтердің Бухараны басып алып, мемлекетті жойған шабуылы себеп болды. Осыдан кейін біраз уақыт өткен соң, Исмаил Қараханид түрмесінен Хорезмге қашып, онда қолдау тапты. Қараханидтерді Бұхарадан қуғаннан кейін, ол Самарқанды басып алды. Бірақ Қараханид әскерінің жақындауы Исмаилді барлық мүлкін тастауға мәжбүр етті, сосын ол Газни әмірі Махмудтың інісі Наср билік ететін Хурасанға сапарлады. Исмаил провинциялық астана Нишапурды басып алып, Насрды қуды. Дегенмен, Махмудтың әскері аймаққа жетті, сондықтан Исмаил тағы қашуға мәжбүр болды. 1003 жылы Исмаил Трансоксианаға қайтып оралып, Зарафшан өзені аңғарындағы оғыз түркілерінен көмек сұрап, алды. Олар Қараханидтерді бірнеше шайқаста жеңді, тіпті Қараханид басшысы Наср хан қатысқанда да. Бірақ түрлі себептерге байланысты Исмаил оғыздардың өзін қалпына келтіре алмайтынын түсінді, сондықтан Хурасанға қайтты. Ол Газни әмірі Махмудтан Саманид мемлекетін қайта құру үшін қолдау алуға тырысты, бірақ сәтті болмады. Кейін ол Зарафшан аңғарына оралып, оғыздар мен басқалардың қолдауын алды. 1004 жылдың мамырында Қараханид әскері жеңілді, бірақ одан кейін оғыздар тағы бір шайқаста Исмаилды тастап кетті, және оның әскері ыдырады. 1004 жылдың соңында Исмаил тағы да Хурасанға қашып, Трансоксианаға қайта кіруге тырысты. Қараханидтер бұған тосқауыл қойды, және Исмаил өлімге жуықтап кетті. Осыдан кейін ол Мерв маңындағы араб тайпасынан қонақжай сұрады. Бірақ олардың басшысы 1005 жылы Исмаилды өлтірді. Оның өлімі Саманид мемлекетін қайта құрудың соңғы әрекетінің сәтсіз аяқталғанын білдірді. Саманид әулетінің ұрпақтары Трансоксианада өмір сүре берді, олар құрметпен қарастырылды, бірақ олардың күші әлсіреген еді.