Кіріспе

1733 жылы Джованни Баттиста Перголезидің операсы «Қызметші қызға айналған» (La serva padrona) – Геннаро Федериконың либреттосына, Жакопо Анжелло Неллидің пьесасы негізінде жазылған 1733 жылғы интермеццо. Ол шамамен 40 минуттық, екі бөлімнен тұрады және овертурасыз. Бұл опера Перголезидің «Il prigionier superbo» операсының актілері арасында сахналаған жеңіл ойын-сауық ретінде жазылған. Нақтырақ айтқанда, екі бөлім де бір киім-шешім бөлмесінде, үш актілік операның үзілісінде орындалып, өз орындарында отырған көрермендерді көңіл көтеру үшін қойылған. Федериконың либреттосын 1781 жылы Джованни Паизиелло да музыкаға қосты.

Өнер тарихы

La serva padrona және онымен байланысты opera seria 1733 жылдың 6 қыркүйегінде Сан-Бартоломео театрында тұңғыш рет қойылды. Бұл өткен жылы Неапольде болған жер сілкінісінен кейін барлық театрлар жабылып, театр қайта ашылғаннан кейінгі алғашқы қойылым болды. Екеуі де бірнеше күн бұрын Брансвик-Вольфенбюттельдік Елизавета Кристинаның туған күніне арналған еді. Il prigioniero superbo замандастарына ұнамағанмен, композитордың туған қаласы Джесиде бірнеше рет сахналанды және 1997, 1998 және 2009 жылдары жазылды, соңғысы түсірілімге алынды. Алайда, La serva padrona бірден үлкен сәттілікке ие болып, жеке тұрған туындыға айналды. Көрермендер оны жақын кейіпкерлерінің арқасында тартымды деп тапты: ашкөз қызметші мен қартайған қожайын арасындағы қарым-қатынас. Одан да маңыздысы, ол опера буффа жанрының үлгісі болды және барокко мен классикалық дәуірлерді байланыстыратын ерекше туынды саналды. Жаңа финалмен француз тіліндегі нұсқасы атақты Querelle des Bouffons дау-жанжалына түрткіс болды.

Ұпайлар

Операның ноталары әртүрлі. Эдвин Ф. Кальмустың бір нұсқасында көптеген маңызды бөліктер жіберіліп, қате ноталар мен көптеген сөйленетін диалогтар бар. Boosey & Hawkes Сеймур Барабтың опереттаға бейімдеуін ұсынады, бұл нұсқада әуенді сермеу өте қарапайым және көптеген сөйленетін диалогтар бар. Casa Ricordi операны толығымен әнмен орындалатындай ұсынады; ол ең көп қолданылатын нұсқа болып табылады. W. W. Norton & Company толық нотадан үзінділерді (скрипкалар мен континуо үшін) қамтиды, олар Ricordi нұсқасынан көптеген мелодиялық айырмашылықтарға ие, бірақ Зигмунд Нимсгернмен жасалған жазбамен сәйкес келеді.