Канидтік гибридтер: қанағаттар арасындағы будандасу нәтижесі. Түрлердің генетикалық жақындығы, хромосомалар саны, будандасу мүмкіндіктері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Canid гибридтері – Canis туысы түрлерінің араласуынан туған ұрпақ. Caninae тұқымдасына жататын түрлердің араласуы нәтижесінде пайда болады.
Result of interbreeding between the species of the genus Canis
Canid hybrids are the result of interbreeding between the species of the subfamily Caninae.
Генетикалық факторлар
Қасқыр тәрізді иттәрісдер – ірі етқоректілердің бір тобы, олар генетикалық жағынан тығыз байланысты, себебі олардың барлығында 78 хромосома бар, олар 39 жұпқа орналасқан және кариологиялық тұрғыдан бір-бірінен ажыратылмайды. Бұл топқа Canis, Cuon, Lupulella және Lycaon туыстары кіреді. Оларға үй иті (C. lupus familiaris), сұр қасқыр (C. lupus), динго (C. lupus dingo), койот (C. latrans), алтын шакал (C. aureus), африкалық қасқыр (C. lupaster), эфиопиялық қасқыр (C. simensis), dhole (Cuon alpinus), қара арқалы шакал (Lupulella mesomelas), бүйір жолақты шакал (L. adusta) және африкалық жабайы ит (Lycaon pictus) жатады. Lupulella туысы (бүйір жолақты шакал және қара арқалы шакал) теориялық тұрғыдан бір-бірімен шағылысып, құнарлы ұрпақ бере алады, бірақ қара арқалы шакалдың аналық митохондриялық ДНК-сын зерттеу оның ең мүмкін жұбайы – бүйір жолақты шакалдың генотипін анықтамады, яғни қара арқалы шакалдың еркектері өз туыс түрлерімен шағылыспаған. Хромосомалардың саны мен орналасуындағы айырмашылық артқан сайын, гибридтеу мүмкіндігі төмендейді. Иттәрісдер тұқымдасының басқа өкілдері, мысалы, Оңтүстік Америка иттәрісдері, нағыз түлкілер, жарғанақ құлақты түлкілер немесе 7-10 миллион жыл бұрын бөлініп кеткен еншік иттәрісдер, қасқыр тәрізді иттәрісдермен аз байланысты, олардың хромосомалары аз және олармен будандаса алмайды. Еншік итінде 42 хромосома, ал құм түлкісінде 64 хромосома бар.
The wolf like canids are a group of large carnivores that are genetically closely related because they all possess 78 chromosomes, arranged in 39 pairs and are karyologically indistinguishable from each other. The group includes the genera Canis, Cuon, Lupulella and Lycaon. The members are the domestic dog (C. lupus familiaris), gray wolf (C. lupus), dingo (C. lupus dingo), coyote (C. latrans), golden jackal (C. aureus), African wolf (C. lupaster), Ethiopian wolf (C. simensis), dhole (Cuon alpinus), black backed jackal (Lupulella mesomelas), side striped jackal (L. adusta) and African wild dog (Lycaon pictus). The Lupulella genus (the side striped jackal and black backed jackal), could theoretically interbreed with each other to produce fertile offspring, but a study of the maternal mitochondrial DNA of the black backed jackal could find no evidence of genotypes from its most likely mate, the side striped jackal, indicating that male black backed jackals had not bred with their sister species. When the differences in number and arrangement of chromosomes is too great, hybridization becomes less and less likely. Other members of the wider dog family, Canidae, such as South American canids, true foxes, bat eared foxes, or raccoon dogs which diverged 7 to 10 million years ago, are less closely related to the wolf like canids, have fewer chromosomes and cannot hybridize with them. the raccoon dog has 42 chromosomes, and the fennec fox has 64 chromosomes.
Қасқыр итінің будандары
Үй иттері (Canis familiaris) – сұр қасқырдың (Canis lupus) қолға үйретілген түрі, сондай-ақ дингоның (Canis familiaris) да жататыны белгілі. Сондықтан, осы түрлердің араласуы биологиялық тұрғыдан ерекше жағдай емес және бұл иттер тұқымдасының әртүрлі түрлерінің будандасуы сияқты гибридтік емес. Қасқырлар үй иттерінен дене бітімі жағынан өзгеше: көкірек қуысы тар, аяқтары ұзын, ал жақтары үй иттеріне қарағанда мықтырақ болады. Қасқыр мен үй итінің сыртқы түріндегі айырмашылық екеуінің араласуынан туған ұрпақта одан да анық көрінеді. Қасқыр-иттердің (wolfdog) сыртқы түрін сипаттау үшін жалпы анықтама жоқ, себебі ол будандасу циклына қарай өзгеріп отырады. Зерттеулерге сәйкес, бір кезде аналық койоттар Мексикадағы қалған жабайы қасқырлар тобының еркектерімен жұптасып, ұрпақ берген. Техас штатындағы кейбір койоттардың ДНК-сы талдау кезінде оңтүстік аймақтағы койоттарда сұр қасқырдың Y-хромосомасына ұқсас белгілер анықталды, яғни еркек қасқырдың гендік әсері байқалды. Бір криптозоологиялық зерттеуде "чупакабра" деп белгіленген мәйіттің зерттеуі, UC Davis және Техас мемлекеттік университетінің мамандары жыныс хромосомаларына сүйене отырып, бұл жануардың Мексикалық қасқырдың еркегінен туған койот-қасқыр буданы екенін анықтады. ДНК талдауының нәтижесінде барлық қызыл қасқырлардың геномында койоттың гендері бар екені анықталды. Бұл иттердің таксономиясында мәселе туғызды, себебі будандар әдетте түр ретінде қарастырылмайды. Дегенмен, конвенция бойынша қызыл қасқырларды сұр қасқырдың (Canis lupus rufus) кіші түрі ретінде қарастыруды жалғастыруда, ал койоттың (taxon latrans) туралы еске салмайды. Соңғы жылдары қызыл қасқырдың таксономиялық мәртебесі талқылауға түсті. Мех (1970) қызыл қасқырдың сұр қасқыр (Canis lupus) пен койоттың (C. latrans) будандасуынан пайда болған өнімді гибрид болуы мүмкін деген болжам жасады. Уэйн мен Дженкс (1991), сондай-ақ Рой және тағы басқалар (1994b, 1996) осы пікірді генетикалық талдаулармен қолдады. Филипс пен Генри (1992) қызыл қасқырдың сұр қасқырдың кіші түрі екенін дәлелдейтін логикалық аргументтер келтірді. Алайда, жақында жүргізілген генетикалық және морфологиялық зерттеулер қызыл қасқырдың бірегей таксон екенін көрсетеді. Вилсон және тағы басқалар (2000) Оңтүстік Онтариодағы сұр қасқырлардың (Canis lupus lycaon) генетикалық тұрғыдан қызыл қасқырға өте ұқсас екенін және осы екі түрдің сұр қасқырдың емес, бір-бірінің кіші түрлері болуы мүмкін екенін хабарлады. Вилсон және тағы басқалар (2000) қызыл қасқырлар мен C. lupus lycaon-ды бөлек түр, C. lycaon ретінде қарастыруды ұсынды, ал олардың шағын айырмашылықтарын кіші түрлерге бөлу арқылы ескеруге болады. Солтүстік Америка қасқырларын зерттейтін биологтар мен генетиктер де C. rufus және C. lupus lycaon-ның C. lupus немесе C. latrans-қа қарағанда генетикалық жағынан бір-біріне жақын екенін мәлімдеді (B. T. Kelly, жарияланбаған). 2002 жылы бас сүйектерінің морфометриялық талдауы қызыл қасқырдың сұр қасқыр-койот буданы емес екенін көрсетті (Nowak 2002). Сондықтан, қызыл қасқырдың таксономиялық мәртебесі әлі де нақты болмаса да, C. rufus-ты бірегей ит таксоны ретінде қолдайтын дәлелдер көбейіп келеді. "Шығыс койоттары" немесе "солтүстік-шығыс койоттары" деп аталатын жануарларды жіктеу таксономистер үшін қиындыққа айналды, себебі осы жануарлардың жаңа популяциясын атау үшін қандай жаңа таксон қолданылатыны белгісіз.
The domestic dog (Canis familiaris) is a domesticated species of the gray wolf (Canis lupus), along with the dingo (Canis familiaris). Therefore, crosses between these species are biologically unremarkable and not a hybridization in the same sense as an interbreeding between different species of Canidae. Wolves are different from domestic dogs in that wolves usually have slimmer chests, longer legs, and they also have stronger jaws than those of the domestic dog subspecies. The difference in appearance from the wolf to the domestic dog becomes even larger when a mix of the two animals is created. Wolfdogs do not have one common description of their appearance because it varies from one breeding cycle to the next. The study suggests that at some point in time, female coyotes managed to mate with some of the male wolves of the remnant wild Mexican wolf populations. Analysis on the haplotype of some coyotes from Texas also detected the presence of male wolf introgression, such as Y chromosomes from the gray wolves in the southern coyotes. In one cryptozoological investigation on a corpse of what was initially labelled as a chupacabra, examinations conducted by the UC Davis team and the Texas State University concluded based on the sex chromosomes that the male animal was in fact another coyote and wolf hybrid sired by a male Mexican wolf. DNA analysis consistently shows that all existing red wolves carry coyote genes. This has caused a problem for canid taxonomy, as hybrids are not normally thought of as species, though the convention is to continue to refer to red wolves as a subspecies of the gray wolf, Canis lupus rufus, with no mention of the coyote taxon latrans. In recent history, the taxonomic status of the red wolf has been widely debated. Mech (1970) suggested that red wolves may be fertile hybrid offspring from gray wolf (Canis lupus) and coyote (C. latrans) interbreeding. Wayne and Jenks (1991) and Roy et al. (1994b, 1996) supported this suggestion with genetic analysis. Phillips and Henry (1992) present logic supporting the contention that the red wolf is a subspecies of the gray wolf. However, recent genetic and morphological evidence suggests that the red wolf is a unique taxon. Wilson et al. (2000) report that gray wolves (Canis lupus lycaon) in southern Ontario appear genetically very similar to the red wolf and that these two canids may be subspecies of one another and not a subspecies of gray wolf. Wilson et al. (2000) propose that red wolves and C. lupus lycaon should be a separate species, C. lycaon, with their minor differences acknowledged via subspecies designation. North American wolf biologists and geneticists also concluded that C. rufus and C. lupus lycaon were genetically more similar to each other than either was to C. lupus or C. latrans (B. T. Kelly, unpubl.). In 2002, morphometric analyses of skulls also indicate that the red wolf is likely not to be a gray wolf–coyote hybrid (Nowak 2002). Therefore, while the red wolf's taxonomic status remains unclear, there is mounting evidence to support C. rufus as a unique canid taxon. Classifying animals commonly referred to as "eastern coyotes" or "northeastern coyotes" has become a problem for taxonomists, as it is unclear what new taxon will be used to refer to this new population of animals.
Эфиопиялық қасқырдың будандары
Эфиопиялық қасқырдың сақталуына иттің араласуы қауіп келтіреді.
The Ethiopian wolf's conservation is threatened by dog hybridisation.
Жақсылық тұқымдастары
Қасқыр мен алтын шакалдың будандасуы ешқашан байқалмаса да, Болгариядағы шакалдардың мтДНК талдауы мұндай оқиғалардың болуын көрсетті. Кавказ тауларында сұр қасқыр мен шакалдың будандасуына генетикалық дәлел табылмағанмен, генетикалық тұрғыдан таза алтын шакалдарда сұр қасқырға ұқсас фенотиптер байқалды, тіпті тәжірибелі биологтар оларды қасқыр деп жаңылыстырды. Чарльз Дарвин "Оруландыру кезінде жануарлар мен өсімдіктердің өзгерісі" еңбегінде былай деп жазды: "Бірнеше жыл бұрын Лондон зоологиялық бағында ағылшын иті мен шакалдың буданы болды. Ол тіпті бірінші буында да өте төмен өнімді болды, күтімшісінің айтуынша, толық етеккірлік циклын өткермеді. Бірақ бұл жағдай ерекше, себебі осы екі түрден алынған өнімді будандардың көптеген мысалдары бар." Роберт Армитаж Стерндейл "Индия мен Цейлон сүтқоректілерінің табиғи тарихы" еңбегінде Британдық Үндістандағы алтын шакал мен ит будандары туралы эксперименттік мәліметтер келтірді. Ол, шакалдың ерекше белгілері иттермен үш буын шағылыстырғаннан кейін де будандарда көрінетінін атап өтті. Ресейде алтын шакал мен Лапп хердерінің будандары иіс сезу қабілеті жоғары болғандықтан, және Лапп хердерлері суық климатқа төзімді болғандықтан, із кесуші иттер ретінде өсірілді. Сонымен қатар, Фокс-терьер, Норвегиялық Лундехунд және Шпиц тұқымдарының қаны біріктіріліп Сулимов иті шығарылды. Сулимов итінің жоғары иіс сезу қабілеті төмен температурада маңызды, себебі заттардың ұшпалылығы төмендеп, иісі әлсірейді. Олар кішкентай болғандықтан, тар кеңістікте жұмыс істей алады. Шалыққанда, олардың әдеттегі иілген құйрықтары түсіп, иттің демалуға мұқтаж екенін хабарлайды. Бұл шакал будандарын Ресейдегі Д.С. Лихачев атындағы Мәдени мұраны және табиғатты қорғау ғылыми-зерттеу институтының аға ғылыми қызметкері Клим Сулимов өсірді. Шакал төлдерін Сибір хаскисінің анасына бағып-қағу арқылы, оларды иттерге бейімдеуге тырысты. Аналық шакалдар еркек хаскилерді оңайрақ қабылдады. Бұл араласқан иттерді оқыту қиын болды, сондықтан оларды төртінші буын будандары (квадрондар) алу үшін хаскилермен қайта шағылыстырды. Бұл будандар кішкентай, епті, оқытылатын және өте жақсы иіс сезу қабілетіне ие болды. Аэрофлот Мәскеудегі Шереметьево халықаралық әуежайында бомба іздеуге қоса, басқа да жұмыстар үшін жиырма бес шакал-ит буданын пайдаланады. Олардың шаруашылық бағдарламасы 1975 жылға дейін жетеді, бірақ бомбаны табу үшін 2002 жылға дейін қолданылмады.
Although hybridization between wolves and golden jackals has never been observed, evidence of such occurrences was discovered through mtDNA analysis on jackals in Bulgaria. Although there is no genetic evidence of gray wolf jackal hybridization in the Caucasus Mountains, there have been cases where otherwise genetically pure golden jackals have displayed remarkably gray wolf like phenotypes, to the point of being mistaken for wolves by trained biologists. In The Variation of Animals and Plants Under Domestication, Charles Darwin wrote:Several years ago, I saw confined in the Zoological Gardens of London a female hybrid from an English dog and jackal, which even in this the first generation was so sterile that, as I was assured by her keeper, she did not fully exhibit her proper periods; but this case, from numerous instances have occurred of fertile hybrids from these two animals, was certainly exceptional. Robert Armitage Sterndale mentioned experimental golden jackal/dog hybrids from British India in his Natural History of Mammals in India and Ceylon, noting that glaring jackal traits could be exhibited in hybrids even after three generations of crossing them with dogs. In Russia, golden jackal/Lapponian Herder hybrids were bred as sniffer dogs because jackals have a superior sense of smell and Lapponian Herders are good cold climate dogs. Also, Fox Terrier, Norwegian Lundehund, and Spitz blood were combined to create the Sulimov dog. As well as a superior sense of smell, important at low temperatures where substances are less volatile and therefore less pungent, Sulimov dogs are small sized and can work in confined spaces. When tired, their normally curled tails droop, making it clear to the handler that the dog needs to be rested. The jackal hybrids were bred by Klim Sulimov, senior research assistant at the D. S. Likhachev Scientific Research Institute for Cultural Heritage and Environmental Protection in Russia. Male jackal pups had to be fostered on a Siberian Husky bitch in order to imprint the jackals on dogs. Female jackals accepted male Huskies more readily. The half breed jackal dogs were difficult to train and were bred back to Huskies to produce quarter breed hybrids (quadroons). These hybrids were small, agile, trainable and had an excellent sense of smell. Twenty five jackal dog hybrids are used by Aeroflot at Sheremetyevo International Airport in Moscow for functions including bomb sniffing. Their breeding program dates back to 1975, but it was not applied to bomb detection until 2002.
Қасқырдың гибриді
Басқа туысқа жататын иттілер арасындағы будандасу өте сирек кездеседі. 2021 жылы Бразилияның Рио-Гранде-ду-Сул штатындағы Вакария қаласында ерекше фенотиптік белгілері бар иттің анасы табылды. ДНҚ талдауы көрсеткендей, бұл ит панпа түлкісі мен үй итінің буданы болған. "Dogxim" немесе "graxorra" деп аталған бұл жағдай осы екі түрдің арасындағы будандасудың алғаш рет құжатталған мысалы. Индиана және Арканзас сияқты штаттар будандас жануарларды ұстауға рұқсат береді, бірақ оларды денсаулық туралы мәліметтер, егулер және жануарды тіркеу арқылы қатаң реттейді, ал Аризона сияқты басқа штаттарда қасқыр-ит буданына иелік етуге қатысты заңдар жоқ.
Crossings between canids of a different genus is extremely rare. In 2021, a female canid with unusual phenotypic characteristics was found in Vacaria City, Rio Grande do Sul, Brazil. DNA analysis indicates that the canid was a hybrid between a pampas fox and a domestic dog. Dubbed a 'Dogxim' or 'graxorra', this finding is the first documented case of hybridisation detected between these two species. States such as Indiana and Arkansas allow the ownership of hybrid animals, but they regulate it strictly with health records, immunization records, and registration of the animal, while other states, such as Arizona, do not have any laws about owning a wolfdog hybrid.