Кіріспе

Аргентиналық бейнелеу суретшісі (1905–1981)

Дэлесио Антонио Берни (14 мамыр 1905 – 13 қазан 1981) – аргентиналық бейнелеу суретшісі. Ол "Жаңа реализм" ("Nuevo Realismo") деп аталатын қозғалыспен байланысты, бұл әлеуметтік реализмнің Аргентинадағы бір саласы. Оның туындылары, соның ішінде Буэнос-Айрестегі кедейлік пен индустрияландырудың салдарларын бейнелейтін Хуанито Лагуна коллаждар сериясы, әлемнің түкпір-түкпірінде көрмелерге қойылды.

Ерте өмір

Берни 1905 жылдың 14 мамырында Росарио қаласында дүниеге келді. Оның анасы Маргарита Пикко итальяндықтардың Аргентинада туған қызы болған. Оның әкесі Наполеон, Италиядан көшіп келген тігінші, Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты. 1914 жылы Берни каталондық шебер Н. Бруксадераның Buxadera and Co. витраж компаниясында шәкірт болды. Кейіннен ол Росарио Катала орталығында сурет салуды оқыды, онда оны бала кезіндегі дарынды бала деп сипаттады. 1920 жылы оның 17 майлы суреті Мари салонында көрмеге қойылды. 1923 жылдың 4 қарашасында оның импрессионистік пейзаждары сыншылар тарапынан La Nación және La Prensa газеттерінде жоғары бағаланды.

Париж

Росарионың Жокей клубы Берниге 1925 жылы Еуропаға оқуға стипендия берді. Ол испандық сурет өнерінің, әсіресе Хоакин Соролла, Игнасио Зулоага, Камараса Англада және Хулио Ромеро де Торрес еңбектерінің кең таралғанына байланысты Испанияға баруды жөн көрді. Сонымен қатар, ол Анри Лефеврдің марксистік теориясы сияқты революциялық саясатты зерттей бастады, ол 1928 жылы оны коммунист ақын Луи Арагонмен таныстырды. Берни Франциядан кеткен соң да Арагонмен хат алмасып тұрды, кейін ол былай деп еске алды: "Мен көптеген нәрселердің арасында Арагоннан Франциядан келген хаттарды жоғалтқаныма өкінемін; егер менде олар болғанда, олар керемет құжаттар болар еді деп ойлаймын, себебі сол хаттарда біз саясат пен мәдениеттің тікелей байланысы, суретшінің және зиялы қоғамның жауапкершілігі, отар елдеріндегі мәдениет мәселелері, бостандық туралы мәселелер талқыланды". Оның орнына ол аргентиналықтардың күресі мен кернеуін бейнелейтін реалистік суреттер салуға кірісті. Оның танымал «Nuevo Realismo» картиналарына «Desocupados» (Жұмыссыздар) және «Manifestación» (Шеру) жатады. Бір сыншы атап көрсеткендей, «оның туындыларының сапасы – күшті әлеуметтік мазмұны бар баяндау суреті мен эстетикалық жаңалық арасындағы нақты тепе-теңдікте». Хуанито туралы белгілі туындыларына «Retrato de Juanito Laguna» (Хуанито Лагунаның портреті), «El mundo prometido a Juanito» (Хуанитоға уәде етілген әлем) және «Juanito va a la ciudad» (Хуанито қалаға барады) кіреді. Хуанито (және оған ұқсас әйел кейіпкері Рамона Монтиел) бейнеленген туындылары Берниге 1962 жылы Венеция биенналесінде графика саласындағы Гран-при жүлдесін жеңіп берді. Берни Нью-Йоркке көшіп, сурет салу, гравюра жасау, коллаждар құрастыру және көрмелер өткізуді жалғастырды. Нью-Йорк оған сән-салтанатты, тұтынушылыққа баулы, материалдық жағынан бай, бірақ рухани жағынан кедей болып көрінді. Ол бұл байқауларын кейінгі туындыларында әлеуметтік ирониямен жеткізді. Оның Нью-Йорк картиналарында түс үлкен рөл атқарады.

2008 жылдың шілдесінде полиция қызметкерлері кейпіндегі ұрылар қала маңынан Ұлттық көркемсурет мұражайына тасымалданып жатқан Бернидің он бес картинасын ұрлады. Мәдениет министрі Хосе Нун картиналарды «ұлттық құндылық» деп сипаттап, ұрлықты «Аргентина мәдениеті үшін ауыр соққы» деп атады.