Кіріспе

Хинманның коллаторы – мәтіннің айырмашылықтарын табу үшін екі құжатты салыстыруға арналған ерте заманғы оптикалық-механикалық құрылғы. Бір-біріне ұқсас құжаттар «коллатацияланған» деп есептелді. Бұл коллатор әдебиеттерді зерттеуде үлкен прогреске әкелді. 1940 жылдардың соңында Чарльтон Хинман тапқан бұл құрылғы екі құжаттың кескінін бір-біріне үйлестіру үшін шам мен айналарды пайдаланды, соның арқасында мәтіннің орналасуындағы немесе сөздерінің өзгешелігіндегі айырмашылықтар анық көрінетін болды. Бұл, дәстүрлі түрде мәтіндерді көзбен тексерумен салыстырғанда, жылдамдық пен тиімділікті едәуір арттырды. Бұл идея Карл Пульфрихтің бұрынғы планета Плутонды анықтауға көмектескен «blink comparator» құрылғысы және Хинманның Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әуе суреттерін талдау жұмысы сияқты алдыңғы зерттеулерге негізделген. Хинман өзінің құрылғысын Уильям Шекспирдің шығармаларының «Бірінші фолиосының» әртүрлі басылымдарын салыстыру үшін қолданды. Шекспир заманында қолданылған баспа және кітап мұқабасын жасау процестері жиі соңғы кітапқа енген беттерде өзгерістерге алып келді, ал коллатор Хинманға фолиолардың жинақталуы мен басылу ретін анықтауға мүмкіндік берді. Ол Фолгер Шекспир кітапханасындағы «Бірінші фолионың» 55 түрлі данасын салыстырып, 1963 жылы «Шекспирдің Бірінші фолиосын басып шығару және түзету» еңбегінде нәтижелерін жариялады. Хинманның жетістігінен кейін, құрылғы бірнеше университеттер, кітапханалар және басқа да мекемелер сатып алды (деген сөздер бар, тіпті ЦРУ да сатып алған). 1960 жылдары ықшам коллатор түрлері дамығаннан кейін, соңғы Хинман коллаторы 1978 жылы жасалды. Стивен Эскар Смит 2002 жылы жасаған механикалық коллаторлар туралы зерттеуінде, қолжетімді деректерге сүйене отырып, 59 Хинман коллаторы жасалғанын, оның 41-і оның зерттеуі жарияланған кезде сақталғанын болжайды. Рэндалл МакЛеод одан да портативті коллатор құрылғысын жасады.