Кіріспе
Құс түрі. Ұзын құйрықты альбатрос немесе Стеллер альбатросы (Phoebastria albatrus) – Солтүстік Тынық мұхитының ірі, сирек кездесетін теңіз құсы. Бұл түр Солтүстік Тынық мұхитының басқа альбатростарымен туыс болғанымен, Оңтүстік мұхит альбатростарымен мінез-құлқы және морфологиялық ерекшеліктері жағынан да байланысты. Оны неміс табиғаттанушысы Петер Симон Паллас, Георг Вильгельм Стеллер жинаған терілер негізінде сипаттаған (оның екінші атауы осы кісінің есімімен байланысты). Бұрын көптеп кездесетін бұл түр қауырсын саудасының салдарынан құрып кетуге жақын келді, бірақ 1950 жылдардан бері жүргізіліп келе жатқан қорғау шараларының арқасында түрдің саны артып, жаңадан қалпына келуде. Ол екі ерекше популяцияға бөлінеді: бірі Жапонияның оңтүстігіндегі Идзу аралдарындағы Тори-симада, ал екіншісі негізінен Шығыс Қытай теңізіндегі Сенкаку аралдарында көбейеді.
The short tailed albatross or Steller's albatross (Phoebastria albatrus) is a large rare seabird from the North Pacific. Although related to the other North Pacific albatrosses, it also exhibits behavioural and morphological links to the albatrosses of the Southern Ocean. It was described by the German naturalist Peter Simon Pallas from skins collected by Georg Wilhelm Steller (after whom its other common name is derived). Once common, it was brought to the edge of extinction by the trade in feathers, but with protection efforts underway since the 1950s, the species is in the process of recovering with an increasing population trend. It is divided into two distinct subpopulations, one of which breeds on Tori shima in the Izu islands south of Japan, and the other primarily on the Senkaku Islands in the East China Sea.
Сипаттама
Қысқа құйрықты альбатрос – орташа өлшемді альбатрос, қанаттарының ұзындығы – , денесінің ұзындығы – , ал салмағы – . Стандартты өлшемдер бойынша, өсірінің ұзындығы – , құйрығы – , табан сүйегі шамамен – , ал қанаттың ені – . Ересек құстардың түсі көбінесе ақ, қара қанаттары, кейбір қауырсындары және құйрығының ұшы қара болады. Мойны мен басы сары реңді. Өсірі үлкен және қызғылт, бірақ ересек құстардың ұшы көгілдір бола бастайды. Жастар толығымен қоңыр түсті болады, 10-20 жылға дейін жетілгенде ақтанады. Оны өзінің ареалындағы басқа екі альбатрос түрінен – Лейсан альбатросы мен қара аяқты альбатростан – үлкенірек өлшемімен, қызғылт өсірісімен (көкшіл ұшы бар) және қауырсындарының ерекшеліктерімен ажыратуға болады. Атына қарамастан, оның құйрығы Лейсан немесе қара аяқты альбатростардан қысқа емес, тіпті Phoebastria туысының басқа өкілі – толқынды альбатростан ұзын.
Аумағы мен тіршілік ету ортасы
Қысқа құйрықты альбатростар қазір төрт аралда ұялайды, құстардың көпшілігі Тори-шима аралында, ал қалғандарының басым бөлігі Сенкаку аралдарындағы Минами-кожимада ұялайды. 2000 жылдардың соңында бір ұрғашы жұп Куре аралында ұя салуды бастады. 2011 жылдың 14 қаңтарында Мидуэйде балапан жарық көрді. Мидуэй мен Куре екеуі де Гавай аралдарының солтүстік-батысында орналасқан. 2012 жылы Жапонияның Бонин аралдарындағы Муко-джима аралында бір жұп жұмыртқаны күтіп баптауды бастады. Көшпелі емес маусымда олар Солтүстік Тынық мұхитында кеңінен таралады, аталықтары мен жас альбатростар Беринг теңізінде шоғырланады, ал ұрғашылары Жапония мен Шығыс Ресейдің жағалауында азықтанады. Бұл түр Kita no shima, Enewetak Atoll, Kobishi және Бонин аралдарынан (Nishino Shima, Yomejima және (жақында ғана) Mukojima) көбейтуші ретінде жойылды.
Таксономия
Қысқа құйрықты альбатростар – Diomedeidae туысына, Procellariiformes отрядына жататын альбатростардың бір түрі, олармен бірге шыршалылар, фулмарлар, дауылды қанағаттар және суға батып жүзуші қанағаттар да осы отрядқа кіреді. Олардың ортақ белгілері бар. Біріншіден, олардың жоғарғы мүсігіне жалғасатын мұрын жолдары бар, олар норикорн деп аталады. Альбатростардың мұрын тесіктері мүсігінің екі жағында орналасқан. Procellariiformes отрядының мүсіктері де ерекше, себебі олар жетіден тоғызға дейін мүйізді пластиналарға бөлінген. Соңында, олар балауыз эфирлері мен триглицеридтерден тұратын асқазан майын өндіреді, ол провентрикулда сақталады. Бұл май жыртқыштардан қорғануға, сондай-ақ ұшқындар мен ересектердің ұзақ ушу кезінде энергияға бай азық көзі ретінде қолданылады. Олардың мұрын жолының үстінде тұз безі орналасқан, ол денелерін тұзсыздандыруға көмектеседі, өйткені олар көп мөлшерде теңіз суын ішеді. Бұл без мұрындан жоғары тұзды ерітінді шығарады. Бұл түр екі негізгі кладка/популяцияға бөлінеді, олардың бірі тек Тори-Симада көбейеді, ал екіншісі негізінен Сенкаку аралдарында, Тори-Симада аз ғана санымен көбейеді. Бұл екі популяция генетикалық, морфологиялық және мінез-құлқы жағынан ерекшеленеді, өздерінің тектілерімен жұптасуға бейім, сондықтан кейбір авторлар оларды екі бөлек жасырын түр ретінде жіктеу керек деп санайды.