Кіріспе
Сақтау орнын жалға беретін сала – Өзін-өзі сақтау (өзін-өзі қызмет көрсету сақтауының қысқартылған түрі, сондай-ақ "құрылғы сақтауы" деп те аталады) – бұл жалдаушыларға, әдетте қысқа мерзімге (көбінесе ай сайын) "сақтау бөлімшелері" деп аталатын сақтау кеңістігін (мысалы, бөлмелер, шкафтар, контейнерлер және/немесе ашық алаңдар) жалға беретін сала. Өзін-өзі сақтау қызметін пайдаланушыларға жеке тұлғалар мен кәсіпорындар жатады. Сақтау кеңістігін жалға алу себептерін талқылау кезінде сала мамандары жиі "өмірдің 4D-сі" (өлім, ажырасу, бөліну және шатасу; соңғысы жалға алушының басқа жерге көшуіне және заттарды жаңа орнына көшіргенге дейін сақтауға орын қажет болуына немесе жаңадан құрылған отбасыда заттардың қайталануына) туралы айтады.
Self storage (a shorthand for "self service storage," and also known as "device storage") is an industry that rents storage space (such as rooms, lockers, containers, and/or outdoor space), also known as "storage units," to tenants, usually on a short term basis (often month to month). Self storage tenants include businesses and individuals. When discussing why a storage space is rented, industry experts often refer to "4Ds of life" (death, divorce, delimitation, and discombobulation; the latter can refer to either the renter relocating to another area and needing space to store items until they can be moved to the new location, or a subsequent marriage resulting in the couple having duplicate items).
Сипаттама
Өзін-өзі сақтау орындары жеке тұлғаларға (әдетте тұрмыстық заттарды сақтауға; барлық құзыреттерде бұл орынды тұрғын үй ретінде пайдалануға тыйым салынады) немесе кәсіпкерлікке (әдетте артық тауар немесе архивтік жазбаларды сақтауға) қысқа мерзімді негізде (көбінесе ай сайын, бірақ ұзақ мерзімді жалға алу опциялары да бар) жалдауға беріледі. Кейбір орындар жалға алушыларға тауарларын жинау және сақтауға көмектесу үшін қораптар, құлыптар және қаптау материалдарын сатуға ұсынады, сондай-ақ жүк көлігін жалға беруді ұсынады (немесе жаңа жалға алушыға жүк көлігін тегін пайдалану мүмкіндігін береді). Көптеген сақтау орындары сақтандыруды сатып алуға мүмкіндік береді; сонымен қатар, жалға беруші өзінің сақтандыру полисімен қамтылуы мүмкін (егер мұндай полис сақталған заттарды сақтандырса) немесе заттарды сақтандыру үшін сақтандыру сатып алуы мүмкін (бұл орын үшінші тарап тасымалдаушы арқылы қызмет ретінде ұсына алады, ал кейбір жағдайларда жалға беруші жалға алу шартының бір бөлігі ретінде сақтандыру сатып алуын талап етеді). Жалға алынған орын жалға алушының жеке құлып пен кілтімен қамтамасыз етіледі. Қоймадан айырмашылығы, өзін-өзі сақтау орындарының қызметкерлері кеңістіктің ішкі мазмұнына еркін қол жеткізе алмайды (сондықтан, орын әдетте ұрлыққа жауапкершілік тартпайды). Өзін-өзі сақтау орын жалдау ақысы төленбеген жағдайда немесе бөлім құлыпталмаған жағдайда, жалға алушы өзінің құлыптарын ұсынғанға дейін бөлімді құлыптауға құқылы.
Тарих
Ежелгі Қытайда қоғамдық сақтауға қатысты тарихи мәліметтер болғанымен, заманауи жеке қоймалар (жалдаушының қоймаға эксклюзивті қолжетімділігі болатын) 1960 жылдардың соңына дейін пайда бола бастаған жоқ. Алғашқы жеке қоймалар желісі Техас штатында ашылды. Мұның себебі көбінесе Техастағы көптеген үйлерде жертөле болмайтын, ал басқа аймақтарда олар жиі сақтау үшін пайдаланылатын. Abbey Self Storage деп аталған бұл желі Еуропадағы алғашқы жеке қоймалар желісі болды. Ұлыбританияға заманауи жеке сақтау индустриясын әкелген – Даг Хэмпсон. Оның арқасында бұл индустрияда жарқын, таза дәліздері мен сан алуан ашық түсті есіктері пайда болды. Ол индустрияда "Ұлыбританиядағы жеке сақтаудың әкесі" деген құрметті атаққа ие болды.
Сақтау аукциондары
Америка Құрама Штаттарында жеке қоймалар әр юрисдикцияның кепілдік заңдарында белгіленген орындалу құқықтарына сәйкес төлем жасамайтын жалдамашыларды шығару үшін қойма аукциондарын немесе кепілдік сатуларын өткізе алады. Канадада бұл процестің және заңдық талаптардың ережелері Жөндеу және сақтау кепілдіктері туралы заңда көрсетілген. Қойма иелері, әдетте, жалдамашыны ең алдымен қарыз сомасы туралы хабардар етуге міндетті, көбінесе тіркелген немесе хабарламалы пошта арқылы, қойманың тізіміндегі мекенжайға. Егер қарыз төленбесе, қойма сату немесе аукцион туралы көпшілікке хабарлама жасауы керек, әдетте көп таралымды газетте, бірақ кейбір штаттар сату туралы хабарламаны интернет арқылы жасауға рұқсат береді. Жалдамашы аукцион басталғанға дейін кез келген уақытта өтелмеген төлемін төлеуге және осылайша бөлімшеге және ондағы заттарға құқығын қайтаруға құқылы; мұндай бөлімшелер аукционнан алынып тасталады (кейбір жағдайларда, бұл аукционның толығымен тоқтатылуына әкелуі мүмкін). Аукциондар/сатулар көпшілікке ашық, көптеген ұсынушылар қайта сату үшін сатып алады. Бір бөлімшеге арналған аукцион басталғанда, бөлімшенің есігі ашылады және әлеуетті ұсынушыларға тек есіктен қарап ішкі мазмұнын көруге рұқсат етіледі; олар аукцион басталғанға дейін ішке кіруге, қол тигізуге немесе қандай да бір затты жылжытуға құқылы емес. Әдетте, кеңістіктер мен олардың ішіндегі заттар "қалай бар, солай сатылады" принципі бойынша сатылады, ешқандай кепілдік немесе гарантия берілмейді, ал сату шарттары аукцион аяқталғаннан кейін ғана қолма-қол ақшамен төленеді. Бөлімшені сатып алған адам оның барлық мазмұнына ие болады және белгіленген мерзімде оларды алып кетуге жауапты болады. Кейбір жағдайларда, қойма сатып алушыға бөлімшені жалға алуға және/немесе бөлімшені тазалау үшін қайтарылатын депозит төлеуге мүмкіндік береді. Кейбір юрисдикциялар қойма иелерінен қылмыстық бөлімшеде ашық көрінсе, қару-жарақ сияқты бақыланатын заттарды дереу тәркілеуді талап етеді. Сондай-ақ, юрисдикция сатып алушыдан кейбір заттарды (мысалы, отбасылық фотосуреттер мен салықтық/кәсіптік құжаттарды) қойма иесіне тапсыруды талап етуі мүмкін. 2010 жылдың күзінде "Қойма соғыстары" және "Аукцион аңшылары" атты екі жаңа телешоу шықты, олар қойма аукциондарына арналған. Олардың танымалдылығы "Қойма аңшылары", "Қойма соғыстары: Техас" және "Қойма соғыстары: Нью-Йорк" сияқты қосымша шоуларға әкелді, бұл қойма аукциондарының көрінуі мен қызығушылығын арттырды. "Қойма соғыстары: Канада" 2013 жылы Outdoor Living Network телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді.