Кіріспе

Жозеф Зитоның 1984 жылғы фильмі.

«Жоқшылықта әрекет» – Джозеф Зитоның режиссерлік жұмысы және Чак Норристің басты рөлде ойнаған 1984 жылғы американдық әрекет фильмі. Фильм Вьетнам соғысы кезіндегі тұтқындар мен хабарсыз жоғалғандар мәселесіне арналған. Он жыл бұрын вьетнамдық тұтқын лагерінен қашқан полковник Брэддок Вьетнамға оралып, Вьетнам соғысында жоғалған американдық әскерилерді іздейді. Фильмге «Жоқшылықта әрекет 2: Бастауы» (1985) және «Брэддок: Жоқшылықта әрекет III» (1988) фильмдері жалғасты. «Жоқшылықта әрекет» фильмінің алғашқы екі бөлімі Ланс Хулдың режиссерлігімен Брэддоктың тұтқындық жылдарын көрсететін фильм болуы үшін бірдей түсірілген. Бірақ, Зитоның режиссерлік жұмысындағы тұтқындарды құтқару туралы фильмнің коммерциялық сәттілікке ие болу мүмкіндігі жоғары екені анықталды. Сондықтан, Хулдың фильмі «Жоқшылықта әрекет 2» болып өзгертілді және «Жоқшылықта әрекет» оқиғаларынан бұрынғы оқиғаларды баяндайтын преквел ретінде таныстырылды. Бұл Вьетнам соғысы тұтқындары/хабарсыз жоғалғандар мәселесіне арналған Менахем Голан мен Йорам Глобустың продюсерлік еткен және олардың «Cannon Films» туындысымен шығарған фильмдер сериясының бірінші фильмі болды. Норрис осы компаниямен ұзақ және жемісті қарым-қатынас орнатты. Кейін Норрис осы фильмдерді кіші інісі Виландқа арнады. Виланд, 101-ші әуеде жүретін дивизияның қара сержанты, 1970 жылдың маусым айында Вьетнамда «Рипкорд» базасын қорғау кезіндегі патрульде қаза тапты. Алайда, фильм Рамбо франшизасының қаржылық табысына алдын ала қол жеткізу мақсатымен түсірілген деп сынға ұшырады. «Жоқшылықта әрекет» фильмдерінің бірінші және екінші бөлімдері екінші Рамбо фильмінен бірнеше ай бұрын шықты. Сыншылардың көбі жағымсыз пікір білдіргеніне қарамастан, фильм коммерциялық сәттілікке жетті және Чак Норристің ең танымал фильмдерінің біріне айналды. Бұл сонымен қатар Чак Норристің «Cannon Group» компаниясымен бірлескен алғашқы жұмысы болды.

Сюжет

Полковник Джеймс Брэддок – АҚШ әскери офицері, ол Солтүстік Вьетнамның [тұтқын] лагерінде екі жарым жыл тұтқындықта болды және 10 жыл бұрын қашып шықты. Соғыстан кейін Брэддок АҚШ сарбаздарының әлі де тұтқында ұсталғаны туралы хабарларды тексеру үшін Хо Ши Мин қаласына сапар шеккен үкіметтік тергеу тобымен бірге жүреді. Брэддок қажетті дәлелдерді жинап, Таиландқа барады, онда ол Джек "Так" Таккермен кездеседі – бұрынғы армиядағы досы, қазір қара нарықтың ірі қызметкері. Олар бірлесіп, генерал Траннан АҚШ тұтқындарын босату үшін орманның тереңіне қауіпті жорыққа шығады.

Даму

Брэддоктың есімі «The Graduate» фильміндегі Бенджамин Брэддок кейіпкерінен, оның рөлін Дастин Хоффман ойнағаннан шабыттанды. Продюсерлердің идеясы – Вьетнам соғысының батырына жалқау калифорниялық студенттің есімін беру болатын. Фильмнің идеясы 1983 жылы Джеймс Кэмерон жазған «Рэмбо: First Blood Part II» фильміне арналған сценарийден туындады, ол сол кезде Голливудта жүріп тұрды. Осы себепті «Рэмбо» франшизасы мен «Missing in Action» фильмдер сериясының сюжеттері ұқсас. Cannon Group өкілдері Кэмеронның сценарийі фильмге шабыт бергенін айтты және авторлық құқықтарды бұзудан сақтану үшін «Rambo: First Blood Part II» фильмінен екі ай бұрын «Missing in Action» фильмдерін шығарды. Норристің сөзіне сәйкес, оған Ланс Хул фильмді түсіруді ұсынған, ол Вьетнамдағы американдық әскери тұтқындары туралы сценарийге ие болған. Норрис өзінің ағасы Виландқа құрмет көрсетуді армандаған. Алайда, сол кезде Вьетнам туралы фильмдерге қызығушылық аз болды, сондықтан Норрис пен Хул көптеген бас тартуларға тап болды. Норрис фильм арқылы Вьетнам соғысына деген оң көзқарас қалыптастыруға тырысқанын, бірақ Вьетнамның трагедиялық қателік болғанын да айтты. Бірақ фильмдер Филиппинде түсірілді. Норристің айтуынша: «Мен Рэмбо сияқты үкіметке қарсы емеспін. Егер тікұшақ Рэмбо мен американдық МИА (із-түзсіз жоғалғандар) құтқару үшін келіп, кейін оларды тастап кетсе, мен мұны шынайы емес деп ойлаймын. Оларды сол жерде қалдыруға ешбір американдық ұшқыш бармас еді. Оларды алып кетуіме кедері келтірсе, мені атуға мәжбүр болар еді, әйтпесе мен іштен өлгендей сезінер едім». АҚШ-тағы көрсетілімнен Cannon компаниясына 6,5 миллион доллар пайда әкелді.

Сыни жауап

Норрис былай деді: "Менің өмірімдегі ең үлкен қуаныштардың бірі – "Жоғалғандар" фильмін көру үшін театрға барғанда болды, сонда барлық адамдар тұрып, қошеметпен қарсы алды. Сол сәтте кейіпкерім құтқарып алған тұтқындарды Сайгон қаласындағы конференцияға алып келеді, онда саясаткерлер соғыс тұтқындарының қалмағанын айтады". "Нью-Йорк Таймс" газетінің журналисі Джанет Маслин фильмді көргеннен кейін "Мырза Норрис ешбір сөз айтпағандай жаңылыс пікірге келу мүмкін" деп жазды. Әрине, ол сөйлейді, бірақ оның нағыз шешендігі дене бітімінде. Бірақ мырза Норристің тыныш мінезі мен тартымды келбетінің халықаралық B класты киножұлдызға айналуын түсіндіруге ол жеткіліксіз. Дегенмен, бұл фильмге қарапайым, көпшілікке ұнайтын, оқ-дәріге толы, әрекетке толы фильм үшін жеткілікті". Variety журналы былай деп жазды: "Филиппиндер Вьетнамның ормандарын алмастырғанда, Норрис тепкілеп, атып, қара нарықтағы М. Эммет Уолш сияқты жағымды серігімен, сондай-ақ Бангкоктің нашарлауған барында жалаңаш көріністермен, сценарист Джеймс Брунер мен режиссер Джозеф Зито ерекше идеологиялық бағытталған формулалық фильм жасады; Вьетнамдағы коммунистер әлі де оқтан зардап шегуге лайық". Лос-Анджелес Таймс газетінің Кевин Томас: "Missing in Action (қала бойынша) Норристің епті бейнесі мен физикалық қабілеттеріне осылай жақсы бейімделген, осыған дейін оның ең жақсы фильмдерінің бірі. Бірақ, ойлап қарасақ, жеңілмейтін Норриске өз қашып кетуіне сегіз жыл неге кетті?". "Вашингтон Пост" газетінің авторы Пол Аттанасио: "Чак Норрис жанкүйерлері "Missing in Action" фильмінен көңілі толады, бұл Cannon Group компаниясының "атып таста, өлді" атты экшн фильмі, онда әрекет сирек кездеспейді. Норрис көп актерлік шеберлік танытпайды – ол Клинт Иствудтың кедей нұсқасы, бірақ оның каратэсі керемет. Ал Уолш Брэддоктың серігі ретінде тартымды". Скотт Вайнберг eFilmCritic.com сайтында фильмге 5 жұлдыздың 2-ін беріп, шолуында "Норрис Сталлонені нашар орындайды" деп жазды. 2003 жылы BBC-дің "Рэмбо: Таққа таласушылар" мақаласында Альмар Хафлидасон "Рэмбо трилогиясының үлкен табысы ондаған имитацияларға әкелді" деп жазды, сонымен қатар "Жоғалғандар" фильмі Рэмбоның ең танымал көшірмесі болды. 1996 жылғы "Көрдім, енді не?" кино нұсқауы фильмге "C" бағасын беріп, "Вьетнам ардагері Норрис Оңтүстік-Шығыс Азияға американдық тұтқындарды құтқару үшін оралады, бұл Рэмбоның бір ноталық имитациясы, саяси қате тақырып және екінші деңгейдегі әрекеттер" деді. Дерек Адамс "Time Out" журналында фильмді "сенуге болмайтын жаман" деп сипаттады. Ол оны бейтаныс, әуесқой және өте жалықтыратын фильм деп атады. Сондай-ақ ол оны "барлық гоктар – жамандықтар" үгіт-насихаты деп атады. AMC кино нұсқауында Ровидің Джереми Бедей фильмді "нақты немесе қиял-ғажайып нәрселермен байланыспайтын, ақымақ, ақымақ Рамбо фильмі" деп сипаттады және оның "соққылап кесіп, атып, жарылысқа толы әрекеттері тез жалықтырады" деді. Стив Крам Video Reviewmaster.com сайтында "MIA" Чак Норристің ең жақсы фильмі екенін жазды. Rotten Tomatoes сайтында фильмге 16 шолу бойынша 19% мақұлдау берілді.

Алдын ала

1985 жылы "Қайып болғандар 2: Бастауы" атты түпкілікті фильм шықты.

Жалғасы

1988 жылы "Брэддок: Missing in Action III" атты екінші бөлімі шықты.