Кіріспе

Австралиялық антрополог және орнитолог (1901-1970) Дональд Финлей Фергюссон Томсон OBE (26 маусым 1901 - 12 мамыр 1970) - Австралиялық антрополог және орнитолог. Ол Пинтупи және Йолнгу халықтарын зерттеуі және олармен достық қарым-қатынасы, сондай-ақ Каледон шығанағындағы дағдарысқа араласуымен танымал.

Ерте өмір және білім

Дональд Финлей Фергюссон Томсон 1901 жылы 26 маусымда Мельбурнның Брайтон маңындағы қалашығында дүниеге келген. Томсон Мельбурндағы Scotch колледжінде білім алып, білімі бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1925 жылы Мельбурн университетінде зоология және ботаника мамандығы бойынша. 1927 жылы ол Сидней университетінде оқыды, 1928 жылы антропология мамандығы бойынша диплом алды.

Каледон шығанағы дағдарысы (1932-1933 жж.)

1932-1933 жылдары Каледон шығанағындағы дағдарыс басталған кезде Томсон дағдарысты шешу үшін Австралия үкіметіне өз қызметін ұсынды және үкімет таңғалдырғандай, мұны жүзеге асырды. Оның табысы жерлестер мен жерлестер емес австралиялықтар арасындағы қарым-қатынасқа ұзақ мерзімді әсер етті және оның өмірінің ең үлкен жетістігі ретінде қарастырылады. Ол ертеден келе жатқан ертедегі жерді пайдалану салтын зерттей отырып, Йолнгу халқымен тығыз қарым-қатынас орнатты. Томсонның солтүстік Арнем жеріндегі Ramingining халқымен қарым-қатынасы туралы оқиға Рольф де Хирдің 2009 жылғы "Толпан каноэ" фильмінде жергілікті халықтың көзімен айтылған. 1941 жылы ол әскерді Солтүстік территорияның арнайы барлау бөлімі деп аталатын йольнгу ер адамдарының арнайы барлау күшін құруға көндірді, оның ішінде тайпа ақсақалы Вонггу мен оның ұлдары, Австралияның солтүстік жағалауында жапон шабуылдарын теріске шығаруға көмектесті. 1943 жылы соғыстың австралиялық жағалаудан солтүстікке қарай жылжығанынан кейін, бөлім таратылды, ал Томсон Әуе күштеріне оралды. Ол Голландиялық Жаңа Гвинеяда ауыр жарақат алып, соғыстың қалған бөлігін ауруханада өткізді. Оның күлін Солтүстік территорияға ұшып әкетіп, ұшақта Вонггудың екі ұлымен бірге Каледон шығанағының суларына шашырады. Қазіргі уақытта Виктория мұражайларында сақталған Томсон жинағына шамамен 4000 ақ және қара түсті шыны табақ суреттері кіреді. Осы суреттердің бірі - балондағы қайықта отырған он адамның тобы, ол сыншылардан жоғары баға алған "Он қайық" фильмінің атауына себеп болды. Фильмнің атауы режиссердің серіктесі Рольф де Хир мен фильмнің баяндаушысы Дэвид Гулпиллилдің арасында болған талқылаудан туындады. Томсон Йолнгу халқының досы ретінде және жергілікті емес австралиялықтар үшін жергілікті австралиялықтардың мәдениеті мен қоғамын түсінудің чемпионы ретінде еске алынады. Ол Каледон шығанағындағы дағдарысты "аборигендермен Еуропа қарым-қатынастарының тарихындағы шешуші сәтке" айналдыруда үлкен жауапкершілікке ие болды. Томсонның оқиғасы 2013 жылғы Desperate Measures деректі телехикая сериясының "Агнес Варамбамен Дональд Томсон" деп аталатын эпизодында баяндалған. 2023 жылдан бастап серия SBS on Demand-те қол жетімді болады.

Жеке өмір

Томсон 1925 жылы 30 желтоқсанда Глэдис Виннифред Коулманға үйленді. 1954 жылы ажырасудан бұрын олардың екі ұлы болды. 1955 жылы 7 мамырда 25 жастағы техникалық көмекші Дорита Мария Макколлға үйленді.

Жұмыстардың тізімі

Томсон, Д. (1935). Кейп Йорк түбегіндегі құстар. Экологиялық жазбалар, далалық бақылаулар және солтүстік Квинслендке үш экспедицияда жиналған үлгілердің каталогы. Мельбурн қаласындағы мемлекеттік баспахана. Томсон, Д.; Питерсон, Н. (1983). Дональд Томсон Арнем жерінде. Кьюри О'Нил, Оңтүстік Яра, Томсон Д. (1975). Биндибу елі. Мельбурн, Томас Нельсон,