Кіріспе

Битихорн (жергілікті айтылуы: ) - Норвегияның Иннланд графтығындағы Ванг муниципалитеті мен Ойстр Слидре муниципалитетінің шекарасындағы тау. Бұл биік тау Бейтсхолен ауылының солтүстік-батысында, Йотунхеймен тауларында орналасқан. Таудың айналасында Rasletind және Raslet (солтустікке қарай), Gråhøi және Kvernhøi (солтүстік-шығысқа қарай) және Skaget (шығысқа қарай) сияқты бірнеше танымал таулар бар. Ол Норвегияның 51-ші аймақтық тас жолының батыс жағында орналасқан және осы танымал маршрутпен жүретін туристер үшін маңызды бағдар болып табылады.

Геология

Тау оңтүстік және шығысқа қарай тік, ал спарагмит негізі мен габбродан тұратын шыңы арасындағы тау жыныстары қабаттарында айқын өзгеріс байқалады. Шыңы – аймақтағы габброның ең оңтүстікке қарай шығып тұрған жерлерінің бірі, сондықтан Битихорн оңтүстік және шығыстағы көрші тауларынан әлдеқайда биік. Спарагмит қабатының астында филлит деп аталатын, өте қоректі шифер қабаты жатыр. Осы қабаттың және оның үстіндегі өсімдік жамылғысы осы аймақтағы көптеген таулы жайылымдардың пайда болуына себепкер. Әртүрлі тау жыныстары қабаттарының солтүстік-батыс бағытынан бір-біріне қалай итерілгенін көру оңай, сондықтан солтүстік беткей көлбеу, ал оңтүстік (және осы жағдайда шығыс) беткей өте тік. Бұл Skyrifjell, Heklefjell және Olefjell сияқты көршілес тауларда да байқалады.

Тарих

1811 жылы тарихта алғаш рет ботаник Кристен Смит осы шыңға көтерілді. 1798 жылы Йенс Эсмарктың экспедициясынан басқа, бұл биологиялық экспедиция Норвегиядағы альпинизмнің алғашқы қадамы болды. Смит сондай-ақ солтүстікке қарай орналасқан, одан да биік Бешё тауына шықты. 19-ғасырдың соңында Раудфьордхайм үйі, содан кейін жақын жердегі Bygdin және Bygdisheim қонақ үйлері салынғаннан кейін туризм өркендеді. Көрікті жерлер алыстан келген туристерді, оның ішінде Нидерланды королевасы Вильгельминаны қызықтырды, ол Bygdisheim қонақ үйінде болды. 1905 жылы Бигдин көлінде (теңіз деңгейінен 1060 м биіктікте, көлге бөгет салынғандықтан биіктік әртүрлі) кеме қатынай бастады. "Битихорн" деп аталған кеме әлі күнге дейін әр жазда он шақты апта бойы Bygdin қонақ үйінен Eidsbugarden қонақ үйіне қатынайды. 20 ғасырдың басында бұл керемет оқиға болды, себебі көлге дейін жол болған жоқ, кемені сонда сүйреп әкелді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс альпілік әскерлері шығыс беткейін жаттығу орталығы ретінде пайдаланды. Жолдың батыс жағында олардың кем дегенде бір лагерінің орны әлі де көрініп тұр. Ал бұрын, 70-ші жылдарға дейін, шығыстағы үлкен таулы беткейде олардың қашарларының іздерін табуға болар еді. Ол жол әлі де бар, бірақ қазір оны қойлар жасап жүр. Жолдың шығыс жағындағы жұмсақ топыраққа қазылған қашарлардың қираған орны әлі де көрінеді. Оңтүстік беткейінде қару сақтауға арналған ойықтары бар шағын баспаналарды табуға болады. Олардың кейбіреуі кейінірек салынған болуы мүмкін, бірақ арасында 1941-1942 жылдарға жататындары да бар.

Үстірту

Битихорн Øystre Slidre муниципалитеті үшін белгілі бір символдық күзет мұнарасына айналды. Оны аңғардың көп бөлігінен және екі жағындағы таулы жазықтардан көруге болады. Оңтүстік-шығысқа қарай шамалы ғана қашықтықта орналасқан Бейтстолен туристік курортында ол туристік индустрияның символы ретінде пайдаланылады. Жазғы маусымда көптеген туристер мен жергілікті тұрғындар таудың шыңына көтеріледі. Солтүстіктен көтерілу оңай, тіпті қыста да оған қол жеткізуге болады. Оңтүстіктен де көтерілу мүмкін, бірақ техникалық қиындықтардан аулақ болу үшін маршрутты жақсы білу қажет. Солтүстік-шығыстан жол жақсы белгіленген. Шыңында үлкен антенна және кішкентай кабина орналасқан, ол көпшілікке жабық. Оңтүстік және шығыс жақтардан Валдерстің қалған бөлігіне көрініс ашық. Солтүстікте Раслетинд, Калвехёгде, Торфинстинден және Гальдебергстинд таулары көрініс береді, ал батыста Фалькетиндтің қауіпті биіктігін көруге болады.

Атауы

Бірінші элемент "bite" етістігінен алынған, яғни "шағу" дегенді білдіреді, ал соңғы элемент "horn" – "мүйіз" немесе "ұшы бар тау" деген мағынаны білдіреді, осылайша "шағылған мүйіз".