Кіріспе

Шотланд ақыны Александр Арбутнот (1538–1583) – шотландтық дін қызметкері және ақын, "талантты теолог, Шотландиядағы протестанттық реформацияны ынталы түрде қолдаған адам". Ол 1573 және 1577 жылдары Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясының төрағасы (Шотландия шіркеуіндегі ең жоғары лауазым) болды.

Отбасылық өмір

Ол Питкарлдың Эндрю Арбутноттың үшінші ұлы болды, ал Эндрю Арбутнот өз кезегінде Арбутноттан шыққан сэр Роберт Арбутноттың төртінші ұлы еді. Оның анасы – Джеймс Страханның қызы Елизавета Страхан.

Мансап

Абердин университетінде тілдер мен философияны оқығаннан кейін, Франциядағы Бурж университетінде атақты Жак Кухастың басшылығымен азаматтық құқықты зерттеген Арбутно діни қызметкерлік шен беруге ие болды және өз елінде Реформацияны ынталы түрде қолдады. 1569 жылы ол Абердиндегі Король колледжінің директоры болып сайланды және өмірінің соңына дейін осы лауазымда қалды. Ол сол кезеңдегі шіркеу саясатына белсенді қатысты, Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясының модераторы болып екі рет тағайындалды және Сент-Эндрюс университетінің жағдайына қатысты зерттеу комиссиясының мүшесі болды (1583). Оның қоғамдық мәселелерге қатысты ұстанымы католик жазушыларының сынауына ұшырады. Ол Никол Берннің periurit apostatis тізіміне енбеді, бірақ оның саясаты мен ықпалы Джеймс VI-ға ұнаған жоқ, ол Ассамблея Арбутнотты Сент-Эндрюс шіркеуінің басшысы етіп сайлағанда, оған Король колледжіндегі қызметіне оралуын бұйырды. Логи Бухан (1568), Форв және Арбутнот (1569), Олд Мачар (1574) және Сент-Эндрюс (1583) шіркеулерінің пасторы болды. Бас ассамблеяның модераторы (1573 және 1577). Ол әулеттік гербін тіркеді. 1583 жылдың 10 қазанында қайтыс болды және Абердин қаласының орталығындағы Святого Николая шіркеуіне, мінбердің алдына жерленді.

Шығармалары

Оның қолда бар өлеңдік туындылары үш өлең: "Әйелдерді мақтау" (4 жол), "Махаббат туралы" (10 жол) және "Таза (кедей) ғалымның қасіреті" (189 жол). Бірінші өлеңдегі әйелдерді мақтауы замандас әдебиетінде ерекше; ал оның әдептілігі автордың замандастары арасындағы танымалдылығын түсінуге көмектеседі. Ол "Заңның бастауы мен мәртебесі туралы сөздер" атты жинақ жазды, Orationes de origine et dignitate juris, 4to. (Эдинбург, 1572). Ол сондай-ақ Арбуттнотт әулетінің тарихын латын тілінде жазды, бұл Абердин университеті кітапханасында Уильям Моррисонның шотланд тіліне жасаған заманауи аудармасы бар кітапта сақталған. Доктор Джон Арбуттнот жазған Арбуттнотт тарихының ағылшын тіліндегі жалғасы Эдинбургтегі Адвокаттар кітапханасында сақталған.